Klinkerronding

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vooraan N.-front Midden N.-back Achteraan
Gesloten
Blank vowel trapezoid.png
iy
ɨʉ
ɯu
ɪʏ
eø
ɘɵ
ɤo
ɛœ
ɜɞ
ʌɔ
aɶ
ɑɒ
Bijna gesloten
Gesloten-mid
Midden
Open-mid
Bijna-open
Open
Klinkerdriehoek met gesproken, aanklikbare klinkers

Met klinkerronding wordt de mate waarin de lippen zich tijdens de articulatie van klinkers in een geronde (gebolde) stand bevinden bedoeld. In feite is klinkerronding daarmee een vorm van labialisatie. Kenmerkend voor de articulatie van "geronde" klinkers is dat de lippen een soort van trechter vormen, bij die van ongeronde of "gespreide" klinkers zijn de lippen niet of bijna niet gerond.

In het Internationaal Fonetisch Alfabet worden geronde klinkers diakritisch weergegeven [ɔ̹ ɔ̜]?. Dezelfde diakritische tekens worden soms gebruikt om het labiale karakter van medeklinkers aan te geven (zie ook relatieve articulatie). Als gevolg van assimilatie zijn klinkers meestal gerond in de nabijheid van labiale medeklinkers.

Verdeling[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook Foneeminventaris

In de meeste talen van de wereld zijn voorklinkers vooral ongerond en achterklinkers vooral gerond. In sommige talen (bijvoorbeeld het Frans en Duits) wordt onderscheid gemaakt tussen ongeronde en geronde voorklinkers van dezelfde hoogte. In het Vietnamees woorden ongeronde en geronde achterklinkers van dezelfde hoogte onderscheiden.

Referenties[bewerken]

  • Catford, J. C. (1982) Fundamental Problems in Phonetics. Bloomington: Indiana University Press.
  • Engstrand, O. (1999). Illustrations of the IPA: Swedish in IPA (1999).
  • IPA - The International Phonetic Association (1999). Handbook of the International Phonetic Association. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Ladefoged, P. & Maddieson, I. (1996). The Sounds of the World's Languages. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-19814-8.
  • Okada, H. (1999). Illustrations of the IPA: Japanese in IPA (1999).
  • Trask, R. L. (1996). A dictionary of phonetics and phonology. Routledge: London & New York.