Kenneth Kaunda

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kenneth Kaunda

Kenneth David Kaunda (Lubwa, 28 april 1924) is een Zambiaans staatsman. Hij is de zoon van een zendeling. Kaunda volgde een opleiding aan de kweekschool/normaalschool en was daarna onderwijzer. Spoedig kwam hij in het politieke vaarwater terecht. In 1953 werd hij secretaris-generaal van het ANC (African National Congress) voor Noord-Rhodesië (thans Zambia). Hij was het echter niet eens met de officiële lijn van het ANC ten opzichte van de door blanken gedomineerde federatie van Noord- en Zuid-Rhodesië en Nyasaland. In 1959 verliet hij het ANC en richtte het Zambiaanse Afrikaanse Nationale Congress (ZANC) op. Het ZANC werd echter spoedig na haar oprichting verboden. Kaunda belandde in de gevangenis.

Tijdens de gevangenschap van Kaunda richtten zijn aanhangers de Verenigde Nationale Onafhankelijkheidspartij (United National Independence Party, UNIP) op. Nadat Kaunda was vrijgelaten werd de UNIP onder zijn voorzitterschap een massabeweging. In 1961 viel de federatie van Noord- en Zuid-Rhodesië en Nyasaland uit elkaar.

Bij de verkiezingen van januari 1964 werd de UNIP van Kaunda de grootste partij. Op 22 januari 1964 verkreeg Noord-Rhodesië zelfbestuur met Kaunda als premier. In oktober 1964 werd Noord-Rhodesië onder de naam Zambia een onafhankelijke republiek. Kaunda werd de eerste president en tot 1970 tevens minister van Defensie.

In 1972 fuseerden de UNIP en het ANC en werd de UNIP de enige politieke partij in Zambia. Kaunda presenteerde daarna het zogenaamde Zambiaans humanisme. Het Zambiaans humanisme was gebaseerd op het Afrikaans socialisme, de traditie en het christendom. In 1973 en in 1988 werd Kaunda als president herkozen.

Kenneth Kaunda verkreeg als Zambiaans president veel internationaal aanzien. Vooral zijn beleid van geweldloosheid en non-racialiteit genoot internationaal gezag.

Vanaf het einde van de jaren zeventig nam het ongenoegen over de slechte economische toestand toe. President Kaunda kreeg hier indirect de schuld van. In 1991 voerde het parlement een wet door die het vormen van partijen naast de UNIP toestond. Bij de verkiezingen van 1992 werd Frederick Chiluba van de Beweging voor Meerpartijen Democratie (Movement for Multiparty Democracy, MMD) tot president gekozen.

Aanhangers van Kaunda (waaronder Kaunda's eigen zoon) waren in 1993 betrokken bij een mislukte staatsgreep tegen president Frederick Chiluba.

Kaunda werd bij de presidentsverkiezingen van 1996 van deelname uitgesloten, omdat de nieuwe grondwet slechts twee termijnen voor een president toestond.

Zie ook[bewerken]

Publicaties over Kaunda (selectie)[bewerken]