Kunukuhuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
slavenhuisje op Curaçao kas di yerba
Kas di tabla
Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60060211 Kunukuhuizen Curacao Soublette et Fils (Fotostudio).jpg

Een kunukuhuis (Papiaments: kas di kunuku) is een voormalige slavenwoning op de Benedenwindse Eilanden Curaçao, Aruba en Bonaire.

Kunuku betekent 'plantage' (en ook 'platteland'). Na de verovering van de eilanden door de Nederlanders werden door West-Indische Compagnie op grote schaal plantages aangelegd, voor de handel met Europa. Voor het werk op de plantages werden slaven uit Afrika gehaald die op het plantageterrein woningen bouwden, volgens de in West-Afrika gebruikelijke stijl. Voor de wanden werden op de eilanden voorkomende materialen, zoals hout, koraalsteen, kalksteen of leem op een vlechtwerk van takken gebruikt en rietstengels voor de daken. Deze materialen komen in de Papiamentse woorden terug: kas di yerba betekent "strohut", kas di torto betekent "lemen hut".

Aruba[bewerken]

Traditioneel Kunukuhuis op Aruba in district Noord

Op Aruba worden de kunukuhuizen onderscheiden in 4 categorieën. Huizen voor 1920, huizen na 1920, huizen met een dak en huizen met twee daken.[1]

Na 1863[bewerken]

Bij de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 kregen de voormalige slaven kleine stukjes grond toegewezen, die ze konden gebruiken om levensmiddelen te verbouwen. De stichting van de olieraffinaderij (de Isla) in het begin van de 20e eeuw maakte de voormalige plantagewerkers tot arbeiders op de olieraffinaderij. In deze periode worden voor de wanden van de huisjes ook geplette olieblikken en steen en voor de daken geplet blikwerk, gegolfd plaatijzer en dakpannen gebruikt. Deze huisjes worden kas krioyo genoemd.

Ook werden er huizen gebouwd van hout dat als verpakking was gebruikt voor het transport van goederen over zee. Deze huizen worden plankenwoningen genoemd, Papiaments: kas di tabla.

De oorspronkelijke kunukuhuizen hebben geen veranda en een keuken buitenshuis. Een ontwikkeling van de jaren na de Tweede Wereldoorlog is dat er woningen worden gebouwd volgens het kunukuconcept maar met binnenshuis een keuken en een veranda. Er wordt dan ook met materialen zoals steen en dakpannen gebouwd.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]