Lijst van soorten echte libellen in België en Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

In België en Nederland zijn 48 soorten echte libellen (onderorde Anisoptera van de orde Odonata) waargenomen, waarvan in België 47 en in Nederland 45.

De vertegenwoordigers van de verschillende families in België en Nederland zijn meestal goed te herkennen. In de onderstaande determinatietabel zijn de verschillen tussen de families beschreven. Als de kenmerken bij stap 1 niet opgaan kan men doorgaan naar stap 2 etcetera. Bij elke stap staat tussen puntkomma's een uniek kenmerk (voor die stap en volgende stappen) of een unieke combinatie van kenmerken (met plusteken). Elk van die unieke eigenschappen is op zich voldoende voor de determinatie, maar het is verstandig ook de overige unieke kenmerken te bekijken. Tussen haakjes staan de kenmerken die juist niet kunnen kloppen.

  • 1 Rombouten: ogen staan niet tegen elkaar; middelgroot + zwart met geel of geelgroen.
  • 2 Bronlibellen: zeer lang en smal + grotendeels zwart met een klein beetje heldergeel; vrouwtjes hebben een lange naar achteren stekende legboor.
  • 3 Glazenmakers: lang tot zeer lang en smal.
  • 4 Glanslibellen: middelgroot + achterlijf metalig groen of brons of zwart + ogen meestal groen. (Uitzondering: de tweevlek is een glanslibel maar lijkt veel meer op een korenbout.)
  • 5 Korenbouten: overige soorten, klein tot middelgroot – het is in Nederland en België de soortenrijkste familie.

Soortenlijst[bewerken]

Onderstaand een lijst van alle soorten echte libellen (Anisoptera) in België[1] en Nederland.[2]

De verklaring van de symbolen in de twee rechtse kolommen is als volgt:

Crystal Clear action apply.png Soort komt voor en voortplanting is (ooit) vastgesteld.
Crystal Clear app error-info.png Weinig waarnemingen, geen voortplanting aangetoond.
Crystal Clear action button cancel.png Soort is nooit waargenomen.

