Naar inhoud springen

Langnek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Langnek
Langnek is een van de zes dienaren uit het gelijknamige sprookje.
Langnek is een van de zes dienaren uit het gelijknamige sprookje.
Algemene informatie
Locatie Vlag van Nederland Efteling
Themagebied Sprookjesbos
Opdrachtgever Efteling
Ontwerper Anton Pieck
Ton van de Ven
Status Geopend
Opening 31 mei 1952
Thematisering en muziek
Thema Fantasy
Ritmuziek In The Moonlight
Componist Albert Ketèlbey
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Attractieparken

Langnek is een uitbeelding van het sprookje van De zes dienaren in het Sprookjesbos in het Nederlands attractiepark de Efteling. Langnek opende op 31 mei 1952 tegelijk met de rest van het park.[1] Het is het derde sprookje op de route door het Sprookjesbos en ligt tussen het Kabouterdorp en Roodkapje.

Onderdelen

[bewerken | brontekst bewerken]

Langnek

[bewerken | brontekst bewerken]
De nek "ingeschoven".

Langnek is vormgegeven als een reus die, zittend op een rots, zijn 4,8 meter[2] lange nek uitstrekt en daarbij met zijn hoofd en ogen in het rond spiedt. Daarna daalt Langnek zijn nek weer. Dit tafereel blijft zich herhalen. Voor de rotsformatie waar Langnek op zit ligt een gracht en afgeschermd met een groen hekje. Rondom het personages staan bomen en beplanting. Langnek draagt gele bovenkleding, een groene broek, rood gewaad en rode schoenen. Bij het sprookje is een vertelstem, ingesproken door Peter Reijnders,[3] hoorbaar die het sprookje van De Zes Dienaren verteld. Daarbij is het muziekstuk In The Moonlight van Albert Ketèlbey te horen.

Tijdens de Winter Efteling draagt Langnek winterkleding zoals een sjaal en oorwarmers.[4] Ook hangen er ijspegels aan zijn neus. Welke decoraties er aangebracht worden verschilt per jaar.

Kogeloog

[bewerken | brontekst bewerken]

Kogeloog is de naam voor het horecapunt dat tegenover Langnek staat. Het is vernoemd naar het personage Kogeloog uit het sprookje De Zes Dienaren. Aan de muren in de gaanderij hangen borden met afbeeldingen en de namen van de overige personages uit het sprookje. Voor het horecapunt ligt een terras. Bovenop de gevel staat de naam Kogeloog met een buste van hem erboven. Rechts van het horecapunt loopt een stuk muur door. Hierin bevindt zich Wagen Gijs, een van de Holle Bolle Gijzen in de Efteling. Hij zit met opgetrokken benen in een wagen vol met voedsel.

Verhaal

[bewerken | brontekst bewerken]
In het boek Kinder- und Hausmärchen uit 1815 werd het verhaal De Zes Dienaren voor het eerst gepubliceerd.
Zie De zes dienaren voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het verhaal De zes dienaren werd voor het eerst gepubliceerd in 1815 in het sprookjesboek Kinder- und Hausmärchen, geschreven door de Gebroeders Grimm.

Het verhaal gaat over een prins die de dochter van een machtige koning tot vrouw wil nemen. De koning wil echter niemand aan zijn dochter afstaan en legt de huwelijkskandidaten daarom schijnbaar onmogelijke opdrachten op, in de hoop hen af te schrikken of ten onder te laten gaan.

Tijdens zijn tocht ontmoet de prins zes buitengewone personages die zich bij hem aansluiten. Ieder van hen bezit een unieke gave: een van hen kan zijn lichaam tot onmetelijke lengte uitrekken, een ander heeft een onfeilbaar scherp gezichtsvermogen, een derde kan met zijn adem de wereld bevriezen, een vierde beschikt over bovenmenselijke kracht, een vijfde hoort de kleinste geluiden op de grootste afstand, en de zesde kan zijn lichaam zo heet maken dat alles in zijn nabijheid verbrandt.

Dankzij de samenwerking van deze gezellen weet de prins de opdrachten van de koning te vervullen. Zo drinkt hij een vat wijn leeg, verslindt een onmetelijke hoeveelheid voedsel en weet een ring terug te halen die in de zee verborgen is. Wanneer de koning de ring bovendien in een vis verstopt, maken de gaven van de dienaren het alsnog mogelijk om het voorwerp te vinden.

