Louis Ferron

Aloysius (Louis) Ferron (Leiden, 4 februari 1942 – Haarlem, 26 augustus 2005) was een Nederlands dichter en proza schrijver.

Biografie

Ferron werd als Karl Heinz Beckering geboren in Leiden uit een buitenechtelijke verhouding van een Duitse getrouwde soldaat met een serveerster uit Haarlem, die Ferron heette. Zijn vader nam hem mee naar Duitsland. Toen deze kort voor het eind van de Tweede Wereldoorlog omkwam, werd Karl Heinz als pleegkind van de wettige echtgenote van zijn vader opgevoed in Bremen. Na de oorlog keerde hij naar Nederland terug. Daar kreeg hij de naam Aloysius (Louis) Ferron. Hij werd opgevoed door de ouders van moeders kant en verbleef op kostscholen en in pleeggezinnen. Hij wilde aanvankelijk schilder worden en volgde lessen bij de kunstschilder Henri Boot, maar trouwde op zijn achttiende met de bijna drie jaar oudere dochter van de schrijfster Lizzy Sara May, Mischa Proper (1939). Mischa, haar moeder en Oscar Timmers, de tweede echtgenoot van haar moeder, moedigden hem aan om schrijver te worden. In 1972 trouwde hij met Agaath de Vries met wie hij 12 jaar samen bleef. Bij haar is zijn literaire loopbaan uitgegroeid tot zijn levenswerk. In 1985 hertrouwde hij met Marianne Schade van Westrum, daarna met Lilian Blom.

Ferron debuteerde met de gedichtencyclus Kleine Krijgskunde in het tijdschrift Maatstaf in mei 1962. In hetzelfde blad (aug. 1965) verscheen zijn verhaal "Ergens bij de grens". Zijn eerste zelfstandige publicatie, de poëziebundel Zeg nu zelf, is dit ontroerend?, verscheen in 1967. In 1974 volgde een tweede bundel gedichten: Grand Guignol. Daarna publiceerde hij overwegend proza, waarmee hij pas echt naam zou maken. De filosofie van Friedrich Nietzsche en de psychologie van Freud spelen in het werk van Ferron een belangrijke rol. Hij werd beïnvloed door de schrijvers Louis-Ferdinand Céline en Thomas Bernhard.

Ferron ontmaskert allerlei ideologieën en romantische voorstellingen om de daarachter liggende chaos van driften en verborgen formele conventies zichtbaar te maken. Ferrons werk wordt door een aantal critici postmodernistisch genoemd, met name vanwege zijn voorstelling van de werkelijkheid als onkenbaar. In Turkenvespers (1977) is het voor het hoofdpersonage ten slotte zelf niet meer duidelijk of hij werkelijk bestaat, of slechts in de voorstelling is van een wat perverse regisseur.

Ook in de behandeling van historische onderwerpen thematiseert Ferron een werkelijkheid die niet altijd duidelijk is. Met name het beladen Duitse verleden vormt voor de auteur een voortdurende fascinatie. De romans Gekkenschemer, Het stierenoffer en De keisnijder van Fichtenwald worden ook wel de Teutoonse trilogie genoemd, in 2002 in een gezamenlijke band uitgebracht.

Ferron vertaalde werk van James Baldwin en Vladimir Nabokov. Na een kortstondig ziekbed overleed hij op 63-jarige leeftijd in Haarlem aan darmkanker. In De tuinkamer beschrijft Lilian Blom, de weduwe van Ferron, de laatste levensfase van haar echtgenoot.

