Lagodechi (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Lagodechi
ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი
Gemeente in Georgië Vlag van Georgië
Vlag van Lagodechi
Wapen van Lagodechi
Kaart van Lagodechi
Situering
Regio Kacheti
Coördinaten 41°49'NB, 46°17'OL
Algemeen
Oppervlakte 890,2 km² [2]
Inwoners
(2022)
Gedaald 40.715[1]
(45,7 inw./km²)
Hoofdplaats Lagodechi
Burgemeester Dzjondo Mdivnisjvili (2017-)
Overig
Website lagodekhi.gov.ge
Foto's
Alazani-vallei en Grote Kaukasus
Alazani-vallei en Grote Kaukasus
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Lagodechi (Georgisch: ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი, Lagodekhis munitsipaliteti) is een gemeente in het oosten van Georgië met 40.715 inwoners (2022), gelegen in de regio (mchare) Kacheti. De gemeente, waarvan de gelijknamige stad het bestuurlijke centrum is, heeft een oppervlakte van 890,2 km² en ligt aan de noordkant van de Alazani riviervallei. Het gebied is een belangrijke producent van wijn. Bij de plaats Lagodechi is een grensovergang naar Azerbeidzjan.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Oejezd Signagi

Het gebied van het moderne Lagodechi maakte opeenvolgend deel uit van Kaukasisch Albanië, koninkrijk Hereti, Koninkrijk Georgië en Koninkrijk Kachetië en is vaak een frontgebied geweest. In de eerste decennia na de annexatie van Koninkrijk Kartli-Kachetië door het Russische Rijk in 1801 was het wederom een frontgebied tijdens de Kaukasusoorlog in de 19e eeuw. De stad Lagodechi was een hoofdkwartier van de Russische strijdkrachten, onderdeel van de Lezgische Linie. Dit was een verdedigingslinie in de Alazani-vallei langs de voet van de Grote Kaukasus die liep van Kvareli (Kacheti) tot het Azerbeidzjaanse Qax om het zuidoosten van de voormalige Georgische gebieden te beschermen tegen de Dagestaanse Lezgiërs.[3] Zij boden decennialang weerstand tegen de Russische verovering van de noordoostelijke Kaukasus en vielen regelmatig de Georgische gebieden vielen.

De contouren van de moderne bestuurlijke indeling werden na de Russische annexatie geschapen. Het gebied van de huidige gemeente Lagodechi werd in 1801 onderdeel van het nieuwe Oejezd Signagi (Сигна́хский уезд, Signákhskiy uyezd). Het oejezd bestond tot 1917 met een korte onderbreking in 1840-1846, en was vanaf 1846 een van de negen provincies van het Gouvernement Tiflis.[4][5] Binnen het oejezd Signagi viel het huidige Lagodechi onder de bestuurlijke sectie (oetsjastok) Bakoertsiche (Russisch: Бакурцихскій участокъ), waar ook een deel van het moderne Goerdzjaani onder viel. Lagodechi was een van de gebieden in het zuidoosten van Georgië waar midden februari 1921 een bolsjewistische opstand plaatsvond om de mensjewistische Democratische Republiek Georgië omver te werpen.[6] Het Rode Leger nam Lagodechi op 18 februari in.[7]

Nadat in 1921 de Georgische SSR was opgericht, vonden er in 1929 bestuurlijke hervormingen plaats en werd het oejezd Signagi afgeschaft. In 1930 werd het rajon Lagodechi een zelfstandige bestuurseenheid met de gelijknamige plaats als bestuurlijk centrum.[8] In 1995 werd het district onderdeel van de nieuw opgerichte regio (mchare) Kacheti en in 2006 werd het rajon omgevormd naar een gemeente (municipaliteit).

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Nationaal park Lagodechi

De gemeente Lagodechi ligt aan de noordzijde van de Alazani, die de zuidelijke natuurlijke grens van de gemeente met Signagi en Goerdzjaani vormt. In het noorden ligt de gemeente tot aan de waterscheiding en hoofdkam van de Grote Kaukasus, dat tevens de grens met de Russische deelrepubliek Dagestan is. De hoogste bergtoppen in de gemeente zijn in het noordoosten van de gemeente tevinden, in de omgeving van het drielandenpunt met Rusland en Azerbeidzjan en zijn rond de 3000 meter hoog. De hoogste bergtop is de 3486 meter hoge noordtop van de Chotsjaldag op de grens met Dagestan.[9] De vruchtbare vallei van de Alazani en het goede klimaat maakt dat er in Lagodechi veel wijnbouw plaatsvindt. De gemeente grenst in het westen aan Kvareli en in het oosten aan Azerbeidzjan. In de bergen van Lagodechi ligt het bijzondere en zeer diverse Nationaal park Lagodechi dat sinds 2003 bestaat uit twee afzonderlijke reservaten met een totale oppervlakte van ruim 240 km². Het natuurreservaat werd in 1912 onder Russische heerschappij opgericht, en is daarmee het oudste in Georgië.[10]

