Kleine-Gartmanplantsoen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kleine-Gartmanplantsoen
Plantsoen met hagedissen
Plantsoen met hagedissen
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Centrum
Begin Leidseplein
Eind Weteringschans
Postcode 1017 RP, 1017 RR
Algemene informatie
Genoemd naar Maria Kleine-Gartman
Naam sinds 1915
Openbaar vervoer Tram
Portaal  Portaalicoon   Amsterdam
Het destijds grotere plantsoen in 1890

Het Kleine-Gartmanplantsoen is een plein en plantsoen in het centrum van Amsterdam. Het is de verbinding tussen het Leidseplein en de de Weteringschans. Aangrenzend ligt, bij de Leidsekruisstraat, brug nr. 198 (J.M. van der Mey, 1913) over de Lijnbaansgracht (Zieseniskade). Het eigenlijke plantsoen, dat op een overkluisd deel van de Lijnbaansgracht ligt, wordt door velen ten onrechte gezien als een deel van het Leidseplein. Sinds eind 2015 is het plantsoen ingericht als stalling voor fietsen. Het groen is verdwenen en ook de plastieken van hagedissen zijn verwijderd.

Het plantsoen is in 1915 vernoemd naar de Nederlandse actrice Maria Kleine-Gartman (1818-1885). Abusievelijk wordt de naam ook wel als "Kleine Gartmanplantsoen" gespeld, alsof het "klein" hier op de geringe grootte van het plantsoen zou slaan.

Aan het plantsoen bevindt zich op no. 2 en 2A het imposante Hirschgebouw, geopend in 1912 als Modemagazijn Hirsch & Cie. Het is nu grotendeels in gebruik bij het bedrijf Apple Inc. Nederland dat er in 2012 een vestiging opende.

Uitgaansgebied[bewerken]

Het Kleine-Gartmanplantsoen is een uitgaansplek en heeft nauwelijks een woonfunctie.

Aan de noordoostkant van het plantsoen, tot 1915 deel van de Lijnbaansgracht, liggen diverse cafés, de City-bioscoop, de besloten Sociëteit De Kring, en op de hoek met het Leidseplein het Hirschgebouw. In en rond het grasveld voor City "kropen" veertig bronzen hagedissen, dit is het kunstwerk Blauw Jan uit 1994 naar een ontwerp van Hans van Houwelingen.

Aan de zuidwestkant van het plantsoen, tot 1915 deel van de Weteringschans, bevindt zich naast het cultureel centrum De Balie dat is gevestigd in het gebouw van het voormalige Huis van Bewaring ook de toegang tot het Max Euweplein. Iets verderop liggen aan de Weteringschans het voormalige gebouw van de Vrije Gemeente, de huidige "poptempel" Paradiso, en daar tegenover het Barlaeus Gymnasium.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Er is een halte voor de tramlijnen 7 en de 10. Op het aangrenzende Leidseplein is een tramhalte voor de lijnen 1, 2 en 5.

De grote, aan het plantsoen naast de tramhalte gelegen, taxistandplaats wordt 'Standplaats Leidseplein' genoemd.