Uiteindelijk worden alle beproevingen overwonnen en is de koning gedwongen zijn belofte na te komen. De prins trouwt met de prinses, terwijl de dienaren hun meester trouw blijven. Het sprookje benadrukt de kracht van samenwerking, het overwinnen van listen en de overwinning van trouw en moed op oneerlijk verzet.

Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]
Langnek in 1955

Langnek is een van de eerste tien sprookjes waarmee het Sprookjesbos in 1952 opende. In de beginjaren wordt Langnek door het park ook wel Lange Jan genoemd. Twee jaar later in 1954 werd ook het personage Kogeloog uit De zes dienaren in het Sprookjesbos geplaatst. Kogeloog stond achter Langnek op de locatie waar De Kleine Zeemeermin staat. Kogeloog bestond uit een statische buste van een hoofd met een wesp op zijn neus. Een jaar later, in 1955, werd er een vijver voorlangs het tafereel gegraven. In 1967 werd de galerij tegenover Langnek, die gebruikt kon worden om te schuilen tegen de regen, omgebouwd tot horecapunt met de naam Kogeloog. Tegelijk werd naast horecapunt Kogeloog Wagen Gijs, een Holle Bolle Gijs, in gebruik genomen. Het is daarmee de een na oudste Hollebolle Gijs van de Efteling. In februari van 1968 wordt het hoofd van Langnek door onbekenden gestolen.

De oorspronkelijke figuur werd ontworpen door Anton Pieck. In de jaren 70 werden er diverse aanpassingen aan Langnek gedaan, zodat hij er realistischer uitzag. De jaren 70-versie is een ontwerp van Ton van de Ven.

Langnek in de jaren 90.

Na de eeuwwisseling, in 2000 werd er een sprookjesboek geplaatst nabij Langnek waarop kort het verhaal van De zes dienaren beschreven staat in vier talen. Twee jaar later, in 2002, sloot horecapunt Kogeloog. Het gebouw bleef wel staan. Datzelfde jaar werden een schaalmodel van Langnek en Wagen Gijs toegevoegd in het Haagse Madurodam. In april 2013 kreeg Langnek een grote onderhoudsbeurt. Sinds de eerste Winter Efteling wordt Langnek iedere winter van oorwarmers voorzien. In 2018 werden de oorwarmers vervangen door een muts die op 14 november gebreid werd in het IJspaleis.[5] Vanwege de toenemende bezoekersaantallen in de Efteling heropende horecapunt Kogeloog in 2019 weer de deuren. In 2022 vierde Langnek zijn 70 jarig bestaan. Er werd door de Efteling een feestmuts op hem geplaatst.[6] In 2023 onderging Langnek een onderhoudsbeurt van enkele weken waarbij onder meer het tafereel opnieuw geverfd werd.[7][8] In 2024 deelde de Efteling een video op sociale media, waarin bezoekers erop werden gewezen dat Langnek geen Lange Jan heet.[9] Lange Jan is de naam van een snoep geproduceerd door Fruittella. In 2025 was er in het Anton Pieck Museum een tentoonstelling over Langnek, waarbij onder meer achttien ontwerptekeningen getoond werden.[3][10][11]

Techniek

[bewerken | brontekst bewerken]

In en onder de rotsformatie bevindt zich de nek van Langnek. Achter Langnek bevindt zich de motor die door middel van staalkabels wielen laten draaien. Deze wielen bevinden zich ter hoogte van de schouders van Langnek en 'rollen' de nek omhoog of omlaag. De kabels bevinden zich aan de achterzijde van het personage en zijn daardoor vrijwel niet te zien voor bezoekers. De techniek is bedacht door Peter Reijnders. In de loop der jaren is deze wel op een aantal punten gewijzigd, maar in de basis hetzelfde gebleven.

Media en merchandise

[bewerken | brontekst bewerken]
Langnek en Wagen Gijs in Madurodam.

Langnek is uitgegroeid tot een blikvanger in het park en wordt gebruikt voor merchandise zoals koelkastmagneten, knuffels, pins, ansichtkaarten, keukenaccessoires, kleding enzovoorts.[12][13] Een overzicht van Langnekgerelateerde souvenirs werd gepresenteerd tijdens Efteling: De Tentoonstelling in 2023. Sinds 2002 staat Langnek als miniatuur afgebeeld in Madurodam. Bij het miniatuur is zowel muziek als een vertelstem hoorbaar. In 2021 bracht Luville in samenwerking met de Efteling een miniatuurbeeld uit van Langnek.[14]

Ook is Langnek terug te zien in als personage in parktheaters, en speelt Langnek een belangrijke rol in de televisieserie Sprookjesboom.[15]

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Langnek van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Langnek&oldid=70470805"