Klassieke oudheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Klassieke Oudheid)
Ga naar: navigatie, zoeken
Periodes uit de
westerse geschiedenis


Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis
Portaal  Portaalicoon  Oudheid
De Griekse filosoof Socrates

De klassieke oudheid is een naam van een periode die uitsluitend gebruikt wordt in de periodisering van de westerse geschiedenis. Gewoonlijk laat men deze periode met Homerus en het begin van de Archaïsche periode van de Oude Grieken in de 8e eeuw v.Chr. beginnen en met de val van het West-Romeinse Rijk in 476 na Chr. eindigen. Centraal staat daarbij de geschiedenis van Hellas en Rome. De klassieke oudheid wordt gevolgd door de middeleeuwen. Sommige historici gebruiken voor de overgangstijd tussen oudheid en middeleeuwen de term late oudheid, die dan tot ongeveer 600 duurt.

Rond 500 v.Chr. begint de klassieke tijd in de Griekse geschiedenis, een periode van grote culturele bloei. Ongeveer gelijktijdig wordt de stadstaat Rome een republiek. Als einde van de klassieke oudheid gold lange tijd 476. In dat jaar zette Odoaker, een Germaanse legeraanvoerder, de laatste Romeinse keizer van de westelijke rijkshelft af. Daarmee kwam definitief een einde aan het West-Romeinse Rijk.

In de negentiende en twintigste eeuw zijn er uitvoerige en veelal vruchteloze discussies geweest over de beste manier om de geschiedenis te periodiseren, maar dit heeft niet geleid tot consensus. Periodisering wordt voor een groot deel bepaald door traditie.

De periode tussen 476 en 1453 wordt in het onderwijs in navolging van de humanisten het tijdvak van de middeleeuwen genoemd. Uitgaande van het West-Romeinse Rijk, eindigde de Oudheid in 476. In het oosten bleef het Oost-Romeinse Rijk echter nog tot 1453 bestaan. Als dit als criterium wordt gebruikt, eindigt de Oudheid in 1453. Een enkele historicus heeft weleens beweerd dat de Oudheid pas werkelijk eindigde in 1806. In dit jaar kwam namelijk het "Heilige Roomse Rijk der Duitse Natie" ten einde. Het Heilige Roomse Rijk had ook nog een keizer, net zoals de Romeinen. Voor het gemak worden in dit artikel de gangbare conventies gevolgd.

Het doorgeven van de literatuur uit de klassieke oudheid gebeurde door christelijke en islamitische kopiisten, die ondanks hun reserves bij de 'heidense' geschriften voldoende het belang ervan onderkenden om te investeren in de kostelijke transmissie (cf. filosofie als dienstmaagd van de theologie).[1] Er waren weliswaar tegenstanders (Tertullianus, Tatianus, Johannes Chrysostomos), maar de meer openen van geest wonnen het pleit (Justinus de Martelaar, Origenes, Clemens van Alexandrië, Basilius van Caesarea, Gregorius van Nazianze, Johannes Damascenus). Volgens een ruwe schatting heeft zo'n 10% van de klassieke geschriften de tand des tijds doorstaan.

Gebeurtenissen[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Piet Reimer; Klassieke oudheid van A tot Z. Uitgeverij Het Spectrum Utrecht 2006

Voetnoten[bewerken]

  1. L.D. Reynolds en N.G. Wilson, Scribes and Scholars. A Guide to the Transmission of Greek and Latin Literature, 2014, ISBN 978-0199686339