Lezgisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Lezgisch
(лезги чІал)
Gesproken in Vlag van Rusland Rusland
Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan
Vitaliteit potentieel bedreigd
Sprekers 670.000
Taalfamilie
Alfabet cyrillisch
Officiële status
Officieel in
Taalcodes
ISO 639-1
ISO 639-2 lez
ISO 639-3 lez
Verspreiding van het Lezgisch
Portaal  Portaalicoon   Taal

Het Lezgisch (лезги чІал, lezgi č’al) is een Nach-Dagestaanse taal, die wordt gesproken door de Lezgiërs.

Verspreiding[bewerken | brontekst bewerken]

Het Lezgisch heeft ongeveer 670.000 sprekers en is een van de ambtstalen in de Russische deelrepubliek Dagestan. De taal wordt ook gesproken in het aangrenzende gebied in Azerbeidzjan. Naast deze gebieden wordt de taal ook gesproken in minderheden in Georgië, Kazachstan, Oekraïne, Oezbekistan, Turkije en Turkmenistan.

Spraakkunst[bewerken | brontekst bewerken]

Het Lezgisch is ongebruikelijk voor een Nach-Dagestaanse taal, omdat ze geen naamwoordklassen heeft. Het Lezgisch heeft 18 naamvallen, die worden gevormd door agglutinerende achtervoegsels. Daarvan worden er 12 nog steeds gebruikt in de spreektaal.

Klankleer[bewerken | brontekst bewerken]

Medeklinkers
labiaal dentaal alveolaar palataal velaar uvulaar glottaal
gelabialiseerd gelabialiseerd gelabialiseerd
nasaal [/m/]? м [/n/]? н
plosief stemhebbend [/b/]? б [/d/]? д [/g/]? г [/gʷ/]? гв
stemloos [/p/]? п [/t/]? т [/tʷ/]? тв [/k/]? к [/kʷ/]? кв [/q/]? къ [/qʷ/]? къв [/ʔ/]? ъ
geaspireerd [/pʰ/]? п [/tʰ/]? т [/tʷʰ/]? тв [/kʰ/]? к [/kʷʰ/]? кв [/qʰ/]? хъ [/qʷʰ/]? хъв
ejectief [/pʼ/]? пӀ [/tʼ/]? тӀ [/tʷʼ/]? тӀв [/kʼ/]? кӀ [/kʷʼ/]? кӀв [/qʼ/]? кь [/qʷʼ/]? кьв
affricaat stemhebbend [/dz/]? дз [/dʒ/]? дж
stemloos [/t͡s/]? ц [/t͡sʷ/]? цв [/t͡ʃ/]? ч
geaspireerd [/t͡sʰ/]? ц [/t͡sʷʰ/]? цв [/t͡ʃʰ/]? ч
ejectief [/t͡sʼ/]? цӀ [/t͡sʷʼ/]? цӀв [/t͡ʃʼ/]? чӀ
fricatief stemhebbend [/v/]? в [/z/]? з [/zʷ/]? зв [/ʒ/]? ж [/ʁ/]? гъ [/ʁʷ/]? гъв
stemloos [/f/]? ф [/s/]? с [/sʷ/]? св [/ʃ/]? ш [/x/]? хь [/xʷ/]? хьв [/χ/]? х [/χʷ/]? хв [/h/]? гь
approximant [/l/]? л [/j/]? й [/w/]? в
tremulant [/r/]? р
Klinkers
voor centraal achter
ongerond gerond
gesloten [i]? (и) [y]? (уь) [ɨ]? (ы) [u]? (у)
midden [e]? (е; э) ([ə]?) [o]? (o)
open [a]? (а)

Schrift[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds 1938 wordt het Lezgisch geschreven in het cyrillisch, ter vervanging van het Latijnse alfabet dat sinds 1924 in gebruik was. Daarvoor werd het Arabisch alfabet gebruikt.

А а Б б В в Г г Гъ гъ Гь гь Д д Е е
Ё ё Ж ж З з И и Й й К к Къ къ Кь кь
КӀ кӀ Л л М м Н н О о П п ПӀ пӀ Р р
С с Т т ТӀ тӀ У у Уь уь Ф ф Х х Хъ хъ
Хь хь Ц ц ЦӀ цӀ Ч ч ЧӀ чӀ Ш ш Щ щ Ъ ъ
Ы ы Ь ь Э э Ю ю Я я
Zie de Legzische uitgave van Wikipedia.