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Begin 2022 telde de gemeente Lagodechi 40.715 inwoners,[1] een verlies van 2,3% ten opzichte van de volkstelling van 2014, waarvan bijna de helft in 2021. De bevolking van Lagodechi bestond in 2014 voor 71,5% uit Georgiërs. Bijna een kwart (23%) is Azerbeidzjaans, waarvan 96% in de Kabali gemeenschap woont, een viertal dorpen op ruim tien kilometer ten westen van de stad Lagodechi. Er wonen bijna 1000 Osseten (2,4%) die geclusterd in een tweetal gemeenschappen wonen waar ze een tot 40% van de dorpsbevolking zijn. Enkele dorpen kennen een Osseetse meerderheid. Verder wonen in de gemeente ruim 700 Russen (1,8%) en circa 350 Armeniërs (0,8%). Een opvallende maar kleine minderheid zijn de enkele tientallen Avaren in de stad Lagodechi. De Avaren zijn een Dagestaanse etnische bevolkingsgroep waarvan ongeveer 1000 in Georgië wonen die op een enkeling na in de gemeente Kvareli (95%) en Lagodechi (5%) woont.

Bevolkingsontwikkeling van de gemeente Lagodechi
1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002 2014 2021 2022
Gemeente Lagodechi - - 46.546 Gestegen 48.476 Gestegen 52.840 Gedaald 52.217 Gestegen 54.402 Gedaald 51.066 Gedaald 41.678 Gedaald 41.152 Gedaald 40.715
Lagodechi - 1.523 Gestegen 3.198 Gestegen 6.924 Gestegen 8.329 Gestegen 8.514 Gestegen 9.517 Gedaald 6.875 Gedaald 5.918 Gedaald 5.720 Gedaald 5.640
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden.[11] Noot:[13]

Administratieve onderverdeling[bewerken | brontekst bewerken]

Een typisch zicht in Lagodechi

De gemeente Lagodechi is administratief onderverdeeld in 14 gemeenschappen (თემი, temi) met in totaal 67 dorpen (სოფელი, sopeli) en één stad (ქალაქი, kalaki), het bestuurlijk centrum Lagodechi.[2]

Bestuur[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeenteraad (Georgisch: საკრებულო, sakrebulo) van Lagodechi is het vertegenwoordigend orgaan dat elke vier jaar via een gemengd kiesstelsel wordt gekozen. Deze bestaat sinds 2021 uit 30 leden: 20 leden worden via een proportionele lijststem gekozen en 10 leden worden gekozen door middel van een districtenstelsel.[14] In 2017 was de verhouding 15 proportioneel om 16 districtszetels.

Bij de gemeentelijke verkiezingen van oktober 2021 werd Dzjondo Mdivnisjvili van Georgische Droom met 70,1% van de stemmen herkozen tot burgemeester. De 10 districtszetels zijn naar kandidaten van Georgische Droom (8) en Verenigde Nationale Beweging (2) gegaan. De Georgische Droom behaalde de meeste proportionele stemmen (50,3%), gevolgd door Verenigde Nationale Beweging (36,0%) en Voor Georgië (5,5%). Zeven andere partijen haalden de kiesdrempel van 3% niet.[15][16]

Partij 2017 [17] 2021 [18] Samenstelling Sakrebulo (zetels per partij)
  Georgische Droom (GD) 21 17                                  
  Verenigde Nationale Beweging (UNM) 3 9                
  Derde Kracht 2    
  Voor Georgië 1  
  Onafhankelijk Raadslid 4 1  
  Europees Georgië (EG) 2
  Alliantie van Patriotten (AP) 1
Total 31 30  

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

"Duitse kerk" in Vardisoebani

De belangrijkste bezienswaardigheid in Lagodechi is het Nationaal park Lagodechi. Het natuurreservaat werd in 1912 onder Russische heerschappij opgericht, en is daarmee het oudste in Georgië. Het ligt in de Grote Kaukasus meteen aan de noordkant van de stad Lagodechi. Het bestaat sinds 2003 uit twee afzonderlijke reservaten met een totale oppervlakte van ruim 240 km².[19] Een curieus cultuur-historisch monument is te vinden in het dorpje Vardisoebani, waar de geheel van beton gebouwde 20e eeuwse Duitse Maria Hemelvaartskerk staat.[20]

Vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

Lagodechi is met de rest van Kacheti en het land verbonden via de international route S5 Kacheti Highway (Tbilisi - Sagaredzjo - Bakoertsiche - Lagodechi) die naar de Azerbeidjzaanse grens leidt. Deze grensovergang vijf kilometer ten oosten van Lagodechi is de tweede belangrijkste met Azerbeidzjan, en zag in 2019 bijna 220.000 inkomende reizigers.[21]

Een regionaal belangrijke hoofdweg aan de noordzijde van de Alazani is de nationale route Sh43 (Lagodechi - Kvareli - Achmeta - Tianeti. De Sh170 verbindt een cluster van dorpen en bedrijvigheid middenin de Alazanivallei met het gemeentelijk centrum Lagodechi en met Goerdzjaani aan de zuidkant van de vallei.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden in de categorie Lagodekhi Municipality.