Linguïcide

Linguïcide, ook wel taalmoord genoemd, is het opzettelijk of systematisch vernietigen van een taal door beleid, wetgeving of sociale druk, vaak uitgevoerd door de staat. De term komt van het Latijnse lingua (taal) en -cide (doden), het onderscheidt zich van natuurlijke taalverschuiving of taaldood doordat linguïcide intentioneel is. Linguïcide leidt niet alleen tot het verdwijnen van een communicatiemiddel, maar vaak ook tot verlies van collectief geheugen, culturele identiteit en wereldbeeld.

Kenmerken

• Het verbieden of ontmoedigen van een taal in onderwijs, bestuur of publieke ruimte.
• Het stigmatiseren van moedertaalsprekers om assimilatie te bevorderen.
• Het opleggen van een dominante taal als enig legitiem communicatiemiddel.
• Het verwoesten van taaloverdracht tussen generaties, vaak via onderwijsbeleid.

Voorbeelden

• In veel Welshe scholen werd het gebruik van het Welsh expliciet verboden. Kinderen die Welsh spraken, kregen een houten plankje om hun nek met de letters WN (afkomstig van “Welsh Not”, m.a.w. "geen Welsh"). Aan het eind van de dag werd de drager bestraft. Dit beleid, hoewel niet officieel wettelijk vastgelegd, werd breed toegepast als instrument om Engels op te leggen en Welsh te onderdrukken.
• Tot ver in de 20e eeuw voerden koloniale en later federale overheden in Australië beleid dat Aboriginal-kinderen uit hun gemeenschappen haalde (de zogenaamde “Stolen Generations”) om hen verplicht Engels te leren.
• In Zuid-Frankrijk werd het spreken van Occitaans ontmoedigd en beschaamd via het onderwijs. Kinderen die hun moedertaal spraken, werden publiekelijk vernederd of bestraft; het gebruik van Frans werd gepresenteerd als de enige weg naar vooruitgang. Dit fenomeen, bekend als de “Vergonha” (Occitaans voor “schaamte”), creëerde een diepgeworteld gevoel van minderwaardigheid rond de eigen taal en cultuur.

Zie ook

• Etnocide