Kwartet (kaartspel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Meppel-kwartet

Kwartet is een kaartspel waarin getracht moet worden zo veel mogelijk kwartetten (vier bij elkaar horende kaarten) te verzamelen. Een kwartetspel bestaat dan ook uit een veelvoud van vier kaarten (kwartetten). Het aantal kwartetten in een spel varieert: meestal zijn er 8 tot 20. Het spel is eenvoudig waardoor het vooral onder kinderen populair is.

De kaarten[bewerken]

De kaarten behandelen meestal één thema dat is uitgesplitst in steeds vier bij elkaar horende voorwerpen. Dat thema kan bijvoorbeeld dieren behandelen. De kaarten tonen dan:

  • vier katachtigen (leeuw, tijger, kat, poema)
  • vier vissen (snoek, baars, haring, kabeljauw)
  • vier hoefdieren (paard, rund, schaap, geit)
  • enzovoort

Andere mogelijkheden zijn: vier locomotieven uit verschillende landen, vier steden in verschillende landen, vier elektrische apparaten in verschillende kamers.

Op elke kaart staat vermeld wat de andere kaarten van dat kwartet zijn. Dus op de kaart "tijger" van het hierboven als voorbeeld genoemde spel staat vermeld dat de drie andere katachtigen de leeuw, de kat en de poema zijn. Dit is belangrijke informatie voor de spelers.

Speelt men met gewone speelkaarten, dan zijn de kwartetten uiteraard:

  • vier azen (hartenaas, ruitenaas, schoppenaas, klaverenaas)
  • vier tweeën (hartentwee, ruitentwee, schoppentwee, klaverentwee)
  • enzovoort

In Engelstalige landen is het spel bekend als Happy families. De kaarten zijn dan gewijd aan de vader, moeder, zoon en dochter van een groot aantal fictieve gezinnen.

Elke kaart heeft een naam en op elke kaart staan de namen van de drie andere kaarten uit dat kwartet. Daardoor is het belangrijk dat de spelers kunnen lezen. De Nederlandse tekenaar Dick Bruna ontwierp een kwartetspel waarop duidelijk herkenbare plaatjes staan, waardoor dit spel ook voor kleinere kinderen geschikt is.

Zoals bij elk kaartspel zijn de achterzijden van de kaarten zijn alle gelijk bedrukt, zodat daar niet aan afgelezen kan worden welk kwartet of welke kaart het betreft. Deze bedrukking is niet zelden het logo van de fabrikant van de kaarten of van de afgebeelde voorwerpen.

Spelverloop[bewerken]

De kaarten worden geschud en onder de spelers verdeeld. Het is mogelijk dat sommige spelers een kaart meer krijgen dan andere. Een speler begint door aan een willekeurige andere speler een andere kaart te vragen van hetzelfde kwartet waarvan de vragende speler al een of meer kaarten in bezit heeft. Deze vraag wordt meestal als volgt geformuleerd: "Mag ik van {naam} van {de kwartetnaam} {de naam van de kaart}?" Als de gevraagde speler deze kaart heeft, moet hij deze geven en mag de vragende speler verder vragen. Als hij de gevraagde kaart niet heeft, mag hij op zijn beurt gaan vragen. Het is toegestaan, als misleiding, een ander een kaart te vragen die je zelf hebt, maar dat kost je dus wel een beurt. Tijdens het spel is het dus zaak om te onthouden wie van welk kwartet een kaart heeft en welke kaart van dat kwartet dat niet is. Als een speler op deze wijze alle kaarten van een kwartet heeft, maakt hij dit bekend en legt het kwartet opzij. De speler die aan het eind (als niemand meer losse kaarten heeft) de meeste kwartetten heeft, is de winnaar.

Er kan zich een situatie voordoen waarbij niet duidelijk is hoe het spel verder moet gaan:

  • Een speler maakt een kwartet en heeft geen kaarten meer in de hand. Het is nog steeds zijn beurt om kaarten te vragen, maar hij mag volgens de regels alleen vragen om kaarten uit een kwartet dat hij in de hand heeft.
  • Er zijn nog twee spelers over en er zijn nog twee of meer kwartetten onvoltooid. De speler die de beurt heeft kan nu alle resterende kwartetten winnen, wat als onrechtvaardig wordt beschouwd.

Als het spel met twee spelers gespeeld wordt, is een pot nodig. Beide spelers krijgen een aantal kaarten en de rest gaat in de pot. Als een speler een kaart vraagt die de ander niet heeft, mag hij een kaart uit de pot halen (en is de ander aan de beurt). Bovenstaande misleidingsvraag heeft hier als voordeel dat je een extra kaart mag pakken.

Technisch kwartet[bewerken]

Een technisch kwartetspel heeft als extra op elke kaart een aantal gegevens van het afgebeelde voorwerp. In het voorbeeld van de locomotieven kunnen dat zijn: motorvermogen, rijdraadspanning, lengte, gewicht enzovoort. De spelregels zijn nu: de vragende speler noemt de in zijn ogen beste eigenschap van de bovenste kaart. Alle andere spelers vergelijken hun eigen bovenste kaart op dit genoemde punt. Wie de beste kaart heeft krijgt de kaarten van de andere spelers. Ieder houdt zijn kaarten goed in de gaten om een ontstaan kwartet te vinden. De volgorde van de kaarten mag nooit worden veranderd. Wie de meeste kwartetten heeft verzameld is winnaar. In een spel van 2 of meer is er altijd een pot nodig. Je verdeelt de kaarten over de spelers en de rest van de kaarten gaan in de pot. Als de andere speler(aan wie je de kaart vroeg) de kaart niet heeft moet je een kaart uit de pot pakken. Als je van de andere speler al een kaart heeft gekregen mag je nog een keer vragen en als de andere speler de kaart dan niet heeft mag je niet meer pakken en is de andere aan de beurt.

Geschiedenis[bewerken]

Over de geschiedenis van het kwartetspel is weinig bekend. Vermoed wordt dat het een oer-Hollands spel is, maar zeker is dit niet. Kwartetten zijn vaak als promotie-artikel uitgegeven door bijvoorbeeld autofabrikanten of regionale overheden, om zo hun producten of streek onder de aandacht te brengen. Daarnaast zijn er veel educatieve kwartetten verschenen om met name kinderen op speelse wijze over allerhande onderwerpen te onderwijzen. Voorbeelden zijn: vissen, planten, dieren enzovoort. Tegenwoordig is het op verschillende websites ook mogelijk om zelf een kwartetspel te maken met eigen foto's en teksten.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]