Familie Glazenmakers (Aeshnidae; twaalf soorten)
Afbeelding Naam en auteur Beschrijving België Nederland
Aeshna-affinis-copula-www.jpg Zuidelijke glazenmaker (Aeshna affinis) Vander Linden, 1820 Lichaamslengte 57 tot 66 millimeter. Mannetjes blauw, vrouwtjes geel
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Aeshna cyanea - young male (aka).jpg Blauwe glazenmaker (Aeshna cyanea) Müller, 1764 Lichaamslengte 67 tot 76 millimeter. Mannetjes groen, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Aeshna grandis (Brown hawker) male, Elst (Gld), the Netherlands - 2.jpg Bruine glazenmaker (Aeshna grandis) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 70 tot 77 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
AeshnaIsoceles Male2.jpg Vroege glazenmaker (Aeshna isoceles ) Walker, 1908 Lichaamslengte 62 tot 66 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes oranjebruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Aeshna juncea (Common Hawker) - male - Flickr - S. Rae.jpg Venglazenmaker (Aeshna juncea) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 65 tot 80 millimeter. Lichaam donker met blauwe tot groene vlekjes.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
2014.09.29.-04-Waldeck Nieder-Werbe--Herbst-Mosaikjungfer-Maennchen.jpg Paardenbijter (Aeshna mixta) Latreille, 1805 Lichaamslengte 56 tot 64 millimeter. Mannetjes zwart met blauwe vlekken, vrouwtjes bruin met gele vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Aeshna subarctica m.jpg Noordse glazenmaker (Aeshna subarctica) Walker, 1908 Lichaamslengte 70 tot 76 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donker met gele en blauwe vlekjes.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Aeshna viridis f1.JPG Groene glazenmaker (Aeshna viridis) Eversmann, 1836 Lichaamslengte 65 tot 75 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes groen.
Crystal Clear action button cancel.png
Crystal Clear action apply.png
Anax ephippiger femella3.jpg Zadellibel (Anax ephippiger) Burmeister, 1839 Lichaamslengte 61 tot 70 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes oranjebruin.
Crystal Clear app error-info.png
Crystal Clear app error-info.png
Anax imperator (3363887500).jpg Grote keizerlibel (Anax imperator) Leach, 1815 Lichaamslengte 64 tot 84 millimeter. Mannetjes blauw, vrouwtjes groen.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Anax parthenope.jpg Zuidelijke keizerlibel (Anax parthenope) Selys, 1839 Lichaamslengte 62 tot 75 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zeer variabel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
BrachytronPratenseMale.jpg Glassnijder (Brachytron pratense) Müller, 1764 Lichaamslengte 54 tot 63 millimeter. Mannetjes blauw met zwart, vrouwtjes geel met zwart.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Familie Rombouten (Gomphidae; zeven soorten)
Afbeelding Naam en auteur Beschrijving België Nederland
GomphusFlavipes2.jpg Rivierrombout (Gomphus flavipes) Charpentier, 1825 Lichaamslengte 50 tot 55 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donker met gele lengtestrepen.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Gomphus.pulchellus.jpg Plasrombout (Gomphus pulchellus) Selys, 1840 Lichaamslengte 47 tot 50 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes geel tot groen.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Gomphus Simillimus female.jpg Gele rombout (Gomphus simillimus) Selys, 1840 Lichaamslengte 47 tot 50 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met geel tot groen.[3]
Crystal Clear app error-info.png
Crystal Clear action button cancel.png
XN Gomphus vulgatissimus 698.jpg Beekrombout (Gomphus vulgatissimus) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 45 tot 50 millimeter. Mannetjes zwart met groen, vrouwtjes zwart met geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Onychogomphus forcipatus male Hohebach 20070624 1.jpg Kleine tanglibel (Onychogomphus forcipatus) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 50 tot 53 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Onychogomphus uncatus femella.jpg Grote tanglibel (Onychogomphus uncatus) Charpentier, 1840 Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele banden.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action button cancel.png
OphiogomphusCeciliaFemale.jpg Gaffellibel (Ophiogomphus cecilia) Geoffroy in De Fourcroy, 1785 Lichaamslengte 50 tot 60 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes groen.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear app error-info.png
Familie bronlibellen (Cordulegastridae; twee soorten)
Afbeelding Naam en auteur Beschrijving België Nederland
Gestreifte Quelljungfer01.JPG Zuidelijke bronlibel (Cordulegaster bidentata) Selys, 1843 Lichaamslengte (?) millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action button cancel.png
Cordulegaster.boltonii.female.laying.eggs.jpg Gewone bronlibel (Cordulegaster boltonii) Donovan, 1807 Lichaamslengte 74 tot 85 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Familie glanslibellen (Corduliidae; zes soorten)
Afbeelding Naam en auteur Beschrijving België Nederland
Oxygastra curtisii.jpg Bronslibel (Oxygastra curtisii) Dale, 1834 Lichaamslengte 47 tot 54 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes metaalachtig groen tot zwart.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Gefleckte Smaragdlibelle.jpg Gevlekte glanslibel (Somatochlora flavomaculata) Vander Linden, 1825 Lichaamslengte 45 tot 54 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes metaalachtig groen tot zwart.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Somatochlora arctica.JPG Hoogveenglanslibel (Somatochlora arctica) Zetterstedt, 1840 Lichaamslengte 45 tot 51 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donkergroen tot zwart met metaalglans.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Somatochlora 1(loz).jpg Metaalglanslibel (Somatochlora metallica) Vander Linden, 1825 Lichaamslengte 50 tot 55 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes groen met sterke metaalglans.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
