Lamrim

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Dhamma wiel

Boeddhisme

Concepten
Geschiedenis
Stromingen
Geschriften
Personen
Tempels
Devotie
Per land
Termen
Van A tot Z
Dhamma wiel

Lamrim (Tibetaans: lam "pad", rim "stadia") is een genre van bondige samenvattingen van de boeddhistische weg naar verlossing, zoals die in het Tibetaans boeddhisme gebruikt worden. De basis voor dit genre is "Een lamp voor het pad naar de verlichting" van Atisha, maar is ook door andere Tibetaanse leraren beschreven. De Lamrim traditie vormt vooral binnen de gelug- en de kagyütradities van het Tibetaans boeddhisme de basis voor het onderricht.

Atisha[bewerken]

Atisha herintroduceerde het boeddhisme in de 11e eeuw in Tibet. Hij was de stichter van de kadampa-school in Tibet. Deze school vormde de basis voor de Gelukpa-school, die in de 14e eeuw werd gesticht door Tsongkhapa. De Dalai Lama hoort ook tot deze school[1].

Een lamp voor het pad naar de verlichting[bewerken]

Deze tekst behandeld de volgende thema's[2]:

  • 1. Inleiding
  • 2-5. Niveaus van motivatie
  • 6. Bevrijdingsgeest
  • 7-9. Eerbied betuigen & toevlucht nemen
  • 10-18 Verlichtingsgeest
  • 19-21 Pratimoksha-geloften
  • 22-23 Bodhisattva-geloften
  • 34-37 Buitenzintuigelijke vermogens
  • 38-40 Samatha
  • 41-59 Inzicht in de leegte
  • 60-67 Vajra
  • 68 Afsluiting

Latere teksten[bewerken]

De oorspronkelijke tekst van Atisha is uitgebreid uitgewerkt èn samengevat door latere Tibetaanse meesters. Tsongkhapa schreef de uitgebreide "Lamrim Chenmo", maar ook de korte "lam gyi gtso bo rnam gsum" (De drie hoofdzaken van het pad). Gampopa schreef het "Juwelen ornament van de verlichting".

Drie hoofdzaken van het pad[bewerken]

Deze bondige tekst van Tsongkhapa behandeld de volgende thema's[1]:

Vergelijkbare literatuur[bewerken]

Een voorloper van het Lamrim-genre is de 8e-eeuwse Bodhicharyavatara, een Madhyamaka-tekst[3] geschreven door Shantideva, dat ook een overzicht geeft van de boeddhistische weg naar ontwaken. Het is een beschrijving van de training van de bodhisattva, aan de hand van de altruïstische verlichtingsgeest van de bodhisattva en de vervolmaking van de zes paramitas[3]:

  • H1-4 Verlichtingsgedachte
  • H5 Helder bewustzijn
  • H6 Verdraagzaamheid
  • H7 Geestkracht
  • H8 Meditatie
  • H9 Wijsheid
  • H10 Afsluiting

Zie ook[bewerken]

Boeken[bewerken]

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. a b Lama Tsong Khapa (2003), Drie hoofdzaken van het pad. met een uitleg van Geshe Sonam Gyaltsen. Emst: Uitgeverij Maytreya
  2. Atisha (1996), Een Lamp voor het pad naar de Verlichting. Met commentaar door Tsenshap Serkong Rinpoche. Emst: Uitgeverij Maitreya
  3. a b Santideva (1980), De weg tot inzicht. Bodhicaryavatara. Vertaald uit het Sanskriet en ingeleid door Ria Kloppenborg. Amsterdam: Meulenhoff