Kathedraal van Sens

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cathédrale Saint-Étienne de Sens
Cathedrale Sens 033.jpg
Plaats Sens
Gebouwd in 12e-16e eeuw
Gewijd aan Sint-Stefanus
Monumentale status Monument historique sinds 1840
Architectuur
Stijlperiode Gotiek
Afmeting 122 m lang
24,4 m hoog (schip)
Toren 78 m hoog
Portaal  Portaalicoon   Christendom
Interieur van de kathedraal, Jean-Baptiste Camille Corot, ca. 1874

De Kathedraal van Sens (Frans: Cathédrale Saint-Étienne de Sens) is de eerste vroeggotische kathedraal van Frankrijk, gelegen in Sens, in het departement Yonne in Bourgondië. De kathedraal is gewijd aan de martelaar Stefanus.

Bouwgeschiedenis[bewerken]

De bouwgeschiedenis van de kathedraal van Sens loopt parallel met die van het koor van de basiliek van Saint-Denis, waarmee abt Suger de beslissende stap zette naar de gotische bouwkunst.

De kleine provinciestad die Sens nu is, in het uiterste noordwesten van Bourgondië, was vroeger een stad van aanzien, want het was zetel van de aartsbisschop die het recht had de koning te zalven, de Franse bisschoppensynode bijeen te roepen en Abélard als ketter te veroordelen (in 1104).

De toenmalige aartsbisschop Henri Sanglier besloot in 1130 een nieuwe kathedraal in Sens te (laten) bouwen. Abt Suger van Saint-Denis kwam rond diezelfde tijd op precies hetzelfde idee. Alleen stond zijn kerk er al, en werd het nieuwe koor in 1144 ingewijd, in aanwezigheid van de opvolgende aartsbisschop van Sens, Hugues de Toncy.

Onder de indruk van de prestaties in Saint-Denis zat er aanvankelijk vaart in. In 1164 kon paus Alexander III het hoofdaltaar inwijden, maar pas tussen 1175 en 1180 werd het schip voltooid en in 1230 de westgevel. De bouwers hadden veel pech want niet alleen vernielde een enorme brand in 1184 een gedeelte van de kerk, maar stortte in 1268 de zuidelijke toren in.

Toch wordt de kathedraal van Sens de inspiratiebron van die van Canterbury, de meest 'Franse' van alle Britse kathedralen, waar bouwmeester Guillaume de Sens werfleider werd in 1175.

Daarna blijft het even stil. Pas rond 1490 krijgt bouwmeester Martin Chambiges opdracht het dwarsschip te bouwen. Rond 1520 worden de flamboyante noord- en zuidgevel voltooid. En rond 1537 worden de eerste sporen van de renaissance duidelijk in een kleine bekroning van de zuidelijke toren aan de westgevel.

Stijl[bewerken]

De kathedraal van Sens mag dan wel de eerste gotische kathedraal worden genoemd, toch zijn er veel niet-gotische stijlelementen, zoals de uitgesproken breedte van de kerk, slechts één uitspringende hoofdkapel in het oosten, en de opstand van het schip dat drie verdiepingen telt (terwijl de meeste vroeggotische kerken er vier hebben: arcaderij, galerij, triforium en lichtbeuk).

Beeldhouwwerk[bewerken]

Behalve vanwege de architectuur is de kathedraal van Sens ook de aandacht waard om het beeldhouwwerk. In het middenportaal is alleen het beeld van de heilige Stefanus intact gebleven, de rest hebben de beeldenstormers van de Revolutie min of meer beschadigd. Het beeld staat voor de stijl van rond 1200 waarbij men de lichamelijkheid van de mens herontdekte. De beelden van het noordelijk zijportaal hebben veel minder realistisch afgebeelde plooien, maar zijn ook de moeite waard. Er staan hoofdzakelijk scènes uit het leven van Johannes de Doper afgebeeld. In het middenportaal staat een meer wereldlijk programma: een kalender, de zeven vrije kunsten, een kosmografische cyclus. Op de deurposten merkt de bezoeker de wijze en de dwaze maagden op. In de kerk staat ook een standbeeld van Thomas Becket, toenmalig hoofd van de Engelse kerk en aartsbisschop van Canterbury.

Klokken[bewerken]

De kathedraal bezit twee bourdons, die tot de grootst bewaard gebleven luidklokken uit de renaissance behoren. Het gaat om La Savinienne van ca. 16.000 kg en La Potentienne van ca. 14.000 kg, beide in 1560 gegoten door Gaspard Mongin-Viard uit Auxerre.

Bibliografie[bewerken]

  • Irene Plein: Die frühgotische Skulptur an der Westfassade der Kathedrale von Sens. Rhema-Verlag, Münster 2005, ISBN 978-3-930454-40-2

Externe link[bewerken]