Prijzen

1977 - Multatuliprijs voor De Keisnijder van Fichtenwald of De metamorfosen van een bultenaar
1990 - AKO Literatuurprijs voor Karelische nachten
1994 - Ferdinand Bordewijk Prijs voor De Walsenkoning: Een duik in het autobiografische diepe
2001 - Constantijn Huygensprijs voor zijn gehele oeuvre

Bibliografie

1967 - Zeg nu zelf, is dit ontroerend? (poëzie)
1974 - Grand Guignol. Gedichten, 1966-1971 (poëzie) ISBN 90-234-4449-3
1974 - Gekkenschemer. Roman, ISBN 90-234-0486-6)
1975 - Het stierenoffer: geschiedenis van een incubatie (roman, ISBN 90-234-0506-4)
1976 - De keisnijder van Fichtenwald of De metamorfosen van een bultenaar (roman, ISBN 90-234-0524-2)
1977 - Mattheus passie: operalibretto naar de Mattheus Passie van J.S. Bach en C.F. Heinrici (met Louis Andriessen, opera-libretto, ISBN 90-6280-528-0)
1977 - Turkenvespers. Roman, ISBN 90-234-0598-6) (Digitale versie)
1978 - De hemelvaart van Wammes Waggel (essays, ISBN 90-234-1528-0)
1979 - De Gallische ziekte. Roman, ISBN 90-234-0668-0)
1980 - De ballade van de beul. Roman, ISBN 90-234-0702-4)
1981 - Berlin Alexanderplatz. Fassbinder contra Döblin. Verslag van een verfilming (essay) ISBN 90-6291-068-8
1981 - Plicht! (roman, ISBN 90-234-0742-3)
1981 - De keldergang der heren. Geschiedenis van de Haarlemse Sociëteit Teisterbant, ISBN 90-228-4088-3
1982 - Hoor mijn lied, Violetta. Roman, ISBN 90-234-0798-9
1983 - Een marmeren graf (met Franz Marijnen) ISBN 90-6403-030-8
1983 - Koningin Luise ontmoet haar zuster Friederike in het kamp der Spaanse ruiters ISBN 90-70680-07-6
1984 - Vijf Karelische liederen (Gedichten)
1984 - Alpengloeien. Vertellingen uit een keizerrijk en later ISBN 90-234-0894-2
1985 - Les belles bourgeoises ISBN 90-70680-22-X
1985 = Vier geografische peilingen naar Orplid ISBN 90-70680-24-6
1985 - De kedive mijmert aan de oevers van de Nijl. Tekst, gevonden op de achterzijde van een doosje egyptische sigaretten ISBN 90-70680-23-8
1986 - Aan de Wannsee. Libretto voor een kamer-opera. Libretto voor de gelijknamige opera van Geert van Keulen (ISBN 90-70630-14-1)
1986 - Over de wateren. Roman (ISBN 90-234-0968-X)
1987 - La paloma: een spel in achttien scènes, gebaseerd op Richard Wagners libretto voor "Der fliegende Holländer" ISBN 90-234-0997-3
1987 - Toonkunst. Novelle ISBN 90-234-3025-5)
1989 - Karelische nachten. Roman ISBN 90-234-3103-0 Met grote letter gedrukt, 1989 ISBN 90-5542-023-9
1990 - "Hoe de dood te ontlopen" ISBN 90-72253-06-X
1990 - Keramische verkenningen. Een project van het Keramisch Werkcentrum = Ceramic explorations. A project of the Ceramics Work Centre ISBN 90-70666-13-8
1991 - Haarlem ISBN 90-71334-06-6
1991 - Spergebied. Roman, ISBN 978-90-234-3193-0 Met grote letter gedrukt, 1997 ISBN 90-5542-280-0
1991 - Voor de val (poëzie, ISBN 90-234-4692-5
1992 - Ich hab' Deutschland so lieb - Ich hätt' gern zwei davon!. Tekst in het Nederlands en Duits
1993 - De Walsenkoning: Een duik in het autobiografische diepe ISBN 90-234-3333-5
1994 - De gehuurde hand ISBN 90-234-3383-1
1995 - Een aap in de wolken. De niet zo vrolijke ballade van een monter ingezet kunstenaarschap (ISBN 90-234-3491-9)
1997 - Liederen van een andere zee (poëzie) ISBN 90-73036-58-5
1997 - Tinpest. Roman ISBN 90-234-3650-4
1998 - Hier ligt Boot (ISBN 90-257-3086-8)
1998 - Viva suburbia. Een geschiedenis van het verhoopte geluk ISBN 90-234-3813-2
2000 - De oefenaar. Roman ISBN 90-234-3885-X
2002 - Het overspelige gras. Roman ISBN 90-234-0103-4 Met grote letter gedrukt ISBN 90-5542-897-3
2003 - Werken van barmhartigheid. Roman ISBN 90-234-1163-3
2004 - Hoe Mozart Casanova sloeg ISBN 90-234-1619-8
2004 - Eenzame Boksers. Vier Eenakters ISBN 90-73202-58-2
2005 - Niemandsbruid ISBN 90-234-1764-X
2020 - Achter het front. Verspreide gedichten ISBN 978-94-92432-13-1
2023 - De laatste stelling. Verspreide teksten ISBN 978-94-92432-23-0

