Kvemo Kartli

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kvemo Kartli
ქვემო ქართლი
Regio in Georgië Vlag van Georgië
Kaart van Kvemo Kartli
Coördinaten 41°31'NB, 44°31'OL
Algemeen
Oppervlakte 6436 km²
Inwoners
(2022)
Gedaald 434.497[1]
(67,5 inw./km²)
Hoofdstad Roestavi
Gouverneur Giorgi Dochtoerisjvili (december 2021)
Overig
Website kvemokartli.gov.ge
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Kvemo Kartli (Georgisch: ქვემო ქართლი, letterlijk Neder-Kartli) is een regio (mchare) in het zuiden van Georgië met 434.497 inwoners (2022) en een oppervlakte van 6436 km² (67,5 inw./km²)[1][2]. De gouverneur van Kvemo Kartli is sinds december 2021 Giorgi Dochtoerisjvili.[3][4] De regio heeft zeven gemeenten waaronder de stadsgemeente Roestavi dat ook het administratieve centrum van de regio is. Het grootste deel van de Azerbeidzjaanse minderheid in Georgië woont in Kvemo Kartli. De historische regio Trialeti ligt in het noorden van Kvemo Kartli.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Kvemo Kartli grenst in het westen aan de regio Samtsche-Dzjavacheti, de regio's Sjida Kartli en Mtscheta-Mtianeti in het noorden en Kacheti in het oosten. Tevens omringt het Tbilisi aan drie zijden. De zuidkant van Kvemo Kartli grenst aan Armenië en Azerbeidzjan. Het westen van de regio is de overgang tussen de Kvemo Kartli en Javacheti Plateaus die gescheiden worden door de Samsari- en Dzjavachetigebergtes. Het Tsalka Reservoir bij de gelijknamige stad ligt in de zogeheten Tsalka Depressie. De moderne gemeente Tsalka komt voor een groot deel overeen met de historische regio Trialeti, ten noorden waarvan het Trialetigebergte de noordgrens van Kvemo Kartli is.

Het centrale deel van Kvemo Kartli wordt gevormd door het Chrami- en Loki middelgebergte, onderdeel van de Kleine Kaukasus, wat tevens het stroomgebied van de Chrami rivier is. Deze grootste rivier in de regio mondt net voorbij de Georgisch-Azerbeidzjaanse grens uit in de Mtkvari rivier. In het Kvemo Kartli Plateau heeft de Chrami rivier een kloof uitgesneden tot 700 meter diep. Naar het oosten toe loopt de regio af naar het Kvemo Kartli Laagland. Waar de hoogvlakte bij Tsalka nog 1500 meter boven zeeniveau ligt, is het Kvemo Kartli laagland ongeveer 300 meter boven zeeniveau gelegen.

Bestuurlijke onderverdeling[bewerken | brontekst bewerken]

Bestuurlijke eenheden Kvemo Kartli

Kvemo Kartli heeft zeven gemeenten:

Er zijn in totaal ruim 360 bewoonde kernen, waaronder:

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Roestavi, hoofdstad van Kvemo Kartlii

Volgens de gegevens van het Nationaal Statistisch Bureau van Georgië telde Kvemo Kartli op 1 januari 2022 434.497 inwoners,[1] een groei van 2,5% ten opzichte van de volkstelling van 2014.[2]. Hiervan woont 44,0% in steden en 56,0% in dorpen op het platteland. Kvemo Kartli is de enige regio in Georgië met een significante bevolkingsaanwas over praktisch alle gemeenten die zich over meerdere jaren achtereen consistent ontwikkelt. Dat is opmerkelijk vergeleken met de meeste andere regio's waar sprake is van aanhoudende krimp op het platteland. In 2021 kwam hier een kentering in, in lijn met het landelijke beeld van een flinke bevolkingsdaling. Deze omslag betrof in Kvemo Kartli alle gemeenten, maar voornamelijk Roestavi en Gardabani.

De bevolking van Kvemo Kartli bestaat volgens de volkstelling van 2014 grotendeels uit Georgiërs (51,3%) en Azerbeidzjanen (41,8%). De Azerbeidzjaanse gemeenschap woont vooral in de gemeenten Marneoeli, Bolnisi en Dmanisi, waar zij in de meerderheid zijn. Andere etnische minderheden zijn Armeniërs (5,1%), etnisch Russen (0,6%) en Grieken (0,5%).[5] De Grieken wonen vooral in de gemeente Tsalka, een overblijfsel uit de periode dat Pontische Grieken hier een grote gemeenschap hadden in diverse stadjes en dorpen. Daarnaast wonen er nog ruim 800 Osseten (0,2%). Zij wonen nog vooral in Roestavi en niet in de historische regio Trialeti (ongeveer het huidige Tsalka) waar ooit een grote Osseetse gemeenschap woonde.[6] De Georgisch-Orthodoxe Kerk heeft de meeste aanhangers (51,4%), gevolgd door de islam (43,0%). Ruim 3% volgt de Armeens-Apostolische Kerk.

Hieronder een overzicht van de bevolkingsontwikkeling in Kvemo Kartli en de zeven gemeenten.

Bevolkingsontwikkeling van de regio Kvemo Kartli [7][1]
Jaar 1959 1970 1979 1989 2002* 2002** 2014 2021 2022
Kvemo Kartli Gestegen 370.986 Gestegen 498.573 Gestegen 524.934 Gestegen 612.880 Gedaald 497.530 Gedaald 443.110 Gedaald 423.986 Gestegen 437.347 Gedaald 434.497
Bolnisi Gestegen 45.019 Gestegen 60.556 Gestegen 68.296 Gestegen 81.920 Gedaald 74.301 - Gedaald 53.590 Gestegen 56.036 Gedaald 55.936
Dmanisi Gestegen 34.174 Gestegen 43.785 Gestegen 44.075 Gedaald 52.208 Gedaald 28.034 - Gedaald 19.141 Gestegen 20.922 Gedaald 20.916
Gardabani Gestegen 72.493 Gestegen 117.552 Gedaald 100.439 Gedaald 115.140 Gedaald 114.348 - Gedaald 81.876 Gedaald 80.329 Gedaald 79.273
Marneoeli Gestegen 72.155 Gestegen 91.054 Gestegen 99.867 Gestegen 124.332 Gedaald 118.221 - Gedaald 104.300 Gestegen 107.824 Gedaald 107.491
Roestavi (stad) Gestegen 62.395 Gestegen 98.210 Gestegen 129.084 Gestegen 158.661 Gedaald 116.384 - Gestegen 125.103 Gestegen 130.072 Gedaald 128.788
Tetritskaro Gestegen 39.150 Gedaald 36.945 Gedaald 34.593 Gestegen 36.432 Gedaald 25.354 - Gedaald 21.127 Gestegen 22.485 Gedaald 22.461
Tsalka Gestegen 45.600 Gestegen 50.471 Gedaald 48.580 Gedaald 44.187 Gedaald 20.888 - Gedaald 18.849 Gestegen 19.679 Gedaald 19.632
* Uit onderzoek na volkstelling 2014 is gebleken dat volkstelling 2002 8-9 procent te hoog is uitgevallen.[8]
**Gecorrigeerde data op basis van retro-projectie 1994-2014 i.s.m. VN.[9]
Zie de categorie Kvemo Kartli van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.