Lijn (meetkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een lijn of rechte is een eendimensionale structuur bestaande uit een continue aaneenschakeling van punten. Een lijnstuk is de kortste verbinding tussen twee punten. In Vlaanderen wordt rechte meer gebruikt dan lijn.

Afhankelijk van de context worden in de wiskunde specifiekere definities gebruikt. Een nauwkeurige definitie van een lijn en van een punt geven is echter moeilijk, daarom worden in de meetkunde lijnen en punten als grondbegrippen beschouwd. In de wiskunde strekt een lijn zich tot in het oneindige uit en is per definitie recht. Een niet-rechte lijn is dan een kromme.

Er zijn drie soorten rechten te onderscheiden:

  • een rechte die aan beide kanten onbegrensd doorloopt;
  • een halve lijn, ook wel halfrechte of straal, aan één kant begrensd, aan de andere kant oneindig doorlopend;
  • een lijnstuk, begrensd door twee punten, met een lengte.

In twee dimensies is de definitie van een rechten- of lijnenwaaier van twee snijdende rechten de verzameling van alle rechten die door het snijpunt van die twee rechten gaan. In drie dimensies is het analoge begrip vlakkenwaaier de verzameling van alle vlakken door de snijlijn van twee snijdende vlakken.

Representatie[bewerken | brontekst bewerken]

Drie lijnen in het xy-vlak

Er zijn verscheidene manieren om een rechte lijn vast te leggen:

  • door twee punten en van de lijn te geven, ligt de lijn vast;
  • een andere veelgebruikte methode is een punt op de lijn en een richtingsvector te geven;
  • door in een cartesisch assenstelsel een vergelijking van de lijn te geven;
  • met poolcoördinaten.

In parametervorm[bewerken | brontekst bewerken]

Als in een xy-assenstelsel de punten en gegeven zijn door:

,

wordt de lijn in geparametriseerde vorm bepaald door:

Dit kan ook herschreven worden als:

,

wat overeenkomt met de voorstelling door middel van het punt en de richtingsvector .

Voor de beide coördinaten geldt:

Met een richtingsvector[bewerken | brontekst bewerken]

Als in een xy-assenstelsel het punt en de richtingsvector gegeven zijn door:

,

wordt de lijn in geparametriseerde vorm bepaald door:

,

dus door

De vergelijking van een lijn[bewerken | brontekst bewerken]

Door eliminatie van de parameter ontstaat de algemene vergelijking voor een lijn in het xy-assenstelsel:

Deze kan voor worden geschreven als:

Voor is de lijn evenwijdig aan de y-as; de vergelijking is:

Daarin is de richtingscoëfficiënt en het intercept, de y-waarde van het snijpunt van de lijn met de y-as.

Met de normaalvergelijking van Hesse[bewerken | brontekst bewerken]

De normaalvergelijking van Hesse beschrijft een lijn door middel van een eenheidsvector en een reëel getal . De vector is een normaalvector van de lijn en is de afstand van de lijn tot de oorsprong. De vergelijking zegt dat het inproduct van en een punt van de lijn gelijk is aan :

Poolcoördinaten[bewerken | brontekst bewerken]

In een plat vlak is de vergelijking in poolcoördinaten van een rechte lijn die niet door de oorsprong gaat , waarbij de afstand van de lijn tot de oorsprong is en de richting loodrecht op de lijn.

In drie dimensies[bewerken | brontekst bewerken]

Op dezelfde manier geldt in drie dimensies voor de lijn door het punt met richtingsvector , gegeven door:

,

de geparametriseerde vorm:

De coördinaatfuncties zijn dus:

Ook hieruit kan weer door eliminatie van de parameter een voorstelling van de lijn in de vorm van vergelijkingen gevonden worden. Deze voorstelling kunnen we ook bedenken door de lijn als snijlijn van twee vlakken op te vatten, dus voldoend aan elk van de beide vergelijkingen voor de vlakken:

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]