Lokale Groep

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

De Lokale Groep is de groep van sterrenstelsels waartoe ook de Melkweg behoort. In totaal bevat de Lokale Groep meer dan 40 sterrenstelsels; de diameter is ongeveer 10 miljoen lichtjaar.

Tot de Lokale Groep behoren twee grotere spiraalvormige sterrenstelsels, namelijk de Melkweg en de Andromedanevel, die elk met een aantal kleinere sterrenstelsels een eigen subgroep in het systeem uitmaken. Het op twee na grootste sterrenstelsel, de Driehoeknevel, vormt mogelijk een eigen subgroep, maar is waarschijnlijk toch een begeleider van de Andromedanevel.

De naaste buurstelsels zijn het pas in 2003 ontdekte Canis Major-dwergstelsel, de Sagittarius Dwarf Elliptical Galaxy (SagDEG, ontdekt in 1994; niet te verwarren met SagDIG) en twee satellietstelsels van de Melkweg, de Grote en de Kleine Magelhaense Wolk. Deze hebben een wolkachtige structuur en zien er dus anders uit dan de Melkweg met zijn spiraalarmen.

De Lokale Groep vormt met een tiental andere soortgelijke groepen van sterrenstelsels een wolk, die de naam draagt van Canes Venatici, naar het sterrenbeeld Jachthonden in welke richting deze wolk ligt. De wolk heeft een vorm van een platte schijf van 650.000 lichtjaar dik en 46 miljoen lichtjaar in diameter. Deze wolk maakt met meerdere soortgelijke wolken en de Virgocluster deel uit van de Virgosupercluster.

Samenstellende sterrenstelsels[bewerken]

