Kortemark

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kortemark
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Kortemark Wapen van Kortemark
Kortemark (België (hoofdbetekenis))
Kortemark
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen
Arrondissement Diksmuide
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
55 km² (2017)
83,47%
8,41%
8,13%
Coördinaten 51° 2' NB, 3° 3' OL
Bevolking (bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
12.616 (01/01/2019)
49,94%
50,06%
229,38 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2019)
19,24%
59,36%
21,4%
Buitenlanders 2,17% (01/01/2019)
Politiek en bestuur
Burgemeester Toon Vancoillie (Open Vld)
Bestuur Open Vld, CD&V
Zetels
CD&V
Samen Sterk
Open Vld
sp.a
N-VA
Eerlijk en bezorgd
23
8
2
9
1
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen 16.884 euro/inw. (2016)
Werkloosheidsgraad 2,96% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
8610
8610
8610
8610
Deelgemeente
Kortemark
Handzame
Werken
Zarren
Zonenummer 051
NIS-code 32011
Politiezone Polder
Hulpverleningszone Westhoek
Website www.kortemark.be
Detailkaart
KortemarkLocatie.png
ligging binnen het arrondissement Diksmuide
in de provincie West-Vlaanderen
Portaal  Portaalicoon   België

Kortemark is een plaats en gemeente in de Belgische provincie West-Vlaanderen. De gemeente telt ruim 12.000 inwoners.

Kortemark is gelegen in de vallei van de Krekebeek, een vertakking van de IJzer. In de deelgemeente Handzame verandert de naam in Handzamevaart.

Sint-Bartholomeuskerk

Geschiedenis[bewerken]

In de omgeving van Kortemark werden archeologische onderzoekingen verricht naar enkele grafheuvels uit de bronstijd. Ook werd materiaal uit de La Tène-periode aangetroffen. Enkele artefacten uit het mesolithicum werden eveneens gevonden.

De eerste vermelding van het huidige dorp is uit 1063 als "Merck" (afgebakend gebied binnen onbebouwde gronden). Een latere vermelding, uit 1281, had betrekking op de overdracht aan graaf Gwijde van Dampierre onder de naam "Courtemarck".[1] Aldus ontstond Kortemark op de rand van het overstromingsgebied van de huidige Handzamevaart.

De gronden in de omgeving waren in handen van de Graaf van Vlaanderen en werden in de 11e eeuw uitgegeven als heerlijkheid aan de familie Van Oudenaarde. In 1281 werd Kortemark verkocht aan Gwijde van Dampierre en werd onderdeel van het Land van Wijnendale. De kerkelijke rechten (patronaatsrecht en tiendrecht) waren in bezit van de Sint-Salvatorabdij te Ename.

De godsdiensttroebelen einde 16e eeuw leidden tot de verwoesting van de kerk en de ontvolking van de streek. Ook in de 17e eeuw vonden veel krijgsverrichtingen plaats, vooral met Franse troepen. Kortemark lag een tijd lang tegen Frans gebied aan (1678-1697). Na 1713 kwam een einde aan de voortdurende oorlogen en kwam ook Kortemark onder Oostenrijks bewind. In 1818 bevonden zich te Kortemark zes brouwerijen, twee lijnwaadfabriekjes gebaseerd op thuisweverij, twee steenbakkerijen, een leerlooierij, een tiental windmolens en een drietal rosmolens. In 1835 kwam de eerste stoommachine, welke bij de Ellemolen werd geplaatst. Nadat in 1858 het station Kortemark werd geopend nam de bouwactiviteit sterk toe en ontstonden er nieuwe steenbakkerijen. Ook andere industrie vestigde zich, zoals een stoomzagerij (1906) en de groenteconservenfabriek "Aurora" (1907), opgericht door Aimé Talpe. Deze fabriek was een belangrijke werkgever in de streek.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog legden de Duitsers in de buurt van Kortemark enkele verdedigingslinies aan. Op 14 oktober 1918 werd Kortemark bevrijd door het 10e Linieregiment.

De wederopbouwperiode leidde onder meer tot de bouw van een nieuwe kerk. Ook werd een vlasfabriek gesticht, Deprez genaamd. De houtzagerij en de steenfabrieken werden weer gestart, en met name steenfabriek Desimpel werd gemoderniseerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd onder meer het station door de Engelsen gebombardeerd. Op 7 september 1944 werd Kortemark bevrijd door Canadezen, Polen en Engelsen.

Kernen[bewerken]

Kortemark bestaat naast de hoofdgemeente Kortemark nog uit de deelgemeentes Werken, Zarren en Handzame. Tot Handzame behoort ook de kleine parochie Edewalle. In het oosten van Kortemark-centrum ligt het gehucht Kortemark-Elle. Voorts liggen nog verschillende kleine gehuchten verspreid over de gemeente, waaronder Markhove, Pereboom en Bescheewege.

