Kop-van-jut

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Moderne Kop-van-jut

Kop-van-jut[1] is een bekende kermisattractie.

Het toestel bestaat uit een hefboom waarvan het uiteinde door een sterke veer omhoog wordt gehouden. Door er met een hamer op te slaan, wordt de veer ingedrukt en komt het andere uiteinde van de hefboom omhoog. Daarop ligt een gewichtje dat omhoog wordt geschoten en langs een rail omhoogglijdt. Slaat men hard genoeg, dan komt het gewichtje tot bovenaan en slaat het tegen een bel aan.

De attractie ontstond omstreeks 1876, toen het nieuws beheerst werd door Hendrik Jut, die in 1872 een rijke weduwe en haar dienstmeid had vermoord. In 1875 werden hij en zijn vrouw gearresteerd en in 1876 volgde een sensationeel proces. Daarop haakte een kermisuitbater in met zijn nieuwe attractie.[2]

Jut werd tot levenslang veroordeeld en overleed in 1878, 26 jaar oud. Zijn hoofd werd op sterk water gezet, maar ging later verloren. Wel was er na zijn dood een afgietsel gemaakt van zijn hoofd, dat nog bewaard wordt in het Groninger Universiteitsmuseum.

De kop van Jut zijn wordt ook gebruikt als zegswijze om aan te duiden dat iemand het slachtoffer is, of wordt gepest (vaak meerdere malen achter elkaar).

Moderne Kop-van-jut[bewerken]

Het toestel met het gewicht dat omhoog schiet en een bel aantikt wordt tegenwoordig ook wel vervangen voor een elektronische variant. Daarbij wordt niet via een hefboom, maar via een elektronisch signaal doorgegeven hoe hard men geslagen heeft. Het gewicht kan daarbij vervangen worden door ledlampjes die aangeven hoe hard er geslagen is, met bovenin de paal een elektronisch scorebord.

Afbeeldingen[bewerken]