Keizer Leopold II

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Leopold II
Portret van keizer Leopold II in veldmaarschalksuniform, ca. 1790.
Portret van keizer Leopold II in veldmaarschalksuniform, ca. 1790.
Groothertog van Toscane
Regeerperiode 1765 - 1790
Voorganger Frans Stefanus
Opvolger Ferdinand III
Rooms-Duits koning en keizer
Regeerperiode 1790 - 1792
Verkiezing
Kroning
30 september 1790 in Frankfurt
9 oktober 1790 in de Dom van Frankfurt
Voorganger Jozef II
Opvolger Frans II
Koning van Hongarije, koning van Bohemen en regerend aartshertog van Oostenrijk
Regeerperiode 1790 - 1792
Kroning 15 november 1790 in de Sint-Maartensdom, Presburg
6 september 1791 in de Sint-Vituskathedraal, Praag
Voorganger Jozef II
Opvolger Frans II
Huis Habsburg-Lotharingen
Vader Frans I Stefan
Moeder Maria Theresia van Oostenrijk
Geboren 5 mei 1747
Wenen, Oostenrijk
Gestorven 1 maart 1792
Wenen, Oostenrijk
Begraven Kapuzinergruft, Wenen
Partner Marie Louise van Spanje
Religie Rooms-katholiek
Wapenschild
Wapen van Leopold II als Rooms-Duits keizer

Peter Leopold Valentijn Jozef Anton Joachim Pius (Wenen, 5 mei 1747 – aldaar, 1 maart 1792), aartshertog van Oostenrijk, was groothertog van Toscane (17651790; als Leopold I), vorst van de Zuidelijke Nederlanden, koning van Bohemen en als Leopold II keizer van het Heilige Roomse Rijk (1790-1792). Hij volgde in 1790 zijn broer Jozef II op als keizer van het Heilige Roomse Rijk en vorst van de Zuidelijke Nederlanden midden in de turbulente tijd.

Zijn eerste voornaam Peter is niet typisch Habsburgs. Door zijn peetmoeder Elisabeth van Rusland heet hij Peter. Het Habsburgse Hof verkiest zijn tweede voornaam Leopold, zoals de stamvader van het aartshertogdom Oostenrijk Heilige Leopold van Babenberg een typische voornaam.


Jeugdjaren[bewerken]

Aanvankelijk werd Leopold verplicht een kerkelijke carrière te maken. Deze verplichting zou Leopold antiklerikale gevoelens bijgebracht hebben. Na de dood van zijn oudere broer Karel veranderde zijn vader de plannen voor Leopold. Leopold moest huwen met de Spaanse prinses Marie Louise van Bourbon (1864) en groothertog van Toskane worden (1865). Leopold kreeg les van onder meer de Oostenrijkse jurist Karl Anton von Martini, die hem tijdens de lessen van rechtsfilosofie, de principes van de Verlichting bijbracht. Voor het groothertogdom Toskane voerden de Oostenrijkers het principe van de secundogenitur in, dit wil zeggen Leopold kreeg, als 2de levende zoon, het groothertogdom van zijn vader in zijn bezit. Dit was overigens een voorwaarde van de Spanjaarden voor de huwelijkssluiting.

Groothertog van Toskane[bewerken]

Terwijl zijn oudste broer Jozef II als Rooms-Duits keizer heerste, bestuurde Leopold het groothertogdom Toskane. In het begin liet hij nog de bemoeienis van zijn moeder-weduwe toe doch meer en meer wordt hij de echte bestuurder in Firenze. Hij was ervan overtuigd de principes van de Verlichting één na één uit te voeren tijdens zijn lange regeringsduur van Toskane (1765 - 1790). Hij bestudeerde een grondwet voor Toskane, in een periode dat constitutionele monarchie taboe was bij de adel. Leopold snoeide in de privilegies van de machtige familie de Medicis, waarmee hij nog minder vrienden maakte. Hij schafte het kerkasiel af, vormde kerkelijke gevangenissen om tot staatsgevangenissen en wenste de kloosterorden af te schaffen. Dat laatste lukt hem niet. De doodstraf en folteringen afschaffen lukte hem dan weer wel.

Rooms-Duitse keizer[bewerken]

Na het overlijden van zijn broer Jozef II in 1790, werd Leopold verkozen tot nieuwe Rooms-Duitse keizer. Die verkiezing liep niet zo vlot als gedacht. De tijdsgeest was overigens woelig en onstabiel, na de Franse Revolutie van 1789. Leopold werd te Frankfurt am Main gekroond op 9 oktober 1790. Zijn Rijksdevies was 'pietate et concordia' of door vroomheid en eendracht. Leopolds ideeën over 'souvereniteit van volkeren' trokken grote ogen, niet in het minst door de Hongaren in zijn rijk. Leopold werd gekroond in Bratislava tot koning van Hongarije en in Praag tot koning van Bohemen. Hij werd eveneens de regerende aartshertog van Oostenrijk.

- Aan de oostgrenzen van zijn rijk moest zijn regering druk onderhandelen met Pruisen, Rusland en de Ottomanen om een nieuwe oorlog te vermijden.

- Zijn zus, de afgezette Franse koningin Marie-Antoinette, deed meermaals beroep op hem om ter hulp te komen in Parijs. Leopold onderschatte de revolutionaire krachten in Frankrijk aangezien hij een aanhanger was van de Verlichting. Franse inwijkelingen en royalisten in Oostenrijk reageerden agressief toen bleek dat Leopold niet militair ingreep. Volgens sommige bronnen kwam er geen Oostenrijks(-Pruisische) invasie in Frankrijk, omdat Leopold een Russisch manoeuvre vreesde in Polen en in het Ottomaanse Rijk[1]. Toen zijn schoonbroer de Franse koning Lodewijk XVI trouw zwoer aan de Franse grondwet in oktober 1791, meende Leopold even dat de Franse Revolutie was afgesloten.

