Kleef (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kleef
Kleve
Gemeente in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Kleef
Kleef (stad)
Kleef (stad)
Situering
Deelstaat Noordrijn-Westfalen
Kreis Kreis Kleve
Regierungsbezirk Düsseldorf
Coördinaten 51° 47' NB, 6° 8' OL
Algemeen
Oppervlakte 97,79 km²
Inwoners (31-12-2012[1]) 47.826 (489 inw/km²)
Hoogte 12 m
Burgemeester Theodor Brauer (CDU)
Overig
Postcode 47533
Netnummers 0 28 21
Kenteken KLE
Gemeentenummer 05 1 54 036
Website www.kleve.de
Locatie van Gemeente Kleef in Kreis Kleve
Kleve in KLE.svg
Portaal  Portaalicoon   Duitsland
Gezicht op Kleef rond 1895
Schwanenburg boven de stad
De toren biedt uitzicht tot in Nederland
Gezicht vanaf de voet van de obelisk op de Springenberg over het amphitheater en het Prins Maurits-kanaal richting Hoch-Elten
Neuer Tiergarten, gezicht vanaf het kanaal naar de Springenberg met het amphitheater
Gezicht vanaf de Sternberg richting Schwanenburg
Stiftskirche Kleef

Kleef (Kleverlands: Kleff, Duits: Kleve) is de hoofdstad van Kreis Kleve in het westen van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen, tien kilometer ten zuiden van de rivier de Rijn in de Nederrijnse Laagvlakte en niet ver van de Nederlandse grens bij Nijmegen en 's-Heerenberg. Kleef ligt ook tussen de Duitse stad Emmerik en het bosgebied Reichswald.

De plaats ligt op de helling van de Nederrijnse heuvelrug, een stuwwal uit de ijstijd. Deze stuwwal begrenst het rivierterras van de Rijn. Het centrum van Kleef is heuvelachtig met een hooggelegen burcht. De naam van de stad valt te herleiden tot het Middelnederlandse woord clef of clif (klip).

Kleef telt 47.826 inwoners[2] en heeft een oppervlakte van ongeveer 98 km². De stad kreeg in 1242 stadsrechten. Het plaatselijke stadsdialect is het Kleefs, dat tot het Kleverlands behoort.

Stadsdelen[bewerken]

De gemeente Kleef is samengesteld uit de volgende kerkdorpen en Ortsteile:

Geschiedenis[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie het artikel geschiedenis van Kleef

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

De stad werd in de Tweede Wereldoorlog zeer zwaar gebombardeerd (vaak in combinatie met Nijmegen, dat soms voor Kleef werd aangezien). De streek achter Nijmegen, met steden als Kleef en Xanten, was niet nazi-gezind maar kreeg het zwaar te verduren tijdens de Operatie Veritable, de door de geallieerden geplande opmars naar Duitsland, die begon met de Slag om het Reichswald met zware bombardementen in de grensstreek. Op 7 oktober 1944 vond het grootste bombardement plaats, waarbij de plaats voor tachtig procent werd vernietigd. De wederopbouw geschiedde vrij traag.

Tot 1938 stond er in Kleef een synagoge die tijdens de Kristallnacht (9 op 10 november 1938) volledig werd verwoest. Op de huidige plek is nu een monument te vinden waarmee de slachtoffers van die bewuste nacht worden herdacht. Van de in 1933 tweehonderd leden tellende Joodse gemeenschap zijn vijftig personen gedurende de nazi-tijd vermoord.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Economie[bewerken]

In 1741 werd de mineraalwaterbron aan de Springenberg ontdekt. Kleef werd Bad Cleve en werd een kuuroord, waarvan de betekenis in het midden van de 19de eeuw aanzienlijk werd uitgebreid. Het vroegere kuurhotel is sinds de jaren '90 omgebouwd tot museum voor moderne en hedendaagse kunst. Zie link bij bezienswaardigheden.

De stad trok enkele fabrieken in de 18de en 19de eeuw, waaronder Nederlandse zoals Bensdorp (chocolade) en Van den Bergh (margarine), en bezat enkele kinderschoenenfabrieken. Alle fabrieken zijn nu gesloten, de margarinefabriek in 2006.

