Kinderbisschop

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Graf van de kinderbissschop, Salisbury (Wiltshire, England)

Het feest van Kinderbisschop (in Kerklatijn episcopus puerorum) was een wijdverbreid middeleeuws feest. In vroegmiddeleeuwse scholengemeenschappen werd een jongen verkozen om de bisschop te spelen. Het feest duurde tot Onnozele Kinderen. Het was een zogenaamd omkeerfeest, een feest waarin de rollen waren omgedraaid.

Geschiedenis[bewerken]

In delen van Europa werd in december voor enige dagen een kinderbisschop gekozen. Dit gebeurde op en rond de katholieke gedenkdag Onnozele Kinderen (28 december) en op Saint Nicholas (6 december).[1] Er is bewijs van een Kinderbischop in de vroege 10e eeuw in Rouen. Aan het eind van de Middeleeuwen was het gebruik in veel katholieke regio's van West-Europa verspreid. Een vergelijkbaar katholiek feest is het Narrenfeest.[2][3]

Ondanks het ingrijpen van verschillende kerkautoriteiten bleef het feest populair. In England werd het feest in 1542 opgeheven door Henry VIII, in ere hersteld door Mary I in 1552 en weer afgeschaft door Elizabeth I. Op het vasteland werd het feest in protestantse gebieden afgeschaft, maar het hield in katholieke gebieden tot in de 18e eeuw stand.

Variaties[bewerken]

Jan ter Gouw noemt naast het kinderfeest kinderbisschop nog het volksvermaak narrenbisschop (Episcopus fatuorum). Het narrenbisschopsfeest was een boertiger feest voor volwassenen dat in Waals-België, Frankrijk en zuidelijker landen werd gevierd.[4] Het kinderbisschopsfeest had een onschuldiger karakter en kan nog onderscheiden worden in 4 variaties:

  • Episcopus puerorum: Kinderbisschop
  • Episcopus innocentium: Onnozele kinderenbisschop
  • Episcopus scholarium: Schooljongensbisschop
  • Episcopus choralium: Koorknapenbisschop

Ceremonie[bewerken]

De kinderbisschop werd vaak uit koorknapen gekozen vanwege hun ongebroken stem, maar ook aankomende jonge geestelijken bekleedden het ambt. De kosten van het feest werden vaak door de kerk gedragen.[5] De in bisschopsgewaad geklede jongen werd vergezeld door als priesters uitgedoste jongens. Zij maakten een rondgang door de stad terwijl de kinderbisschop mensen zegende. De kinderbisschop en zijn gevolg namen de kathedraal over en voerden, afgezien van de mis, allerlei ceremonies op.[1] De echte bisschop aanvaardde symbolisch het gezag van de kinderbisschop.

Externe links[bewerken]