Klosterneuburger Mostwaage

Hydrometer van het type KMW met een rechtstreekse aflezing van het massapercentage

De Klosterneuburger Mostwaage (°KMW, °Kl, Babo-schaal) is een hydrometer die gebruikt wordt om het suikergehalte van most te meten in de wijnbouwteelt.

Het suikergehalte wordt direct in massaprocenten afgelezen. Bijvoorbeeld 100kg druivenmost die 20kg suiker bevat zal 20°KMW aangeven. De schaal houdt rekening met 3% niet-suikers in druivenmost.

Oorsprong

De wijnbouwonderzoeker en eerste directeur van de Oostenrijkse wijnbouwschool in Klosterneuburg, August Wilhelm von Babo (1827-1884), voerde deze eenheid in 1869 in. Ze werd later door Italiaanse wijnbouwers overgenomen.

In de opbouw van zijn meetmethode onderzocht hij vele most-stalen en constateerde dat er 3% niet-suikers in de druivenmost aanwezig is. Dit gaat dan over zuren, stikstofverbindingen, mineralen, fenolen en aromaten. De tot dan toe gebruikte Balling-schaal houdt daar geen rekening mee en rekent alle droge stof als zijnde suiker.

Hij kwam dus tot de volgende definitie: 1° KMW = 1/17 van het vaste stof gehalte van een waterige most van 20% (20°Bg).

Druivenmost van 20° Balling (20 g droge stof/100 g oplossing) bevat dus 17% suiker en 3% niet-suikers.

1°KMW komt dus overeen met 1 g suiker/100 g druivenmost.

In realiteit varieert het niet-suikergehalte in functie van allerhande factoren (druivensoort, rijpheid, bodemsamenstelling, ...) zodat zijn methode 5-10% te weinig suiker aangeeft.

Gebruiksgebied

Het instrument wordt vooral gebruikt in de landen van de vroegere Donaumonarchie (Oostenrijk, Hongarije, Italië, Slowakije, Slovenië, Kroatië, Bosnië en Herzegovina, Montenegro en Tsjechië.

Het suikergehalte in druivenmost in landen als Duitsland, Zwitserland en Luxemburg wordt gemeten in graden Oechsle.

In landen als Frankrijk, Portugal en Spanje meet men in graden Baumé.

Omrekeningen

Naar andere suiker-eenheden

• $grOeschle=grKMW*(0,022*grKMW+4,54)$

Naar alcoholpercentage

Vermits de suikers bij het gistingsproces omgezet worden in gelijke gewichtsdelen alcohol en kooldioxide kan men uit de KMW-waarde het alcolholgehalte bepalen (aangenomen dat alle suikers omgezet worden.

Een eenvoudige benadering:

$Vol\%alcohol=(grKMW*1,267)/(200+grKMW*0,267)$

Een nauwkeurigere benadering, die door sommige (Duitse) overheden officieel erkend worden :

$Vol\%alcohol=((grKMW*0,71173-2,55)*1.267)/(100+(grKMW*0,71173-2,55)*0,267$

In tabelvorm:

graden KMW	eenvoudige benadering	nauwkeurigere benadering
5	3,1%	3,1%
10	6,3%	5,7%
17	10,5%	11,8%
18	12,1%	12,7%
19	11,7%	13,5%
20	12,3%	14,4%

Zie ook

• Refractometer

Bronnen, noten en/of referenties