Kleef blijft desondanks een belangrijk commercieel centrum voor de wijde omgeving, inclusief Nederland. In de stad zijn relatief veel grote winkelketens gevestigd op het gebied van voeding en bouw die onder meer Nederlandse klanten trokken door de lagere Duitse omzetbelasting (Mehrwertsteuer).

Onderwijs[bewerken]

De Hochschule Rhein-Waal is een technische hogeschool, opgericht in 2009, met hoofdvestiging in Kleef en een dependance in Kamp-Lintfort. Er heeft nieuwbouw plaatsgevonden voor een campus zodat de instelling vanaf 2013 plaats biedt aan ongeveer vijfduizend studenten.

Openbaar vervoer[bewerken]

Er zijn treinverbindingen met onder meer Düsseldorf. Tot 2 juni 1991 reden er treinen van Nijmegen via Groesbeek en Kranenburg naar Keulen die ook op station Kleef stopten. Deze verbinding is echter opgeheven en vervangen door een busverbinding, die wordt gereden door de Duitse vervoersonderneming NIAG. Sinds zomer 2008 is er op het oude treintraject van Kleef naar Groesbeek een Draisinelijn opgezet, met een tussenstation in Kranenburg. Vooral zondaags kan men er met fietsdraisines voor 4 personen en clubdraisines voor maximaal 14 personen de 10 (Kleef-Kranenburg) resp. 5,5 km (Kranenburg-Groesbeek) rijden.

In oktober 2008 werd bekendgemaakt dat de Stadsregio Nijmegen en ProRail onderzoek wilden doen naar de haalbaarheid van de heringebruikname van dit traject om een verbinding te maken met de snelgroeiende luchthaven Airport Weeze, net over de grens. Deze zou onderdeel kunnen uitmaken van een gerevitaliseerde spoorverbinding Arnhem-Nijmegen-Kleef-Düsseldorf. Ook de stad Kleef doet onderzoek. De gemeente Groesbeek was tegenstander van reactiviering omdat de spoorlijn het centumgebied te veel zou kunnen belasten.

Bekende inwoners[bewerken]

Johan Maurits van Nassau-Siegen[bewerken]

Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679), stadhouder van de keurvorst Frederik Willem van Brandenburg, werd in 1647 stadhouder van Kleef en deze gaf hier uitvoering aan een politiek van religieuze tolerantie. Hij was zelf calvinist, maar katholieken konden in Kleef blijven wonen en ook joden werden toegelaten. Daarnaast begon hij meteen met ingrijpende landschappelijke veranderingen. Daarvoor haalde hij zijn oude kennis, Jacob van Campen naar Kleef. Bij zijn paleis Haus Freudenberg en op andere plaatsen rond de stad Kleef liet Johan Maurits imposante classicistische parken met kanalen en fonteinen en stervormige stelsels van lanen in de reeds bestaande bossen aanleggen.

De stadhouder hield van wetenschap en kunst en cultuur. De meeste van de bouwwerken, bestuursgebouwen en ook weer eigen residenties, zijn in de laatste Wereldoorlog te gronde gegaan, maar het schitterende park aan de voet van de Sternberg ligt er nog in zijn volle glorie. Ook de beroemde Nassauerallee, een lindelaan, is er nog. Johan Maurits bestelde kort na zijn aantreden zeshonderd lindebomen in Holland. Die kwamen te staan langs een kaarsrechte laan. Dit maakte zo’n indruk op de keurvorst, dat deze hetzelfde wilde in Berlijn. Unter den Linden en de Tiergarten werden aangelegd naar het voorbeeld van de parken in Kleef. In 1663 haalde hij de architect Pieter Post naar Kleve om de Schwanenburg in een barokstijl aan te passen.

Andere bekende inwoners[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Millingen aan de Rijn (NL  Rijnwaarden (NL  Emmerik 
 Kranenburg  Brosen windrose nl.svg   
    Goch   Bedburg-Hau
Kalkar 

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)
  2. (de) Bevölkerungszahlen auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011 Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW)