Lampegat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Wapen van Lampegat

Lampegat is de naam die de stad Eindhoven draagt tijdens het carnaval. In de traditie van dit volksfeest krijgen alle plaatsnamen in Brabant waar carnaval gevierd wordt een andere, tijdelijke benaming. De algemene Carnavalsgroet in Lampegat is "Salaai". Dit tot in tegenstelling van de meeste andere carnavalssteden, waar Alaaf veelal gebruikelijk is.

De naam Lampegat is een verwijzing naar Philips, dat van groot belang is geweest voor Eindhoven. De naam Lampegat is omstreeks de jaren '60 ontstaan.

De officiële overkoepelende organisatie is de Stichting Federatie Eindhovense Carnavals. De Eindhovense Carnavalskleuren zijn oranje-blauw-oranje en elk jaar is er een thema voor het feest. Het thema voor 2019-2020 is: Allicht de Skonste. Bekende carnavalsverenigingen zijn o.a. C.V. de Bolhoedjes, C.V. de Zotte Zwanen, C.V. d'Haone , PSV carnaval, C.V. Niehaals en de Lichtstadnarren. Op de Markt komt er een grote feesttent om centraal het Carnaval te kunnen vieren.

Evenementen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Elluf Elluf. Op 11 november is de jaarlijkse start van het carnavalsseizoen, in Eindhoven wordt deze dag sinds 2013 Elluf Elluf genoemd en wordt het Lempke ontstoken op Stratumseind.
  • Lampegats Liedjes Fist. Ieder jaar zijn er nieuwe Lampegats-Liedjes te horen. Deze worden gepresenteerd en verkozen tijdens het Lampegats Liedjes Fist, de opvolger van de Rommelpot. Dit is een liedjesfestival waarbij de jury samen met het publiek het Lampegats-carnavalsnummer voor dat jaar kiest. Diverse winnaars uit het verleden: Henk van Beckum, Frans Kriesels & Dolle3's en de Tony's.
  • Federatiebal. Op zaterdag voor Carnaval wordt in het Parktheater het Federatiebal georganiseerd. Dit is het evenement waar de nieuwe Stadsprins bekend wordt gemaakt.
  • Drie Uurkes Vurraf. Carnaval in Eindhoven begint elk jaar op vrijdagmiddag om 15.11 uur, wanneer Omroep Brabant (radio en televisie) "Drie Uurkes Vurraf" organiseert.
  • Ontvangst Stadsprins. De stadsprins wordt ontvangen op Station Eindhoven Centraal (de Lampegatse hoofdstatie) op zaterdag ochtend. Na de ontvangst door de NS neemt de Stadsprins op het podium voor de Lampegatse Statie het optochtdefile af en wordt de Stadsprins de sleutel van de stad overhandigd.
  • De optocht in Eindhoven is altijd op carnavalszaterdag; de kinderoptocht loopt sinds 2009 voor de grote optocht uit en is dus niet meer op zondag.
  • Carnavalsmis. Tijdens het carnaval wordt er tevens een carnavalsmis gehouden op zondagochtend in de Catharinakerk.
  • D'n Opkikker. Op carnavalsmaandag wordt elk jaar D'n Opkikker uitgereikt aan een voetballer uit het betaald voetbal die langdurig geblesseerd is.
  • Markiezenbal. Tijdens het Lampegats Markiezenbal op de de Malle Maandag Middag wordt de jeugdraad, ook wel de Markies en Markiezin, gekozen. De Markies, de Markiezin en het hele gevolg worden jaarlijks gekozen nadat zij een groot aantal geschikheidstesten hebben ondergaan. Tijdens het Lampegats Markiezenbal zijn alle kinderen in de gelegenheid om hieraan mee te doen.
  • Boerenbruiloft. Op dinsdag is er traditioneel de boerenbruiloft. Hierbij rijden de boeren met werkpaarden en oude karren naar de tent op de markt, waar het onechte huwelijk zal worden voltrokken. Vroeger reden de Boeren vanuit Acht naar het centrum. Het vrijgezellenfeest van de boerenbruiloft is traditiegetrouw op maandag voor Carnaval.
  • Sluitingsceremonie. Carnaval wordt dinsdag om 23:11 afgesloten in de tent op de markt, waar de Stadsprins het Lempke dooft, waarna hij ook direct van het podium zal verdwijnen.

Stadsprins[bewerken | brontekst bewerken]

Medio oktober wordt door de P.K.C. (Prins Keuze Commissie) een nieuwe Stadsprins gezocht en vraagt vervolgens aan de kandidaat of hij het ambt van Stadsprins van het Lampegat te willen aanvaarden. Deze wordt dan pas bekendgemaakt op het Federatiebal, dat zaterdag voor Carnaval, in het Parktheater plaatsvindt. Daar wordt dan eerst afscheid genomen van de vorige Stadsprins en even na 00.00 uur (zondag) wordt de nieuwe Stadsprins gepresenteerd. Voor het publiek is het een groot geheim, wie de nieuw Stadsprins wordt. Men stelt dan vaak de vraag; "Wie is toch die neie?" De Stadsprins van Lampegat staat ook bekend als 'Zijne Dorstlustige Hoogheid'. De Stadsprins kan elk jaar rekenen op de muzikale begeleiding van Stadshofkapel "De Eendracht". De Stadsprins wordt elk jaar bijgestaan door zijn zelfgekozen gevolg, bestaande uit twee hofdames en twee adjudanten. De Stadsprins en gevolg resideren traditiegetrouw tijdens Carnaval in het Pullman hotel.

De begeleiding van de Stadsprins is in handen van de Commissie Protocolaire Zaken, bestaande uit Chef protocol, D'n Urste burger, de Assessor en Veldwachter. Ook zijn ten tonele de hoftapper, hoffotograaf, hofontwerper, hofbrouwer, hofstationschef, hofapotheker en de hofarts.

(Oud) Stadsprinsen[bewerken | brontekst bewerken]

Jaargang Stadsprins Naam Motto D'n Opkikker
2020/22 Ludovieckus Lowie Teller Allicht de Skônste Cas Faber FC Eindhoven
2019/20 Rogério Rogier van Stiphout Watt Leddje Ryan Thomas PSV
2018/19 Positivo Ivo Soetens 55 jaor, goed vur mekoar Guy Smit FC Eindhoven
2017/18 Decorador Guus de Waal Trots als unne pauw Timothy Durwael FC Eindhoven
2016/17 Gilbert du Verre Gilbert Hockers Laat Lampegat stralen Maxime Gunst FC Eindhoven
2015/16 D'n Bakelaer Geert-Jan van Bakel Blij da ge d'r bent Daniel Guijo-Velasco Helmond Sport
2014/15 Robert d'n Urste Robert Rooijakkers Mijn lempke gao nie uit Dirk Marcellis AZ
2013/14 BenNíe d'n Urste Bernard Gosselink We maoke ut mee zun alle Ola Toivonen PSV
2012/13 D'n Twidde Joost Geerts Jr Lampegat goedgemutst Mihai Neșu FC Utrecht
2011/12 Ben d'n Urste Ben Beckmann Ge het ut of ge het ut nie Jonathan Reis PSV
2010/11 MaQuinarius Andre Huizinga waor gagget um Jurgen Hendriks FC Eindhoven
2009/10 Rudolfo Ruud Hogenkamp van 't een, kumt 't ander Ron Vlaar Feyenoord
2008/09 De Gruune Leon Kerkhofs Lampegat de Gekste Tommie van der Leegte PSV
2007/08 Diezain Joep Verheijen alles op zuhhe kop Theo Groeneveld FC Eindhoven
2006/07 Akkedeer Edwin van de Weijdeven 't is mar vur efkes Arjan Ebbinge RBC Roosendaal
2005/06 Geertikus Geert de Brouwer 't is um vur ge ut wit Niels Kokmeijer Go Ahead Eagles
2004/05 Dolf d'n Enigste Dolf Koch mê gemak uit oew dak Leonardo Feyenoord
2003/04 Crescendo Jan Veeke ge kunt 'r nie omhinne John Heitinga Ajax
2002/03 Piccolo Rosso Cees Retera ut moet niet gekker worre Jan Heintze PSV
2001/02 Compaan Ruud Luining de meugde nie misse Dogan Corneille EVV
2000/01 Peer Peer van de Moesdijk we beginne op nei Ronald Vroomans EVV
1999/00 Millenius Leo van Berkel 't goa nergens um Stan Valckx PSV
1998/99 HAR-lekijn Harrie van Hout daor doede 't vur Eiður Guðjohnsen PSV
1997/98 Lumineus Joop van Odenhoven gin gemaauw, oranje blauw Steve Van Der Borght EVV
1996/97 Paladijn Roland van den Biggelaar daor staode nie bij stil Ronaldo Luis Nazário de Lima PSV
1995/96 Katernius Mark Phillipart da's nou Lampegats Berry van Aerle PSV
1994/95 Focus Rens van Mierlo ge haauwt er niks an over René Eijer SBV Vitesse
1993/94 D'n Dre Dre Meerhoff 't gao van eiges Erwin Koeman PSV
1992/93 Marketerius Berry Geerts as ge d'r mar bij hurt Eric Gouda RKC Waalwijk
1991/92 Pallieter Chris Aelberts 100 jaar Watt da's nie niks Edward Sturing Vitesse
1990/91 Hansurantius Hans Klaassen ge moet 't pruuve Jan van Gestel EVV
1989/90 Joost Joost Geerts Sr daor worde nie muug van Hans van Breukelen PSV
1988/89 Ruud d'n Urste Ruud Reker 't kos kaojer Frank Arnesen PSV
1987/88 Jacqolorus Jack vd Crommert rood wit en toch ok bleuw Rob de Wit Ajax
1986/87 Paljan Jan Swinkels das krek wa'k wou Eduard Muskens EVV
1985/86 Finoseccius Hans Beekman ge moet nie maauwe Jurrie Koolhof PSV
1984/85 Ericoloroso Henny Kuijken over ga-g-et-noit Kees Krijgh (junior) Willem II
1983/84 Oktokornikx Jaques Moest ge wit oit noit nie Jo Körver Go Ahead Eagles
1982/83 Debrejatius Gerard Lagarde we magge d'r zen Rinus Israel PEC Zwolle
1981/82 Aerodromus Theo Cremers de worre de goei Adrie Koster PSV
1980/81 Ekspedrikus Harrie Franken der is gin haauwe mir an Jan Streuer FC Utrecht
1979/80 Atmosferius Ed Creemers zu ge 't makt zu hedde 'ut Henk Bloemers EVV
1978/79 Nicodemus Nic Ypenburg we dauwe deur Dick Nanninga Roda JC
1977/78 Wiel d'n Innige Willem van der Sommen 't is den aard Hendrik Schalks EVV
1976/77 Jacques Jacques Sol en de doe mer Frits Flinkevleugel FC Amsterdam
1975/76 Achemure Alphons Dassen en gij geleuft da Barry Hulshoff Ajax
1974/75 Akkwanilles Cor Sprengers we hebben 't onder de leeen Jan van Beveren PSV
1973/74 Tolerantius John Fagel beter laat dan nooit Daan Schrijvers NAC
1972/73 Gerstejanus Jan Vromans Sr wa makte me nou klaor
1971/72 Publicatius Frans Wijnands de is ut hil eier-eten
1970/71 Teharkianus Louis Maarschalkerwaard nie ger gedaon, mer toch gedaon
1969/70 Platerius Theo Staals alles onder een hoedje
1968/69 Federatius Frits Hansen ut lawijt is nie van de lucht
1967/68 Trocadorus Theo de Vries haauw 't recht
1966/67 Nicky le Maigre Nico van den Heuvel 't zal me 'n beat zijn
1965/66 Wiet d'n Urste Wiet Hendriksen haowt oewen tetter
1964/65 Bromoliejanus Bèr Meijs 't stelt gin moer veur
1963/64 Citoerianus Cees van Oosterom
1962/63 Installatius Jan van der Sommen
1961/62 Palettinus Jan Kuhr †
1960/61 Hootkoeturius Ben Lambers
1959/60 Exploratius Ab van Velzen
1958/59 Decoratius Willem Kuijpers
1957/58 Flitserianus Huug Teune
1956/57 Bromoliejanus Bèr Meijs
1955/56 Delicatius Jan Spoorenberg
1954/55 Tonicobus Jan van den Broek †
Totaal 66 Stadsprinsen

Carnavalsverenigingen[bewerken | brontekst bewerken]

Vereniging Prins / Prinses Residentie Opgericht
Aagse Knuppels Prinses Anne-Marie Zalencentrum Eindhoven, Kloosterdreef 1982
Bolhoedjes Prins El Classico Pullmann Eindhoven Cocagne 1958
Deurzetters Prins Tim Zalencentrum Eindhoven, Hoogstraat 1971
Dommelkanters Prinses Marianne con trompeta Stadhuis 1974
Effe Anders Joor Haines Richard Miss Paddle 1999
Erpelrooiers Geen Heer van Acht Hof van Brabant 1956
Geinrapers Prinses Puella Pes De Uitwijk 1980
d'Haone Stadsprins Geen residentie 1966
Kletsmeiers Prins Viajero Del Mundo Kantine VV Brabantia 1962
Kolderstralen Prins Summer Thijme 43 Wijkcentrum Heidehonk 1955
Leute Geen Drost Wijkcentrum FAB28 1953
Lichtstadnarren Prins Asegurador Stichting 't Trefpunt 1963
Met Staps Prinses Minibar en Prins Minibart Cafe Sante 2018
Mulders Geen Opper en Meester Sporthal De Mortel 1979
Nachtegaal Prins d'Artagnan Geen residentie 1971
Niehaals De Prins van anderhalve meter 't Lempke 2012
PSV Carnaval Prins Robke The Prince 1955
Scheerkwasten Prins Kastelein Kantine SV Woenselse Boys 1963
Tongelreepers Prinses Mandy De Merckthoeve 1969
Wilhelmina 30e Prins Bock d'n Urste Café Wilhelmina 1990
Zotte Zwanen Prins Pet Gemeenschapscentrum Lievendaal 1971

Naast deze carnavalsverenigingen zijn er nog een aantal ondersteunende verenigingen voor het Eindhovens Carnaval:

  • De Stichting Vrienden van de Club 111 is al sinds 1976 ondersteuner van het Lampegatse carnaval. Op initiatief van Frits van Griensven (toenmalig hoofdredacteur Groot Eindhoven) en Ben Ullings (toenmalig directeur Stadsschouwburg) werd in de jaren zeventig besloten om het Lampegatse Carnaval een financieel steuntje te geven.
  • Mille Fleurs. Duizend Bloemen, mede opgericht door d'n Urste Burger van Ouw Eindthoven, om zo een gezonde financiële bodem te leggen onder het Lampegatse Carnaval.

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

  • De federatiekleuren zijn in 1962 tot stand gekomen door afvalstukken uit de zeefdrukindustrie te gebruiken die indertijd beschikbaar waren en de toenmalige FEC secretaris Cor Wijnen hier een vendel Oranje-Blauw-Oranje van maakte.
  • In Lampegat zegt men geen Alaaf als groet, maar Salaai. Deze groet is bedacht in 1962 en was een winnende inzending van H. de Wit op een prijsvraag voor een bruikbare Eindhovense carnavalsgroet.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]