Lijst van proosten van het Sint-Lambertuskapittel in Luik

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De proosten van Sint-Lambertus waren de hoogproosten (Frans: grand-prévôts) van de Sint-Lambertuskathedraal in Luik, die vanaf de 11e eeuw tot aan het einde van het ancien régime de leiding hadden over het kathedrale kapittel van Sint-Lambertus in Luik. De proosten waren tevens aartsdiakens van Luik en plaatsvervangers van de prins-bisschoppen. Het domproostschap in Luik was in het prinsbisdom Luik een belangrijke politieke functie en vormde voor veel proosten tevens een 'opstapje' voor andere hoge geestelijke ambten in het Maas-Rijngebied. Zo hadden veel Luikse domproosten tevens inkomsten uit proostschappen of kanunnikaten bij andere prestigieuze kapittels. Minstens 10 proosten van Sint-Lambertus werden later gekozen tot prins-bisschop van Luik, zeker 5 proosten werden aartsbisschop van Keulen, 2 werden bisschop van Metz, 1 werd bisschop van Parijs en 1 werd bisschop van Utrecht. Minstens drie proosten brachten het tot kardinaal. Onderstaande lijst is incompleet.

Afbeelding Naam Periode Opmerkingen
Robert ca. 1000 Neef van Notger. Eerste domproost van Luik?
Godschalk van Luik vóór 1021(?) Stichter van de Sint-Bartolomeüskerk. In 1021 elekt van Luik (niet benoemde prins-bisschop van Luik)
Gevelbeeld Waso Provinciaal Paleis Luik
Waso 1029-1042(?) Scholaster van de kathedraalschool van Luik. Vanaf 1042 prins-bisschop van Luik
Grafkruis Humbertus
Humbertus of Hugo 1050? - 1086 Tevens proost van het Sint-Servaaskapittel in Maastricht en aartsdiaken van Toxandrië (aartsdiakonaat Brabant)
Frederik van Namen ca 1095 - 1119 Tevens aartsdiaken. Vanaf 1119 prins-bisschop van Luik
Andries van Cuijk 1119 - 1123 Tevens aartsdiaken van Kempenland. Van 1121 tot 1123 waarnemend prins-bisschop van Luik. Vanaf 1128 bisschop van Utrecht
Hendrik van Leyen 1142-1145 Al in 1130 genoemd als aartsdiaken van Haspengouw. In 1135 aartsdiaken van Trier. Vanaf 1145 prins-bisschop van Luik
Alexander van Oerle 1145 - 1164 Vanaf 1164 prins-bisschop van Luik
Detail graftombe Filips van Heinsberg in de Dom van Keulen
Filips I van Heinsberg 1164? - 1168 Vanaf 1168 aartsbisschop en keurvorst van Keulen
Albert van Rethel ca. 1191 Tevens aartsdiaken van Henegouwen. In 1191 prins-elekt van Luik, met Albert van Leuven. Uiteindelijk werd de keizerlijke kandidaat Lotharius van Hochstaden prins-bisschop
Wapen van Valkenburg
Otto van Valkenburg ca. 1196 Zoon van Gosewijn III van Valkenburg. Vanaf 1177 aartsdiaken van Kempenland
Gevelbeeld provinciaal paleis, Luik
Hugo van Pierrepont vóór 1200 Vanaf 1200 prins-bisschop van Luik
Johan II van Rummen 1202 - 1229 Vanaf 1229 prins-bisschop van Luik
Familiewapen Van Lotharingen
Jakob van Lotharingen 1230 - 1237 Zoon van Ferry II van Lotharingen. Vanaf 1239 bisschop van Metz
Hendrik van Beaumont 1239 - 1242 Van 1230-1239 aartsdiaken van Henegouwen. Vanaf 1239 proost en aartsdiaken van Luik
