Kerncentrale Doel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kerncentrale Doel
Kerncentrale Doel
Kerncentrale Doel
Land België
Locatie Doel
Coördinaten 51° 20′ NB, 4° 16′ OL
Eigendom Electrabel
Inbedrijfsname 1975 (Doel 1 en Doel 2),

1982 (Doel 3), 1985 (Doel 4)

Aantal reactoren 4
Lijst van kernreactoren
De kerncentrale, gezien vanuit Doel
De kerncentrale, gezien vanuit het noorden
De kerncentrale, gezien vanuit het zuiden

De kerncentrale van Doel (KCD) is een Belgisch kerncentralepark met vier kerncentrales. De kerncentrale is gelegen in de haven van Antwerpen, aan de Schelde, nabij het dorpje Doel en is eigendom van het energiebedrijf Electrabel, dat op zich eigendom is van de multinational Engie.

Geschiedenis[bewerken]

De kerncentrales werden gebouwd door het publiek energiebedrijf Ebes dat in 1990 opging in Electrabel. Het ontwerp werd uitbesteed aan het Belgische ingenieursbureau Tractebel. Doel 1 en Doel 2 vormen samen de tweelingcentrale Doel 12 en zijn in gebruik genomen in 1975, Doel 3 in 1982 en Doel 4 in 1985.

Eenheden[bewerken]

Op de site bevinden zich vier PWR-centrales met samen een totaal vermogen van 2911 MW:[1]

  • Doel 1: 433 MWe
  • Doel 2: 433 MWe
  • Doel 3: 1006 MWe
  • Doel 4: 1039 MWe

Ongeveer 15% van de Belgische elektriciteitsproductiecapaciteit in België is afkomstig van de kerncentrale van Doel. Begin 2010 waren er 961 medewerkers werkzaam op de site met een oppervlakte van 80 hectare.

Kernuitstap[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Kernuitstap voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Oorspronkelijk werd er uitgegaan van een gebruiksduur van 30 jaar, waardoor Doel 12 in 2005 stilgelegd zouden worden, doch onder de regering-Verhofstadt I werd de gebruiksduur van de kerncentrales door de Wet op de kernuitstap[2][3] vastgelegd op 40 jaar.

Op 4 juli 2012 besloot de regering-Di Rupo om Doel 1 en Doel 2 in 2015 te sluiten nadat er een akkoord was bereikt om Tihange 1 twintig jaar langer open te houden dan oorspronkelijk voorzien (en dus tien jaar langer dan in 2003 voorzien was).[4] De volgende regering-Michel is van plan dit weer terug te draaien zodat Doel tot 2025 zouden mogen blijven werken.[5] Op 15 februari 2015 werd Doel 1 stilgelegd, zoals de wet op de kernuitstap van 2013 dit voorziet.[6]

In november 2015 sloot Electrabel een overeenkomst met de Belgische regering om Doel 1 en 2 de komende 10 jaar verder te exploiteren en zo de energiebevoorrading op lange termijn te garanderen.[7] Electrabel zal aan de Staat een zogenaamde nucleaire rente betalen. In 2015 is dit zo’n 200 miljoen euro en 130 miljoen euro in 2016.[7] In de daaropvolgende drie jaar betaalt Electrabel minstens 150 miljoen euro per jaar. Voor de jaren 2020 tot 2026 zijn geen bedragen vastgelegd. In voorgaande jaren betaalde Electrabel rond de 400 à 500 miljoen euro per jaar, maar door de lagere elektriciteitsprijzen zijn ook de opbrengsten gedaald.[7] Engie zal alle juridische procedures die zijn opgestart staken en zal in de komende 10 jaar ook 4,3 miljard euro investeren in België.[7] Eerder werd al bekendgemaakt dat Electrabel 700 miljoen euro zal investeren in Doel 12. Op 30 december 2015 werd Doel 1 opnieuw gekoppeld aan het net, na een stilstand van 10 maanden [8].

Koeltorens[bewerken]

Met een hoogte van ongeveer 170 meter vormen de twee koeltorens het meest markante punt in de haven van Antwerpen. De koeltorens en de bijbehorende wolken met waterdamp zijn in de verre omgeving te zien. De kerncentrale van Doel staat op slechts enkele kilometers van de Nederlandse grens en is daardoor goed te zien in grote delen van Zeeland en westelijk Noord-Brabant. Aan één van de koeltorens is een nestkast bevestigd, waarin sinds 1995 jaarlijks een koppel slechtvalken komt broeden.

De bedoeling van de koeltorens bestaat erin om de afgewerkte stoom van de stoomturbines te condenseren zonder het Scheldewater te veel op te warmen.