Kaart van de Lokale Groep van sterrenstelsels
naam foto type
volgens de
Hubble-classificatie
sterrenbeeld afstand
× 106 lj
absolute helderheid
MV[1] of LichtkrachtV in 107 Lzon[2]
galactische lengte
(graden)
galactische breedte
(graden)
opmerkingen
uit Engelstalige wikipedia
Spiraalvormige sterrenstelsels
1 Andromedanevel (M31, NGC 224) Andromeda Galaxy (with h-alpha).jpg SA(s)b Andromeda 2,54 -21,1 121 -22 Grootste sterrenstelsel in de groep
2 Melkweg COBE's Milky Way Map in False-color.jpg
Milkyway pan.jpg
SBbc Boogschutter 0,026
centrum
-20,6 0 0 Op één na grootste, maar mogelijk zwaarste sterrenstelsel in de groep
3 Driehoeknevel (M33, NGC 598) M33.jpg SA(s)cd Driehoek 2,85 -18,9 134 -31 Verst verwijderde object dat nog met het blote oog is waar te nemen
Elliptische sterrenstelsels
4 Sagittarius elliptisch/sferoïdaal dwergstelsel (SagDEG) Messier 54.png dE, dSph Boogschutter 0,065 Lv 7 = 8 6 -14 Satellietstelsel van de Melkweg
5 Messier 32 (M32, NGC 221) MESSIER 032 2MASS.jpg cE2 Andromeda 2,49 -16,3 121 -22 Satellietstelsel van de Andromedanevel
6 Messier 110 (M110, NGC 205) MESSIER 110 2MASS.jpg E5p Andromeda 2,66 -16,3 121 -21 Satellietstelsel van de Andromedanevel
Onregelmatige sterrenstelsels
7 Canis Major-dwergstelsel (PGC 5065047) Canis major dwarf.jpg Irr Grote Hond 0,025 240 8 Meest nabije satellietstelsel van de Melkweg,
op slechts 25.000 lj van de Zon, ontdekt in 2003
8 Grote Magelhaense Wolk (LMC) Large.mc.arp.750pix.jpg Irr/SB(s)m Goudvis 0,170 -18,1 280 -33 Satellietstelsel van de Melkweg
9 Kleine Magelhaense Wolk (SMC, NGC 292) Small Magellanic Cloud (Digitized Sky Survey 2).jpg SB(s)m pec Toekan 0,210 -16,2 303 -44 Satellietstelsel van de Melkweg
10 Fornax-dwergstelsel (E356-G04) Fornax dwarf galaxy.jpg dSph/E2 of dE0 Oven 0,46 -13,0 237 -66 Satellietstelsel van de Melkweg
11 Phoenix-dwergstelsel (ESO 245-G 007, PGC 6830) An explosive phoenix - Phoenix Dwarf.jpg Irr Phoenix 1,45 -9,9? 272 -69 Dwergstelsel
12 Leo A (Leo III, DDO69) Leo A Hubble WikiSky.jpg IBm V Leeuw 2,25 -11,7 197 52 Geïsoleerd
13 Pisces-dwergstelsel (LGS3) LGS 3 ubv.jpg dIrr/dSph Vissen 2,51 -9,7 127 -41 Komt op ons af met 287 km/s. Zit in tussen dwerg-spheroïdaal en dwerg-onregelmatig. Satellietstelsel van M33.
14 IC 10 (UGC 192, MCG +10-01-001, PGC 1305) IC10 BVHa.jpg KBm of Ir+ Cassiopeia 2,69 -17,6 119 -3 Komt op ons af met 350 km/s, is moeilijk te bestuderen omdat het in het (stoffige) vlak van de Melkweg ligt, mogelijk satelliet van M31
15 IC 1613 (UGC 668, DDO 8) Dwarf galaxy IC 1613.jpg IAB(s)m V Walvis 2,90 -14,9 130 -61 met RR Lyrae-sterren, zodat de afstand goed te bepalen is.
16 Aquarius-dwergstelsel (DDO 210) Aquarius Dwarf Hubble WikiSky.jpg IB(s)m Waterman 3,2 Lv 7 = 0,1 34 -31 Geïsoleerd
17 Wolf-Lundmark-Melotte-sterrenstelsel (WLM, DDO 221) Wlm galaxy.jpg Ir+ Walvis > 4,50 -14,1 76 -74 Staat aan de rand van de Lokale Groep
18 Sextans A (UGCA 205, DDO 75, PGC 29653) Local.group.arp.600pix.jpg Ir+V Sextant > 4,50 -14,4 Aan de rand van de Lokale Groep
19 Sextans B (UGC 5373, DDO 70) Sextans B Hubble WikiSky.jpg Ir+IV-V Sextant > 4,50 -14,3 Net buiten de Lokale Groep?
20 NGC 3109 (UGCA 194, PGC 29128, DDO 236) NGC 3109 GALEX WikiSky.jpg SB(s)m Waterslang 4,60 -15,8 Staat zo ver weg dat dit stelsel misschien niet meer tot de Lokale Groep behoort
21 NGC 6822 (DDO 209, Barnard's Galaxy) Barnard's Galaxy.jpg dIrr Boogschutter 1,6 (0,500 ?) Lv7 10 25 -18 Hubble vond hier elf Cepheïden zodat de afstand bepaald kon worden, net als bij de Magelhaense wolken
22 NGC 185 Ngc185 rgb combined.jpg dE Cassiopeia 0,620 ? Lv7 = 13 121 -15 Satellietstelsel van de Andromedanevel
23 NGC 147 (DDO 3) NGC 0147 2MASS.jpg dE Cassiopeia 0,760 Lv7 = 12 120 -14 Satellietstelsel van de Andromedanevel