Familiewapen Condé
Jan van Condé 1243 - 1278
Burchard van Avesnes vóór 1283? Tevens domproost van Utrecht. Vanaf 1283 bisschop van Metz
Adolf II van Waldeck 1283? - 1289 Tevens domproost van Utrecht en Trier. Vanaf 1301 prins-bisschop van Luik
Arnold van Blankenheim 1289 - 1312 Tevens kanunnik in Keulen (Apostelenkerk), Münster en Münstereiffel (Chrysanthus- en Dariakerk). Vermoord te Luik in 1312
Familiewapen Van Gulik
Walram van Gulik 1329 - 1331 Vanaf 1331 aartsbisschop van Keulen
Wapen Van der Mark
Engelbert III van der Mark 1332 - 1345 Vanaf 1345 prins-bisschop van Luik. Vanaf 1364 aartsbisschop van Keulen
Etienne de Poissy 1369 - 1373 Deken van Notre-Dame van Parijs. Vanaf 1363 bisschop van Parijs. Vanaf 1368 kardinaal, vanaf 1369 kardinaal-grootpenitentiarius
Jean Gill[1] 1384 - 1407 Afkomstig uit Normandië. Vanaf 1386 tevens kanunnik van Sint-Servaas in Maastricht. Lid van de Romeinse Curie (1401-07). Pauselijk nuntius in Keulen, Trier. Vanaf 1405 kardinaal
Wapen Van Ligne
Jan III van Ligne 1430 - 1443 In 1443 uitgetreden. Volgde zijn vader Jan II op als heer van Ligne. Stierf kinderloos. Opgevolgd door zijn neef Jan IV van Ligne
Portret Jan van Horne
Johan van Horne  ? - 1483 Vanaf 1483 prins-bisschop van Luik
Familiewapen Busleyden
Frans van Busleyden 1485 - 1499? Tevens proost in Gent en Antwerpen. Vanaf 1499 prins-aartsbisschop van Besançon
Familiewapen Van Schaumburg
Adolf van Schaumburg 1533 - 1546 In 1528 kanunnik van de Luikse kathedraal. Tevens kanunnik in Mainz, proost van de Heilig Kruiskerk in Luik, deken en later proost van de Sint-Gereonskerk in Keulen en deken van de Dom van Keulen. Vanaf 1546 aartsbisschop van Keulen
Zegel Anton van Schaumburg
Anton van Schaumburg 1546 - 1557 Broer en opvolger van de vorige proost. Tevens vanaf 1543 proost van Sint-Servaas in Maastricht. Vanaf 1557 aartsbisschop van Keulen
Familiewapen Van Hoensbroeck
Arnold Hoen van Hoensbroeck 1581 - 1585 In 1543 kanunnik van Sint-Lambertus. Vanaf 1569 proost van de Sint-Janskerk
Wynand van Wijngaerde 1606 - 1618
Arnold van Bocholtz 1619 - 1632 Tevens domproost van Hildesheim. In Luik tevens aartsdiaken
Jean Frentz 1633 - 1640
Jan van Elderen 1640 - 1652
Paulus-Johannes van Groesbeek 1652 - 1675
Emmanuel de la Tour d'Auvergne[2] 1675 - 1715 Zoon van Frederik Maurits de La Tour d'Auvergne. Vanaf 1669 kardinaal. Verloor in 1694 de strijd om de Luikse bisschopszetel met Jozef Clemens van Beieren. Kardinaal-bisschop van Ostia-Velletri (tevens deken van het college van kardinalen)
Maximilien-Henri de Poitiers 1715 - 1724 Tevens abt in Dinant en kanselier van Jozef Clemens van Beieren.
Maximiliaan-Hendrik van Horion 1748 - 1759 Vanaf 1710 kanunnik van Sint-Lambertus. Vanaf 1725 aartsdiaken van Kempenland. Vanaf 1744 tevens proost van Maaseik en eerste minister van het prinsbisdom Luik
Ferdinand Conrad van Haxhe 1776 - 1791 Anti-revolutionair. Laatste(?) grand-prévôst van Luik

Zie ook[bewerken]