- Leopold kreeg het Britse Rijk aan zijn kant, door te dreigen de Oostenrijkse Nederlanden af te staan aan Frankrijk.

- Na de Brabantse Omwenteling en het uitroepen van de Verenigde Nederlandse Staten, zag Leopold II zich gedwongen de Conventie van Reichenbach met de Pruisen, die de opstandelingen steunden, te ondertekenen. Zodoende herstelde Leopold het gezag van de Habsburgers in de Zuidelijke Nederlanden en dat van de prins-bisschop in Luik. Op 27 augustus 1791 kwamen de Oostenrijkse keizer Leopold II en de Pruisische koning Frederik Willem II bijeen en tekenden de Verklaring van Pillnitz. Hierbij riepen ze de andere Europese grote mogendheden op om in te grijpen als de Franse koning Lodewijk XVI in gevaar zou komen. De Nationale Grondwetgevende Vergadering van Frankrijk zag de verklaring van Pillnitz als een verkapte oorlogsverklaring, en greep dit argument aan om op 20 april 1792 de oorlog te verklaren aan Oostenrijk en zijn bondgenoten, de Coalitieoorlogen.

Overlijden[bewerken]

Zijn regering als keizer duurde kort, slechts 2 jaar: van 1790 tot 1792. Over zijn dood in 1792 gingen talrijke geruchten van vergiftiging, met waardeloze beschuldigingen aan het adres van jezuïeten, Franse agenten en vrijmetselaars. Hij werd begraven in de Toskanagruft binnen in de keizerlijke grafkelder Kapuzinergruft in Wenen. Leopold werd opgevolgd door zijn oudste zoon Frans II, die zich volledig afkeerde van de hervormingspolitiek van zijn vader (en zijn nonkel Jozef II). Zijn zoon Frans II zou de laatste Rooms-Duitse keizer uit de geschiedenis worden.


Film[bewerken]

Keizer Leopold II werd vereeuwigd op het witte doek in de film Amadeus (film).

Kinderen[bewerken]

Leopold en zijn echtgenote Marie Louise van Spanje (een dochter van koning Karel III van Spanje) kregen zestien kinderen:

Voorouders[bewerken]

Voorouders van Jozef II
Overgrootouders Keizer Leopold I (1640–1705)
∞ 1676
Eleonora van Palts-Neuburg (1655–1720)
Hertog Lodewijk Rudolf van Brunswijk-Wolfenbüttel (1671–1735)
∞ 1690
Luise von Oettingen (1671–1747)
Karel V van Lotharingen (1643–1690)
∞ 1656
Eleonora van Oostenrijk (1653-1697)
Filips van Orléans (1640-1701)
∞ 1671
Elisabeth Charlotte van de Palts (1652-1722)
Grootouders Keizer Karel VI (1685–1740)
∞ 1708
Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel (1691–1750)
Leopold van Lotharingen (1679–1729)
∞ 1689
Elisabeth Charlotte van Orléans (1676–1744)
Ouders Maria Theresia (1717–1780)
∞ 1736
Keizer Frans I Stefan (1708–1765)

Keizer Jozef II (1741-1790)

Karolingen (800–911): Karel de Grote · Lodewijk I de Vrome · Lotharius I · Lodewijk II · Lodewijk III de Duitser · Karel II de Kale · Lotharius II · Karloman van Beieren1 · Lodewijk III de Jonge1 · Karel III de Dikke · Arnulf van Karinthië · Lodewijk IV het Kind
Italiaanse keizers (891–928): Guido van Spoleto · Lambert van Spoleto · Lodewijk de Blinde · Berengarius van Friuli
Ottonen (911–1024): Koenraad I van Franken2 · Hendrik I de Vogelaar · Otto I de Grote · Otto II · Otto III · Hendrik II de Heilige
Saliërs (1024–1125): Koenraad II · Hendrik III · Hendrik IV · Rudolf van Rheinfelden · Herman van Salm · Koenraad (III)1 · Hendrik V
Hohenstaufen (1125–1254): Lotharius III2 · Koenraad III · Hendrik (VI) Berengarius1 · Frederik I Barbarossa · Hendrik VI · Filips van Zwaben · Otto IV2 · Frederik II · Hendrik VII1 · Koenraad IV · Hendrik Raspe
Interregnum (1254–1273): Willem van Holland · Richard van Cornwall · Alfons van Castilië
dynastieën (1273–1437): Rudolf I · Adolf van Nassau · Albrecht I · Hendrik VII · Lodewijk V de Beier · Frederik de Schone1 · Karel IV · Günther van Schwarzburg · Wenceslaus · Ruprecht van de Palts · Jobst van Moravië · Sigismund
Habsburgers (1437–1806): Albrecht II · Frederik III · Maximiliaan I · Karel V · Ferdinand I · Maximiliaan II · Rudolf II · Matthias · Ferdinand II · Ferdinand III · Ferdinand IV1 · Leopold I · Jozef I · Karel VI · Karel VII Albrecht2 · Frans I Stefan · Jozef II · Leopold II · Frans II

Vetgedrukt: keizer · Cursief: tegenkoning · 1 medekoning (in een deelrijk)· 2 afkomstig uit een andere dynastie

  1. http://www.roi-france.com/personnages_histoire_de_France/1514/Leopold_II_de_Habsbourg_Lorraine_Empereur