# Naam Oppervlakte Bevolking
(1999)
I Kortemark 20,51 6.068
II
 
(V)
Handzame
- Handzame
- Edewalle
13,63
 
 
3.051
 
 
III Zarren 11,20 2.061
IV Werken 9,65 1.050

De gemeente Kortemark grenst aan volgende dorpen:

Kaart[bewerken]

Kortemark, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Kortemark

Natuur en landschap[bewerken]

Het gebied van de deelgemeente valt uiteen in drie onderdelen: het noorden hoort tot Zandig Vlaanderen met de kom op ongeveer 9 meter hoogte. Het zuiden hoort tot Zandlemig Vlaanderen en wel het Plateau van Tielt, met hoogten tot 25 meter. Hiertussen bevindt zich de vallei van de Krekebeek, die overgaat in de Handzamevaart. De hoogte neemt hier af tot 3 meter. De Krekebeek wordt gevormd door de samenvloeiing van Kasteelbeek, Grijsperrebeek en Spanjaardbeek.

In de omgeving vindt men de volgende natuurgebieden:

Economie[bewerken]

Kortemark is bekend om zijn voormalige (en nu gesloopte) brouwerij en steenbakkerij. In Brouwerij Louwaege werden onder meer de bieren Akila, Hapkin en Flandrien gebrouwen. De brouwerij werd echter intussen gesloopt met uitzondering van de schoorsteen.

Demografische evolutie[bewerken]

  • Bron:NIS - Opm:1806 t/m 1970=volkstellingen op 31 december; vanaf 1977= inwoneraantal per 1 januari
  • 1977: aanhechting van Handzame en Zarren-Werken (+34,49 km² met 6.405 inwoners)

Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Economie[bewerken]

In de gemeente is er vooral landbouwactiviteit en verwerkt men diepvriesgroenten. Er is ook een secundaire school het MMI (Margaretta Maria Instituut) met zo'n 1200 leerlingen, waar zowel ASO als TSO en BSO wordt aangeboden.

Verkeer[bewerken]

Kortemark heeft een relatief belangrijk treinstation. De rechtstreekse NMBS-verbinding met Gent, Brussel en Leuven zorgt ervoor dat heel wat pendelaars en studenten van dit station gebruikmaken. Op zondagavonden wemelt dit station dan ook van de kotstudenten die vertrekken richting hun respectievelijke studentensteden.

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

Kortemark Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag West-Vlaanderen West-Vlaanderen Diksmuide Kortemark
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
volksvertegen­woordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring West-Vlaanderen Oostende-Veurne-Diksmuide Veurne-Diksmuide Diksmuide Kortemark
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Burgemeesters[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van burgemeesters van Kortemark voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

2013-2018[bewerken]

Sinds 1 januari 2013 wordt Kortemark bestuurd door Open VLD en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 17 op 23 zetels met als burgemeester Toon Vancoillie van Open Vld.

De schepenen zijn: Rik Waeyaert Rik (CD&V), Stefaan Vercooren (Open Vld), Karolien Damman (CD&V), Johan Braem (Open Vld), Luc Vandermeersch (CD&V), Christine Logghe (OCMW-voorzitter - CD&V)

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[2] 10-10-1982[2] 9-10-1988[2] 9-10-1994[2] 8-10-2000[2] 8-10-2006[3] 14-10-2012[4] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 23 % 23 % 23 % 23 % 23 % 21 % 23 % 23
CVP1/CD&V2 44,811 11 51,041 13 57,161 14 39,491 10 40,321 10 31,852 8 27,772 8 34,22 9
N-VA - - - - - - 9,47 2 9,7 2
VU 11,16 2 7,06 1 - - - - - -
VLD1/Open Vld2 - - - 34,41 9 43,091 10 23,021 5 30,612 9 34,12 9
SP1/sp.a2 10,811 2 21,291 5 14,531 3 18,461 4 16,591 3 12,162 2 7,32 1 -
Vlaams Belang - - - - - 6,25 0 3,12 0 -
GB 33,22 8 20,61 4 - - - - - -
NIEUW - - 28,31 6 - - - - -
DRAXXX - - - 5,22 0 - - - -
HSD - - - 2,45 0 - - - -
Samen Sterk - - - - - 26,72 6 10,32 2 -
Eerlijk&Bezorgd - - - - - - 11,4 1 12,4 2
Content - - - - - - - 9,7 1
Totaal stemmen 8680 8910 9141 9055 9200 9244 9281 9405
Opkomst % 96,88 95,18 95,37 96,33 94,90 94,5
Blanco en ongeldig % 2,51 3,88 3,11 4,32 5,38 4,22 5,45 5,6

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.

Bekende inwoners[bewerken]

Partnersteden[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Sint-Henricus, Gits, Hooglede, De Geite, Handzame, Edewalle, Torhout, Wijnendale

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]