Veiligheid[bewerken]

Sinds het ontwerp voor Doel 3 en 4 en na de eerste tienjaarlijkse herziening voor Doel 12 zijn de kerncentrales van Doel voorzien op een aardbeving zoals die in Zulzeke-Nukerke in 1938 (intensiteit van 5,6 op de schaal van Richter). Na de problemen in Fukushima werd een stresstest uitgevoerd op de Belgische centrales en werden de vereisten inzake aardbevingen en overstromingen verstrengd. Na analyse blijkt dat de centrale voorzien is op een aardbeving van 6,5 op de schaal van Richter.[9] De vestigingsplaats van de kerncentrale van Doel is slechts in beperkte mate beschermd tegen overstromingen. De vestiging blijkt bestand tegen een door een aardbeving veroorzaakte Tsunami met vloedgolf van 0,5 m. Het platform waarop de installaties zich bevind, is immers 0,76 m gelegen boven de hoogst gemeten waterstand. Daarnaast is er nog een bijkomende dijk die het water afkomstig van de Schelde bijkomend kan tegenhouden tot een niveau van 3,98m boven de hoogst gemeten waterstand. Maar dat houdt uiteraard overstromingswater afkomstig van het binnenland niet tegen.[9]

Met negen miljoen inwoners in een straal van 75 kilometer ligt de kerncentrale in het dichtstbevolkte gebied in Europa.[10] De Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken definieert een noodplanzone van 20 km rond de centrale waarin ruim 903.000 Belgische inwoners in 35 gemeenten vallen.[11]

Vergunning ingetrokken voor het verwerken van kernafval[bewerken]

In december 2015 trok het NIRAS de vergunning in, die Electrabel had, voor de verwerking, verpakking en verwijdering van radioactief afval. NIRAS is het publiek orgaan dat instaat voor het beheer van radioactief afval en verrijkte splijtstoffen in Belgie. Zonder deze goedkeuring moet het nucleaire afval op de nucleaire bedrijven zelf worden opgeslagen, en kan het niet worden afgevoerd naar de industriële dochteronderneming van NIRAS Belgoprocess in plaats Dessel. Het nucleaire afval stapelt zich op de sites sinds die datum. [12]

Waterstofinsluitsels Doel 3[bewerken]

Tijdens een periodieke onderhoudsbeurt van Doel 3 in juni 2012 toonden metingen laminaire indicaties aan van mogelijke defecten in een ring van het reactorvat, dat door de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij geleverd werd.[13] Het FANC gaf aan dit incident een voorlopige INES-1-classificatie (onregelmatigheid). Na analyses en raadpleging van diverse experten ter zake, heeft het FANC in januari 2013 bijkomende testen gevraagd aan de operator voor het vervolledigen van het heropstartdossier van de reactor. De bekleding van de reactorwand van Doel 3 bleek intact, maar in de onderliggende reactorwand van zowel Doel 3 als Tihange 2 waren gelijkaardige foutindicaties aanwezig. De resultaten van de bijkomende testen bevestigden dat de foutindicaties ontstaan zijn door insluiting van waterstofgas in het metaal tijdens de productie van de reactorkuip.[14] Na internationaal onderzoek en analyse van alle uitgevoerde testen gaf het FANC op 17 mei 2013 een positief advies voor de heropstart van Doel 3.[15] Op 3 juni 2013 werd Doel 3 terug verbonden met het Belgische net.[16]

Huidige elektriciteitsproductie
in Belgische kerncentrales

(Laatste update: 18 december 2016)
Unit Productie
Doel 1 In werking 433 MW
Doel 2 In werking 433 MW
Doel 3 In werking 1006 MW
Doel 4 In werking 1033 MW
Tihange 1 Revisie Revisie
Tihange 2 In werking 1008 MW
Tihange 3 In werking 1038 MW

Aan de heropstart was een actieplan verbonden,[17] waaronder een controle naar de materiaaleigenschappen van bestraalde monsters gelijkaardig aan deze van de reactorvaten. Eind maart 2014 bleken de resultaten van een van deze controles af te wijken van wat door experts verwacht werd.[17] Electrabel schakelde Doel 3 en Tihange 2 daarom conform de regels van nucleaire veiligheid uit op 26 maart 2014[18] tot de afwijkende resultaten van de controles verklaard zijn.[17] De metingen die de reactorvaten in 2012 hebben ondergaan, werden in 2014 geherkwalificeerd. Uit de herinterpretatie van de metingen bleek dat er duizenden kleinere foutindicaties in de wanden van de reactorvaten meer aanwezig waren die met de oorspronkelijke methode niet gedetecteerd konden worden. Door vele kleine nabijgelegen indicaties als een grote indicatie te beschouwen zijn de waterstofvlokken in de wanden groter dan eerder gerapporteerd. Ter vergelijking is bijkomend onderzoek naar de invloed van straling op de materiaaleigenschappen van soortgelijk materiaal van Duitse herkomst uitgevoerd. Electrabel diende een rechtvaardigingsdossier in bij het FANC om toestemming te kunnen krijgen beide kerncentrales weer op te starten. De analyse van dit dossier, met hulp van Amerikaanse experts, nam enkele maanden in beslag.[19] Op 17 november 2015 gaf het FANC goedkeuring dat Doel 3 en Tihange 2 mogen herstarten.

Sabotage Doel 4[bewerken]

Op 5 augustus 2014 werd Doel 4 automatisch uitgeschakeld, omdat door een gebrek aan smering de turbine oververhit geraakte en schade opliep.[20] Een olie-afsluiter was opengezet en zo kon de olie weglopen. Aangezien sabotage niet kon worden uitgesloten, werd er een gerechtelijk onderzoek gestart.[21] Wegens herstellingen aan de hogedrukturbine is Doel 4 buiten dienst geweest tot deze op 19 december 2014 terug werd opgestart.[22]

Eind december 2016 vroeg de beheerder van de centrale de justitie in Brussel om te blijven zoeken naar de saboteur van de turbine, om er zeker van te zijn dat alle beschikbare info zou gebruikt worden. Op dat moment had men nog geen enkel idee, wie er voor de schade verantwoordelijk was. De reparatie van de turbine had meer dan 100 miljoen euro gekost.[23][24]

Externe link[bewerken]