Legpuzzel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Eerste opzet van een legpuzzel
Puzzelstukjes

Een legpuzzel is een in stukken gesneden of gezaagde afbeelding op stevig papier of op hout, die weer tot één geheel moet worden gemaakt. Legpuzzels worden educatief gebruikt om het observatievermogen en de handigheid van kinderen te trainen, maar ook als tijdverdrijf of als gezelschapsspel voor volwassenen.

De moeilijkheidsgraad van een legpuzzel is afhankelijk van:

  • het aantal stukjes
  • de vorm van de stukjes
  • de aard van de afbeelding

De losse eenheden waaruit een puzzel bestaat heten de stukjes. De losse stukjes moeten tot één geheel worden gelegd. Er ontstaat dan een afbeelding. Die afbeelding is gegeven en een leidraad voor het leggen van de puzzel.

De vorm van de stukjes voor veel legpuzzels is meestal zo dat de stukjes aan de zijden uitsteeksels hebben die in een inkeping in een naburig stukje passen. Wanneer ze zijn gelegd, zitten de stukjes stevig tegen elkaar aan. Meestal zijn ze allemaal verschillend, zodat het mogelijk is om ze behalve aan de hand van de gegeven afbeelding aan de hand van hun vorm op de goede plaats te leggen. Vaak is het patroon van een legpuzzel zodanig dat op alle snijpunten 4 stukjes bij elkaar komen: zo'n puzzel is gesneden met doorlopende verticale en horizontale lijnen. In ronde legpuzzels komen de snijlijnen niet alleen in kruisingen bij elkaar, maar ook in 'T-splitsingen'.

Legpuzzels zijn te krijgen vanaf 4 eenvoudig gevormde stukjes met een simpele afbeelding voor de allerkleinste kinderen, tot monsters van enkele duizenden, tot wel 32.000, stukjes waarop zeer ingewikkelde en repetitieve afbeeldingen staan. Het in elkaar leggen van grotere modellen kan vele dagen tot enkele weken werk kosten en heeft een groot werkblad nodig. Er zijn voor kleine kinderen vloerpuzzels van extra grote puzzelstukken om er veilig mee te kunnen spelen.

Een effectieve techniek om legpuzzels te maken is om te beginnen de randen van de puzzel te leggen, eerst de hoeken op hun plek, of bij ronde puzzels eerst de ring te maken, alle kantstukjes op de juiste plek, alvorens met het invullen van de puzzel te beginnen. Het invullen kan het beste vanaf een zijkant worden begonnen of bij ronde puzzels vanaf de ring. Als men daarvoor de goede stukjes niet meteen vindt, kan men het vanaf een andere kant of een andere plek in de ring opnieuw proberen.

De Engelse naam jigsaw puzzle verwijst naar de figuurzaag die werd gebruikt om vroege legpuzzels te maken.

Het fabriceren[bewerken]

Legpuzzels worden in spellenfabrieken gemaakt. Eerst wordt in een drukkerij een poster gemaakt. Die worden in de fabriek op karton gelijmd, ook wel kasheren genoemd. Dit resulteert in een puzzelplaat, die daarna circa vier dagen moet drogen.

Na de 4 dagen droogtijd wordt de plaat in een vlakstansmachine gelegd. De puzzelcontouren worden daarin met behulp van een stansvorm, een soort matrijs, in de puzzelplaat gestanst. Door de gebruikte stansvorm ontstaat het gewenste aantal stukjes. Dan is de puzzel zo gesneden, dat hij niet uit elkaar valt. Een ander apparaat haalt de stukjes uit elkaar en verpakt ze.