Naar inhoud springen

Lakshmi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Zie Lakshmi (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Lakshmi.
Lakshmi
Mahalaxmi, लक्ष्मी lakṣmī, Haripriya, Padma, Padmalaya, Jaladhija, Chanchala, Karisin, Lokamata
Shri Lakshmi
Oorsprong Hindoeïsme
Associatie Godin van licht, rijkdom en geluk, en tevens van schoonheid, moed, vruchtbaarheid en liefde
Griekse god Aphrodite
Verwantschap
Partner Vishnoe
Nakomelingen Kamadeva
Lakshmi, zoals gebruikelijk afgebeeld op een lotusbloem
Lakshmi, zoals gebruikelijk afgebeeld op een lotusbloem
Portaal  Portaalicoon   Religie
Tempelbeeld van het paar Lakshmi en Vishnoe

Shri Lakshmi, soms ook Mahalaxmi (Sanskriet: लक्ष्मी lakṣmī) is de hindoeïstische godin van licht, rijkdom en geluk, en tevens van schoonheid, moed, vruchtbaarheid en liefde. Ze wordt binnen het hindoeïsme als moeder van het universum beschouwd, en wordt vereerd tijdens het jaarlijkse lichtfeest Diwali.

Andere namen van Lakshmi zijn: Haripriya (geliefde van Hari), Padma (lotus), Padmalaya (die op een lotus verblijft), Jaladhija (geboren uit de oceaan), Chanchala (wispelturige), Karisin (rijk aan mest, als vruchtbaarheidsgodin van de aarde) en Lokamata (moeder van de wereld).

Geboorte en huwelijk

[bewerken | brontekst bewerken]

In het hindoeïsme waren zowel deva's goden als asura's demonen ooit sterfelijk. Amrita, de goddelijke nectar die onsterfelijkheid schenkt, kon alleen verkregen worden door Kshira Sagara Oceaan van Melk te karnen. Zowel de deva's als de asura's streefden naar onsterfelijkheid en besloten de Kshira Sagara te karnen met de berg Mandhara. De Samudra Manthana begon met de deva's aan de ene kant en de asura's aan de andere. Vishnu incarneerde als Kurma, de schildpad, en een berg werd op de schildpad geplaatst als karnstok. Vasuki, de grote gifspuwende slangengod, werd om de berg gewikkeld en gebruikt om de oceaan te karnen. Tijdens het karnen kwamen talloze goddelijke hemellichamen naar boven. Samen met hen verscheen de godin Lakshmi. In sommige versies wordt gezegd dat zij de dochter van de zeegod is, omdat zij uit de zee tevoorschijn kwam.

Vishnu en Lakshmi: Het goddelijke liefdesverhaal uitgelegd... Godin Lakshmi koos Heer Vishnu als haar echtgenoot tijdens de Samudra Manthan (het karnen van de oceaan) in een Swayamvara, waarbij ze uit de oceaan tevoorschijn kwam en, alle andere goden negerend, Vishnu met een bloemenkrans omhing, hem erkennend als haar eeuwige echtgenoot. Dit symboliseerde de vereniging van voorspoed (Lakshmi) en behoud (Vishnu) voor kosmische harmonie. Haar keuze betekende dat hij alle gunstige eigenschappen bezat, waardoor hij de meest begeerlijke partner was, en hun goddelijke band vertegenwoordigt ware toewijding en goddelijke liefde, die voortduurt door hun incarnaties heen.

Lakshmi is de shakti (energie) en partner van Vishnoe, de god van de bloei en instandhouding (de beschermer en bewaarder). Ze heeft verscheidene avatara, waaronder Sita (in welke vorm ze met Rama trouwde) en Rukmini (met Krishna). Rama en Krishna waren beiden avatara's van de hindoegod Vishnoe. De verbintenis tussen Krishna en Rukmini verbeeldt de verhouding tussen god en de ziel. Uit de vereniging van Vishnoe en Lakshmi werd de liefdesgod Kama (begeerte) geboren. Hij schiet pijlen af van suikerriet.

Beeld van Lakshmi

Lakshmi, met haar slanke middel en volle borsten, wordt gezien als het vrouwelijke schoonheidsideaal. Ze huist in de zoet geurende bloemenkransen, die men in de tempels kan verkrijgen en schenkt de drager geluk en welvaart. Soms wordt ze beschreven als 'veranderlijk of grillig', omdat geluk even snel kan verdwijnen als het gekomen is. Ze wordt vooral met padma (de lotus), het symbool van vruchtbaarheid, geassocieerd. Vaak wordt ze zittend of staand afgebeeld op een lotus, al dan niet met Vishnoe. Ze wordt meestal met een gouden huid afgebeeld. Op een populaire afbeelding rust Vishnoe op de slang Ananta en masseert Laksmi de voeten van haar heer met zalf.

Ook godin Aphrodite uit de Griekse mythologie en Venus uit de Romeinse mythologie zijn geboren uit de oeroceaan, worden afgebeeld als jonge vrouwen en weerspiegelen geluk, schoonheid en vruchtbaarheid. Bovendien is Venus de moeder van de liefdesgod Amor (Cupido), die met liefdespijlen schiet.

  • C. Scott Littleton (2002), Mythologie, Nederlandse uitgave 2003, Librero, p.382
Zie de categorie Lakshmi van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.