Vertalingen

1968 - Barbara. Vert. van: Barbara van Frank Newman
1968 - Lief zijn voor Goliath, of: 't Is me het beloofde landje wel. Vert. van: Unfair to Goliath van Ephraim Kishon; vert. uit het Engels naar de oorspr. Hebreeuwse uitg. door Louis Ferron
1968 - Amerika tegendraads. Nieuw Amerikaans proza. Vert. van: The moderns. An anthology of new writing in Amerika door LeRoi Jones ... et al., 1963
1968 - Een stem voor strijdend Israël. Vertaling van: Souvenirs d'une jeune fille violante, adapté de l'hébreu par Maurice Politi, door Guéoula Cohen, 1964; Nederlands van Louis Ferron naar de geautoriseerde Franse vertaling
1969 - Zeg mij hoe lang de trein al weg is. Vert. van: Tell me how long the train's been gone door James Baldwin, 1968
1970 - Naar James-town en terug. Vertaling van: The man who cried I am door John A. Williams, 1967 ISBN 90-229-7057-4
1970 - De kamerslak. Vertaling van: The Gasteropod door Maggie Ross, 1968 ISBN 90-229-7129-5
1971 - Bloemen in beton : hoe de revolutie van de jongeren Amerika leefbaar probeert te maken. Vert. van: The greening of America door Charles A. Reich, 1970 ISBN 90-244-0607-2
1971 - Margaret Mead en James Baldwin over ras. Vert. van: A rap on race ISBN 90-229-7179-1
1971? - Achter het Victoriaanse beddescherm door Anonymus; met tekeningen en originele foto's uit de Victoriaanse periode. Vertaling van: Pleasure bound
1972 - Geen naam op de straten. Vert. van: No name in the street door James Baldwin, 1971 ISBN 90-229-7190-2
1972 - In plaats van ideologie. Vertaling van: In place of ideology door M.S. Arnoni ISBN 90-229-7206-2
1976 - Harlekinade. Vert. van: Look at the harlequins! door Vladimir Nabokov, 1974 ISBN 90-225-0529-4
1977 - Het vluchtvirus. Vert. van: Flight to Canada door Ishmael Reed ISBN 90-6265-013-9

Literatuur

2007 - Lilian Blom. De tuinkamer. ISBN 978-90-234-2532-8
2015 - Mark van Leeuwen en Ivar Schute (red.). Een jongensreis. Herinneringen aan Louis Ferron ISBN 978-90-821733-3-8
2015 - Jan Konst. Alles waan. Louis Ferron en het Derde Rijk ISBN 978-90-234-9316-7

Externe links

Bronnen, noten en/of referenties

G.J. van Bork, Schrijvers en dichters (dbnl biografieënproject I) (2003-...)
Lilian Blom, De tuinkamer, Amsterdam 2007 (over Ferrons laatste weken)
Jan Konst, Alles Waan - Louis Ferron en het Derde Rijk, Amsterdam 2015