Kattendoorn

Kattendoorn
	Close-up van de bloeiwijze
Taxonomische indeling
Rijk:	Plantae (planten)
Stam:	Embryophyta (landplanten)
Klasse:	Spermatopsida (zaadplanten)
Clade:	Bedektzadigen
Clade:	'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:	Fabiden
Orde:	Fabales
Familie:	Fabaceae (vlinderbloemenfamilie)
Onderfamilie:	Papilionoideae
Geslacht:	Ononis (stalkruid)
Soort:	Ononis spinosa
Ondersoort
	Ononis spinosa subsp. spinosa;
	Kattendoorn op Wikispecies
Portaal	Biologie

Kattendoorn (Ononis spinosa subsp. spinosa) is een ondersoort van de plantensoort Ononis spinosa.

Etymologie

De geslachtsnaam Ononis is afgeleid van het Oudgriekse ὄνος, onos, dat ezel betekent, omdat ezels van de struik eten ondanks de stekels. Andere Nederlandse triviale namen zijn duivelsbedstro, ezelskruid, ossenbreker en schapendoorn.

Determinatie

Kattendoorn is een dwergstruik die een hoogte bereikt van 20–60 cm. De plant vormt een dikke penwortel. De takken hebben stevige doorns, die per twee bij elkaar zitten. De jonge takken zijn met twee rijen klierharen bezet, die per stengellid verspringen. De bladeren zijn drietallig handvormig samengesteld en hebben weinig klierharen.

Kattendoorn bloeit van juni tot september en heeft rood met witte, geheel witte of roze bloemen. De bloemen zijn 1–2 cm lang en zitten aan rechtopstaande of opgerichte stengels.

De 6–10 mm lange, eivormige vrucht is een peul, bezet met klierharen, waardoor deze kleverig is. De peul is net zo lang of langer dan de kelk.

Ecologie

Kattendoorn komt voor in de uiterwaarden, in dijkvegetatie en rivierdalhellingen en aan de rand van hoge kwelders.

Syntaxonomie

Kattendoorn is een indicatorsoort voor het mesofiel hooiland (hu) subtype 'Glanshavergrasland', een karteringseenheid in de Biologische Waarderingskaart (BWK) van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Verspreiding

Het verspreidingsgebied van kattendoorn strekt zich uit over Centraal- en Oost-Europa, Noord-Afrika en Azië. De ondersoort staat op de Nederlandse Rode Lijst als algemeen voorkomend maar sterk afgenomen.

Externe links

Kattendoorn in het Nederlands Soortenregister
Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
Kaarten met waarnemingen:

Kattendoorn (Ononis repens ssp. spinosa) in: van Uildriks, F. & V. Bruinsma (1898) - Plantenschat; op de (Nederlandstalige) Wikisource (Van Uildriks en Bruinsma spreken van “Gedoornd stalkruid” Ononis spinosa).