24 Pegasus dwergstelsel (DDO 216, UGC 12613, A2304, Pegasus Dwarf Irregular Galaxy) Pegasus Dwarf-DDO216-starhopper.jpg dIrr/dSph Pegasus 0,760 Lv 7 = 1 95 -44 Satellietstelsel van de Andromedanevel M31
25 SagDIG, Sagittarius Dwarf Irregular Galaxy SagDIG.jpg dIrr Boogschutter 1,050 Lv 7 = 0,7 21 -16 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
26 And I dwergstelsel Andromeda I Hubble WikiSky.jpg dSph Andromeda 0,790 Lv 7 = 0,5 122 -25 Satellietstelsel van de Andromedanevel, bevat een bolvormige sterhoop
27 And II dwergstelsel Andromeda II color cutout hst 13028 06 acs wfc f814w f475w sci.jpg dSph Andromeda 0,680 Lv 7 = 0,2 129 -29 Satellietstelsel van de Andromedanevel
28 And III dwergstelsel Color cutout hst 13739 22 acs wfc f814w f475w sci Andromeda III.jpg dSph Andromeda 0,760 Lv 7 = 0,1 119 -26 Satellietstelsel van de Andromedanevel
29 And V dwergstelsel Andromeda V color cutout hst 08272 52 wfpc2 f555w f450w wf sci.jpg dSph Andromeda 0,810 Lv 7 = 0,04 126 -15 Satellietstelsel van de Andromedanevel
30 And VI/Peg (Peg dSph) Andromeda VI color cutout hst 08272 04 wfpc2 f555w f450w wf sci.jpg dSph Andromeda 0,775 Lv 7 = 0,3 106 -36 Satellietstelsel van de Andromedanevel
31 And VII/Cas (Cassiopeia Dwarf) Cassiopeia Dwarf (PGC 2807155) Hubble WikiSky.jpg dSph Andromeda 0,760 Lv 7 = 0,5 110 -10 Satellietstelsel van de Andromedanevel
32 And IX dwergstelsel Andromeda IX.jpg dSph Andromeda 0,790 Lv 7 = 0,02 123 -20 Satellietstelsel van de Andromedanevel
33 Leo I (DDO 74) LG Leo I (25819981703).jpg dSph Leeuw 0,270 Lv 7 = 0,5 226 49 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
34 Sculptor dwergstelsel (E351-G30) Sculptor Dwarf Galaxy ESO.jpg dSph Beeldhouwer 0,88 Lv 7 = 0,2 288 -83 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
35 Aquarius (DDO 210) dwergstelsel Aquarius Dwarf Hubble WikiSky.jpg dIrr/dSph Waterman 0,950 Lv 7 = 0,1 34 -31 De afstand werd bepaald met de methode van de rode reuzentak
36 Cetus dwergstelsel Cetus Dwarf Galaxy color cutout hst 10505 31 acs wfc f814w f475w sci.jpg dSph Walvis 0,775 Lv 7 = 0,09 101 -73 geïsoleerd, met waarneembare rode reuzen
36 Leo II (DDO 93) LG Leo II (26422781005).jpg dSph Leeuw 0,205 Lv 7 = 0,06 220 67 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
38 Tucana dwergstelsel Tucana Dwarf Hubble WikiSky.jpg dSph Toekan 0,870 Lv 7 = 0,06 323 -47 geïsoleerd, aan de andere kant van de Melkweg en aan de rand van Lokale Groep, na SagDIG het verste weg van het zwaartepunt van de Lokale Groep
39 Draco (DDO 216 of 208?) Dra dSph PGC 60095 Draco Dwarf Hubble WikiSky.jpg dSph Draak 0,080 Lv 7 = 0,05 86 35 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
40 Carina dwergstelsel Carina Dwarf Galaxy.jpg dSph Kiel 0,095 Lv 7 = 0,04 260 -22 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
41 Ursa Minor (DDO 199) Ursa Minor Dwarf - Giuseppe Donatiello.jpg dSph Kleine Beer 0,070 Lv 7 = 0,03 105 45 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
42 Ursa Major dwergstelsel
Ursa Major I Dwerg
foto dSph Grote Beer ~0,100 Lv 7 = 0,004 -52 160 Satellietstelsel van het Melkwegstelsel
43 Ursa Major dwergstelsel
Ursa Major II Dwerg
foto dSph Grote Beer 0,030 -14,3 Ontdekt in 2006 in de Sloan Digital Sky Survey, komt op ons af met 116 km/s
44 Antlia stelsel Antlia Dwarf PGC 29194 Hubble WikiSky.jpg dSph/E3 Luchtpomp 1,15 -10.7 Wordt niet meer tot de Lokale Groep gerekend, maar tot de naburige Antlia-Sextans Groep
45 Sextans dwergstelsel foto dSph/E4 Sextant 0,29 -10,0 Roodverschuiving van de spectraallijnen toont aan, dat dit stelsel van de zon afbeweegt met 224 km/s (72 km/s van de Melkweg)
  1. (en) Binney, James; Merryfield, Michael, Galactic astronmy. Princton University Press, Princeton (1998), p. 171. ISBN 0-691-02565-7.
  2. (en) Sparke, Linda S.; Gallagher III, John S., Galaxies in the universe: an introduction. Cambridge University Press, Cambridge (2007 second edition), p. 152. ISBN 978-0-521-85593-8.