Lichtgewichttrein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Light train)
Ga naar: navigatie, zoeken
Het vervoerbedrijf Syntus zet LINT-treinstellen in
Op de RB64 ("Euregiobahn Münsterland") tussen Enschede en Münster Hbf rijdt de Talent

De lichtgewichttrein of lighttrain is een verzamelnaam voor lichte of lichtogende treinstellen of motorrijtuigen voor regionale- of voorstadsspoorlijnen. De term wordt ook gebruikt voor metro-achtige treinstellen in stedelijke gebieden. Een echte definitie ontbreekt en de term wordt vooral gebruikt op bestuurlijk niveau in discussies over aanbesteding van de treindienst op secundaire spoorlijnen. De begrippen lighttrain en lightrail worden vaak door elkaar gebruikt. Een lichtgewichttrein kan gezien worden als vorm van lightrail.

Kenmerken[bewerken]

Belangrijkste kenmerken van een lichtgewichttrein zijn het open interieur (geen afscheiding tussen coupés en balkons) en de lagere vloer, waardoor het in- en uitstappen wordt vergemakkelijkt. Soms is er geen toilet. Een eerste klas is er ook niet altijd. Hoewel de treinen meestal een gestroomlijnd uiterlijk hebben, zijn het zeker geen hogesnelheidstreinen; de topsnelheid ligt meestal tussen de 100 en 160 km/h.

Regionale lichtgewichttrein[bewerken]

In Duitsland, waar de lighttrain ontstaan is, wordt dit model trein veel ingezet op regionale spoorlijnen door zowel de Deutsche Bahn als particuliere vervoerders. De treinen zijn daar ontstaan uit de behoefte aan een trein om regionale onrendabele lijnen zo goedkoop mogelijk te exploiteren. De treinen zijn daarom zo goedkoop mogelijk gebouwd: een relatief simpele diesel- of elektrische motor, modulaire opbouw, eenvoudig interieur, etc. Bovendien zijn de treinen geschikt voor eenmanbediening: er is geen conducteur nodig. Dit maakt het mogelijk regionale lijnen goedkoop te exploiteren, terwijl het gestroomlijnde uiterlijk van de trein klantenwervend moet werken.

Daar de meeste onrendabele lijnen diesellijnen zijn, zijn lichtgewichttreinen vooral bekend als dieseltrein. Van bijna alle types zijn echter ook elektrische versies gemaakt voor geëlektrificeerde baanvakken.

De lichtgewichttrein heeft nauwe raakvlakken met de tramtrein. Zo rijden in de Duitse stad Zwickau lichte dieseltreinen (Regiosprinter) van de Vogtlandbahn als een tram naar het centrum. Inmiddels wil men ook in Aken het bestaande lichtgewichttreinnetwerk doortrekken naar het centrum en aldus omvormen tot een tramtreinnetwerk.

Stedelijke lichtgewichttrein[bewerken]

De term lighttrain wordt ook wel gebruikt voor metro-achtige elektrische treinstellen voor stedelijke gebieden. NS Reizigers heeft in 2005 metro-achtige lichtgewichttreinstellen van het type Sprinter Lighttrain besteld voor stoptreindiensten in met name de Randstad. De treinen rijden sinds 2009 onder de naam Sprinter, net als het al bestaande Stadsgewestelijk Materieel.

Marktoverzicht[bewerken]

Desiro-lighttrain van Siemens.

In Europa zijn of worden de volgende lighttrains gebouwd:

Producent Product
Alstom LHB Coradia LINT
Coradia LIREX
VT 641 (Walvis)
Bombardier ITINO
Talent
RegioSwinger
ET 422/423/424/425/426 / Sprinter Lighttrain (samen met Siemens)
Fahrzeugtechnik Dessau Protos
Integral Verkehrssysteme AG (fabrikant bestaat niet meer) Integral
Siemens Desiro (Desiro Classic)
RegioSprinter
Stadler Rail GTW
FLIRT
Regio-Shuttle

Inzet in Nederland[bewerken]

GTW (Velios) van Veolia Transport.

In Nederland rijden of komen lighttrains op de volgende baanvakken (allemaal hoofdspoorwegen):

Product Stations Spoorlijn Vervoerder Opmerking
LINT Zutphen - Oldenzaal Spoorlijn Zutphen - Glanerbeek Syntus Sinds december 2013 onder de naam Twents.
Almelo - Mariënberg Spoorlijn Mariënberg - Almelo Arriva Sinds december 2013 onderdeel Vechtdallijnen
Talent Enschede - Münster (D) / Dortmund (D) Spoorlijn Dortmund - Gronau (Westmünsterlandbahn) Deutsche Bahn
Heerlen - Stolberg Altstadt (D) Spoorlijn Heerlen - Aken DB Regio NRW
Flirt Venlo - Mönchengladbach (D) / Hamm (D) Maas-Rhein-Lippe-net eurobahn
GTW
(Breng/Spurt/Velios)
Groningen - Delfzijl Spoorlijn Groningen - Delfzijl Arriva Dieselelektrische versie
Groningen - Roodeschool Spoorlijn Sauwerd - Roodeschool (Hogelandspoor) Arriva Dieselelektrische versie
Harlingen Haven - Leeuwarden Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B) Arriva 1e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie
Leeuwarden - Groningen Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B) Arriva 2e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie
Groningen - Leer (Ostfriesl) Spoorlijn Harlingen - Nieuwe Schans (Staatslijn B), Spoorlijn Nieuweschans - Ihrhove Arriva 3e deel Staatslijn B, dieselelektrische versie
Leeuwarden - Stavoren Spoorlijn Leeuwarden - Stavoren Arriva Dieselelektrische versie
Tiel - Arnhem Spoorlijn Elst - Dordrecht Arriva Dieselelektrische versie
Arnhem - Doetinchem - Winterswijk Spoorlijn Amsterdam - Elten, Spoorlijn Zevenaar - Winterswijk Breng, Arriva Dieselelektrische versie
Winterswijk - Zutphen Spoorlijn Zutphen - Gelsenkirchen-Bismarck Arriva Dieselelektrische versie
Dordrecht - Geldermalsen Spoorlijn Dordrecht - Geldermalsen (MerwedeLingelijn) Arriva Elektrische versie
Zwolle - Emmen Vechtdallijnen / (Emmerlijn) Arriva Elektrische versie
Zwolle - Coevorden Vechtdallijnen / (Emmerlijn) Arriva Elektrische versie (Spitsdienst)
Nijmegen - Roermond Spoorlijn Nijmegen - Venlo (Maaslijn) Veolia Dieselelektrische versie
Maastricht Randwyck - Kerkrade Centrum Spoorlijn Maastricht Randwyck - Kerkrade Centrum (Heuvellandlijn) Veolia Elektrische versie
Protos Amersfoort - Ede-Wageningen Spoorlijn Amersfoort - Ede-Wageningen (Valleilijn) Connexxion
Sprinter Lighttrain Diverse stations Diverse trajecten Nederlandse Spoorwegen Deze treinen worden sinds 2009 ingezet in de stoptreindienst, vooralsnog voornamelijk in de Randstad, mede ter vervanging van het af te voeren Mat '64.

Inzet in België[bewerken]

NMBS treinstel 08501 in Doornik.

De NMBS heeft treinstellen van het type Desiro ML. Ze worden voornamelijk ingezet op L-verbindingen en op het Gewestelijk ExpresNet (GEN).

Zie ook[bewerken]