Kasteel van Tielen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kasteel van Tielen
Kasteel van Tielen
Locatie Tielen
Algemeen
Kasteeltype omgracht
Stijl bak- en zandsteenstijl
Bouwmateriaal traditionele bak- en zandsteenstijl
Huidige functie privéwoning
Gebouwd in 14e eeuw
Herbouwd in 16e-17e eeuw
Monumentale status Bouwkundig erfgoed
Monumentnummer 47384
Portaal  Portaalicoon   België

Het Kasteel van Tielen, ook wel Tielenhof genoemd, is een omgracht middeleeuws kasteel met ophaalbrug gelegen net buiten de dorpskom van Tielen in de Belgische gemeente Kasterlee, gelegen aan Hofdreef 27. De "Kasteeldreef", een gekasseide beukendreef, verleent een bijkomende toegang in het zuidwesten en werd aangelegd in de loop van de 19e eeuw.

Historie[bewerken | brontekst bewerken]

Vermelding Tielen op kaart van het hertogdom Brabant uit 1645 gemaakt door Joan Blaeu

Het kasteel van Tielen is vermoedelijk een van de oudste gebouwen uit de streek. Reeds in 1096 stond er hier een omwalde wachttoren. Het huidige kasteel gaat terug tot de 14e eeuw en opgericht ter plaatse van een voorheen versterkte en omgrachte hoeve. Het kasteel en de watermolen van Tielen zijn steeds eigendom geweest van de heren van Tielen. Tot ze in de 20e eeuw verkocht zijn door erfgenamen. Het Kasteel was jarenlang de residentie van de heren van Tielen; de eerste heer van Tielen was Jan van Duffel-Berthout uit Grimbergen; hij erfde Tielen in 1320 van Hendrik IV Berthout; het is waarschijnlijk zijn opvolger, Hendrik van Duffel Berthout, die het kasteel liet bouwen rond 1350 en er kwam wonen. Door huwelijk en erfopvolging kwam het kasteel en de watermolen van Tielen naderhand in handen van diverse adellijke families. De laatste heer van Tielen was Filip van der Gracht de Rommerswael die door de Franse Revolutie zijn eigendom verloor in op 7 december 1810. In 1826 werden de aangeslagen goederen teruggegeven aan de erfgenamen. In 1958 werd het kasteel voor de eerste maal verkocht.

Bouwstijl[bewerken | brontekst bewerken]

Herbouwd in traditionele bak- en zandsteenstijl in de 16e-17e eeuw. Het koetshuis werd in 1688 bijgebouwd. Het kasteel is rond 1830 omgevormd tot zomerverblijf, gepaard gaande met een algemene restauratie, waardoor een groot deel van het middeleeuwse karakter verloren ging, zo verdwenen onder meer de twee trapgevels van het eigenlijke kasteel, evenals de kruiskozijnen en het gebouw ten noorden aansluitend op deze vleugel met gevangenis op de benedenverdieping en de kapel erboven. De hoofdingang verhuisde van de Hofdreef naar de Gierlebaan en bleef bewaard in de huidige Kasteeldreef. Ook het poortgebouw werd in de 19e eeuw ten dele gesloopt, zodat de wachtplaats boven de toegang verdween.

In het begin van de jaren 1970 opnieuw gerestaureerd door wijlen Marcel Dams (1925-2016) en Emilienne Verboven (1929-2019) en deels heropgebouwd in 16e-17e-eeuwse stijl met onder meer het ten dele opnieuw aanbrengen van kruiskozijnen in de kasteelvleugel, de heropbouw van de bovenste verdieping van het poortgebouw en gezien van op de straat het gebouw rechts naast de kasteelvleugel. Dit naar het beeld van oude gravures van het kasteel.

Heren van Tielen (tot einde feodalisme)[bewerken | brontekst bewerken]

Wapenschild familie Van der Gracht de Roomswael
Jaar Heer
1370 Hendrik van Duffel (1370)
1392 Jan Van Duffel (1392)
1428 Jan Met De Pet
1428-1467 Daniël van Rain
1467-1491 Filips van Rain
1491-1494 Daniël 'kwaad' van Rain
1494-1530 Jan van Leef (1465-1530)
1530-1554 Filips van Leef
circa 1581 Antoon van Leef
1597-1608 Lodewijk van Leef
circa 1640 Roger van Leef
circa 1669 Urbanus Roger van Leef
circa 1694 Roger van Bax
Circa 1722 Filips-Urbanus van Bax
Circa 1730 Filips Frans van Fart
Circa 1759 Rogers-Filips in de Gracht
1773-1810 Filips Frans Jozef Roger in de Gracht