Lijst van Japanse woorden met Nederlandse oorsprong

De Japanse woordenschat bevat vele woorden van buitenlandse oorsprong. Samen met Portugees drongen er in de 16e en 17e eeuw vele Nederlandse woorden via handelsactiviteiten door tot het Japans. De Nederlandse Vereenigde Oostindische Compagnie begon haar handel in Japan in de haven van Hirado in West-Japan in 1609. In 1640 verhuisde het bedrijfskantoor naar het kunstmatige eilandje Dejima in Nagasaki. Daar bleef ze het enige westerse handelscontact onder zelfbestuur (jp: sakoku) met Japan. Via academische en culturele uitwisseling ontstond een tak van de westerse wetenschap in Japan (jp: rangaku: 'Nederlandse wetenschap'). Hierdoor kwam een aantal Nederlandse termen en woorden in de Japanse woordenschat terecht. Ze overleefden tot in het heden.

Opmerkelijk zijn de medische woorden in het Japans. Die zijn daar gekomen dankzij het werk van de Duitse arts en botanicus Von Siebold, die in de jaren 20 van de 19e eeuw jarenlang in Japan verbleef.

Oorspronkelijk Nederlandse woorden die op een medeklinker eindigen krijgen in het Japans een klinker aan het eind, heel vaak een "u". De reden hiervan is dat de lettergrepen van Japanse woorden altijd op een klinker eindigen, met uitzondering van lettergrepen met een "n" aan het eind. Dubbele medeklinkers kent het Japans ook niet. Daarom zijn aan het Nederlandse woord matroos twee extra klinkers toegevoegd, wat madorosu heeft opgeleverd.

Japans rōmaji	Japans (kanji of kana)	Nederlands (hedendaagse)	Opmerking
arakku	アラック	arak
arukari	アルカリ	alkali
arukooru	アルコール	alcohol	(oorspronkelijk Arabisch)
asubesuto	アスベスト	asbest
biikaa	ビーカー	beker	(gebruikelijk in laboratorium)
bīru	ビール, 麦酒	bier
buriki	ブリキ	blik	Refereert in Japans aan het materiaal.
dansu	ダンス	dans
dekki	デッキ	dek
doitsu	ドイツ	Duits
dokku	ドック	dok
dontaku	ドンタク	luilak	Afgeleid van het Nederlandse woord "zondag." Zie ook handon.
erekiteru	エレキテル	elektriciteit	Nu niet meer gebruikelijk, het moderne woord is 電気 denki.
garasu	ガラス, 硝子	glas
gasu	ガス	gas
gipusu	ギプス	gips
gomu	ゴム	gom
handon	半ドン	zondag	Mengsel van Japanse han (half) en dontaku. Nu niet gebruikelijk.
penki	ペンキ	verf	Afgeleid van het Nederlandse woord "pek"
hoppu	ホップ	hop
inku, inki	インク, インキ	inkt
kaban	カバン	kabas	Mogelijk afgeleid van het Chinese 夾板 "kyaban"
kanfuru	カンフル	kamfer
karan	カラン, 下欄	kraan
kinīne	キニーネ	kinine
kokku	コック	kok
konpasu	コンパス	kompas
kōhī	コーヒー, 珈琲	koffie
koppu	コップ	kop
koruku	コルク	kurk
madorosu	マドロス	matroos
manto	マント	mantel
mararia	マラリア	malaria
masuto	マスト	mast
mesu	メス	scalpel	Afgeleid van het Nederlandse woord "mes"
moruhine	モルヒネ	morfine
morumotto	モルモット	cavia	Afgeleid van het Nederlandse woord "marmot"
nikkeru	ニッケル	nikkel
orugōru	オルゴール	speeldoos	Afgeleid van het Nederlandse woord "orgel"
otenba	おてんば, お転婆	wilde meid	Mogelijk van het Nederlandse woord "ontembaar". De afleiding is onzeker.
pen	ペン	pen
pinsetto	ピンセット	pincet
pisutoru	ピストル	pistool
ponpu	ポンプ	pomp
porudā	ポルダー	polder
rampu	ランプ	lamp
randoseru	ランドセル	ransel
ransetto	ランセット	lancet
renzu	レンズ	lens
sāberu	サーベル	sabel
safuran	サフラン	saffraan	Afgeleid uit het Turks, saffraan werd in het Ottomaanse "SafranBolu" geproduceerd.
seimi	セイミ	chemie	Niet meer gebruikelijk, het moderne woord is 化学 kagaku.
siroppu	シロップ	siroop
supoito	スポイト	spuit
torappu	トラップ	trap
yōdo	ヨード	jodium
zukku	ズック	doek

Bronnen, noten en/of referenties

• (nl) Taalhelden: Japans
• (nl) Ludo Permentier in Taalschrift.org: “Ze wilden onze potten en pannen, en ze hielden onze woorden”
• (nl) F. Vos in De Gids. Jaargang 141: De Japanse taal

	De Japanse taal (日本語 Nihongo)
Taalfamilie: Japonische talen/Japans-Riukiuaans talen Japans schrift: Kanji (Chinese karakters) · Kana (= Hiragana, Furigana, Katakana) · Romaji Cijfersystemen: Japanse cijfers · Arabisch-Indische cijfers Transcriptie: Hepburnsysteem · Yale (romanisatie) Japanse literatuur · Japanse dichtkunst · Lijst van Japanse woorden met Nederlandse oorsprong