CorduliaAeneaMale.jpg Smaragdlibel (Cordulia aenea) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 47 tot 55 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes groen.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Dvidėmė skėtė (Epitheca bimaculata) 20150530.jpg Tweevlek (Epitheca bimaculata) Charpentier, 1825 Lichaamslengte 55 tot 60 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zeer variabel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear app error-info.png
Familie Korenbouten (Libellulidae; 21 soorten)
Afbeelding Naam en auteur Beschrijving België Nederland
Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Platbuik (Libellula depressa) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 39 tot 48 millimeter. Mannetjes blauw, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Libellula fulva.jpg Bruine korenbout (Libellula fulva) Müller, 1764 Lichaamslengte 42 tot 45 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes oranje, mannetjes later zwart met blauwe berijping.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Libellula quadrimaculata 02 (MK).JPG Viervlek (Libellula quadrimaculata) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 40 tot 48 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes bruin tot geelbruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Orthetrum cancellatum svk.jpg Gewone oeverlibel (Orthetrum cancellatum) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 44 tot 50 millimeter. Mannetjes blauw, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
KleinerBlaupfeilKreta1.JPG Beekoeverlibel (Orthetrum coerulescens) Fabricius, 1798 Lichaamslengte 36 tot 45 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Orthetrum brunneum accouplement.jpg Zuidelijke oeverlibel (Orthetrum brunneum) Fonscolombe, 1837 Lichaamslengte 41 tot 49 millimeter. Mannetjes blauw, vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
LeucorrhiniaDubiaMale.jpg Venwitsnuitlibel (Leucorrhinia dubia) Vander Linden, 1825 Lichaamslengte 31 tot 36 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donker met gele tot rode vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
XN Leucorrhinia rubicunda young male.jpg Noordse witsnuitlibel (Leucorrhinia rubicunda) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 31 tot 38 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele tot rode vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Leucorrhinia pectoralis 1(loz).jpg Gevlekte witsnuitlibel (Leucorrhinia pectoralis) Charpentier, 1825 Lichaamslengte 32 tot 39 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes zwart met gele vlekken.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
LeucorrhiniaAlbifrons.jpg Oostelijke witsnuitlibel (Leucorrhinia albifrons) Burmeister, 1839 Lichaamslengte 33 tot 39 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donkerblauw.
Crystal Clear app error-info.png
Crystal Clear action apply.png
ZierlicheMoosJungfer.jpg Sierlijke witsnuitlibel (Leucorrhinia caudalis) Charpentier, 1840 Lichaamslengte 33 tot 37 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes donker met gele vlekken.
Crystal Clear app error-info.png
Crystal Clear action apply.png
2014.07.17.-36-Zadlitzgraben Pressel--Schwarze Heidelibelle-Weibchen.jpg Zwarte heidelibel (Sympetrum danae) Sulzer, 1776 Lichaamslengte 29 tot 34 millimeter. Mannetjes en vrouwtjes overwegend zwart.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Sympetrum pedemontanum f 7222.jpg Bandheidelibel (Sympetrum pedemontanum) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 28 tot 35 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Odonata23082009b.jpg Bloedrode heidelibel (Sympetrum sanguineum) Müller, 1764 Lichaamslengte 34 tot 39 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Sympetrum depressusculum 08-09-28 IMG 5990.jpg Kempense heidelibel (Sympetrum depressiusculum) Selys, 1841 Lichaamslengte 29 tot 34 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Sympetrum Flaveolum.jpg Geelvlekheidelibel (Sympetrum flaveolum) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 32 tot 37 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Darter August 2007-3.jpg Zwervende heidelibel (Sympetrum fonscolombii) Selys, 1841 Lichaamslengte 33 tot 40 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
2009-09-27 (48) Große Heidelibelle, Sympetrum striolatum.jpg Bruinrode heidelibel (Sympetrum striolatum) Charpentier, 1840 Lichaamslengte 35 tot 44 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Female sympetrum vulgatum on leaf.JPG Steenrode heidelibel (Sympetrum vulgatum) Linnaeus, 1758 Lichaamslengte 35 tot 40 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes geel.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
Libellulidae - Sympetrum meridionale - female-001.JPG Zuidelijke heidelibel (Sympetrum meridionale) Selys, 1841 Lichaamslengte 35 tot 40 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png
CrocothemisErythraeaMale.jpg Vuurlibel (Crocothemis erythraea) Brullé, 1832 Lichaamslengte 36 tot 45 millimeter. Mannetjes rood, vrouwtjes bruin.
Crystal Clear action apply.png
Crystal Clear action apply.png