Luiks steenkoolbekken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het voorkomen van steenkool en de metaalindustrie bij Luik op een kaart van België uit 1968.

Het Luiks steenkoolbekken is een gebied rond de Maas in de provincie Luik met steenkool op winbare diepte. Het strekt zich uit van Hoei in het westen tot Battice in het oosten. Het is onderdeel van de Waalse Steenkolenbekkens.

Ontwikkeling en neergang van de steenkolenmijnen[bewerken | brontekst bewerken]

In deze streek werd vanaf de veertiende eeuw steenkool gewonnen. De mijnbouwsector groeide na het jaar 1800 sterk door de vraag van onder andere de metaalindustrie. In Seraing in het midden van het bekken stond decennialang het grootste bedrijf: de fabriek van John Cockerill. In Luik was tijdens de ontginning een vermaarde school voor mijnbouwingenieurs. De diepste mijn was de Grand Bacnure in Herstal met 915 meter onder maaiveld. Naast steenkolenmijnen waren er diverse hoogovens voor de productie van staal. Vanaf 1950 sloten de meeste steenkolenmijnen en in 1975 besloot de Belgische regering om de Waalse steenkolenwinning af te bouwen. In het gebied zijn nog vele mijngebouwen te vinden en daarnaast kegelvormige mijnsteenbergen, zoals bijvoorbeeld drie in Herstal. In Luik bevindt zich het museum Huis van de metallurgie en industrie van Luik, waar de ontwikkeling van de steenkolenmijnen en metaalindustrie in het bekken aan bod komt. Uitputting van dit bekken was een belangrijke stimulans voor de ontwikkeling van de exploitatie van het Kempens steenkoolbekken in de twintigste eeuw. De steenkool uit de Kempen werd naar de industrie in Luik getransporteerd en daardoor is er in de Kempen geen staalproductie geweest en er heeft zich daar geen metaalindustrie ontwikkeld.

De mijnzetels op de linker Maasoever van oost naar west (lijst is niet volledig)[bewerken | brontekst bewerken]

Start productie Laatste productie Naam mijn Plaats Locatie
? 1964 Moha Wanze
? 1949 Halette Mons-lez-Liège 50° 37' 27" NB, 5° 27' 4" OL
1817 1950 Xhorré Jemeppe-sur-Meuse 50° 36' 16" NB, 5° 28' 33" OL
? 1928 Artistes Flémalle 50° 36' 46" NB, 5° 28' 37" OL
1838 1958 Grands Makets Jemeppe-sur-Meuse 50° 37' 24" NB, 5° 29' 8" OL
1840 ? Bons-Buveurs Jemeppe-sur-Meuse 50° 36' 52" NB, 5° 29' 33" OL
1827 1958 Romarin-Kessales Jemeppe-sur-Meuse 50° 36' 50" NB, 5° 29' 53" OL
(1710) 1905 1967 Bonnier Grâce-Berleur 50° 38' 40" NB, 5° 29' 60" OL
1546 1933 Corbeau Grâce-Berleur 50° 37' 47" NB, 5° 30' 5" OL
(eind 16e eeuw) 1877 1959 Bosson I ofwel Gosson-Lagasse I Montegnée 50° 37' 54" NB, 5° 31' 0" OL
(eind 16e eeuw) 1877 1966 Bosson II ofwel Gosson-Lagasse II Montegnée 50° 37' 43" NB, 5° 30' 41" OL
1879 1962 Bonne Fortune Montegnée 50° 39' 1" NB, 5° 30' 57" OL
? 1912 steenkolenmijn van Rocourt Rocourt 50° 36' 54" NB, 5° 30' 58" OL
15e eeuw 1849 Bonnet ofwel Braconier Saint-Nicolas 50° 37' 53" NB, 5° 31' 26" OL
1979 1973 Espérance Montegnée 50° 38' 36" NB, 5° 31' 52" OL
16e eeuw 1929 Beaujonc Glain 50° 38' 58" NB, 5° 31' 57" OL
1847 1949 Grand Bac Tilleur 50° 36' 44" NB, 5° 32' 0" OL
1879 1974 steenkolenmijn van Saint-Nicolas Saint Nicolas 50° 38' 31" NB, 5° 32' 18" OL
? 1966 Levant Ans 50° 40' 4" NB, 5° 32' 25" OL
1705 1839 Champay ofwel Nouvelle Haye Saint Nicolas 50° 37' 52" NB, 5° 32' 34" OL
1847 1949 Perron Sclessin 50° 36' 38" NB, 5° 32' 50" OL
1855 1934 Sainte Barbe et Tonne Xhovémont 50° 39' 43" NB, 5° 33' 27" OL
(1759) 1816 1965 Bonne-Fin Ans 50° 39' 56" NB, 5° 33' 31" OL
? 1942 Fanny Glain 50° 39' 15" NB, 5° 31' 43" OL
? 1968 Bure aux Femmes Glain 50° 38' 48" NB, 5° 32' 2" OL
1567 1956 Aumonier Luik 50° 38' 31" NB, 5° 33' 9" OL
1827 1938 Bois d’Avroy Luik 50° 37' 26" NB, 5° 33' 10" OL
? 1956 Sainte-Marguerite Luik 50° 38' 50" NB, 5° 33' 33" OL
? 1959 Val-Benoit Luik 50° 36' 48" NB, 5° 34' 15" OL
1859 1965 Batterie Vottem 50° 39' 38" NB, 5° 34' 55" OL
1840 1942 Bâneux Luik 50° 39' 12" NB, 5° 35' 18" OL
? 1926 Hareng Herstal 50° 40' 40" NB, 5° 35' 47" OL
? 1962 steenkolenmijn van Milmort Milmort 50° 41' 11" NB, 5° 36' 8" OL
1924 1954 Gérard Cloes ofwel Grand Bacnure Herstal 50° 39' 41" NB, 5° 36' 27" OL
? 1971 Petite Bacnure Herstal 50° 40' 9" NB, 5° 36' 33" OL
? 1968 Belle-Vue et Bien-Venue Herstal 50° 39' 32" NB, 5° 37' 12" OL
? 1951 Abhooz Herstal 50° 41' 21" NB, 5° 38' 56" OL
? 1914 Piéter ofwel Houillière Biquet-Gozee Oupeye 50° 42' 37" NB, 5° 39' 14" OL

De mijnzetels op de rechter Maasoever van oost naar west (lijst is niet volledig)[bewerken | brontekst bewerken]

Start productie Laatste productie Naam mijn Plaats Locatie
18e eeuw 1951 Saint-Paul Gives 50° 30' 10" NB, 5° 9' 19" OL
? 1890 Ivoz ofwel Yvoz Ivoz-Ramet 50° 35' 24" NB, 5° 28' 31" OL
? ? Nouvelle Marihaye Flémalle-Grande 50° 36' 0" NB, 5° 28' 47" OL
? 1953 Many Seraing 50° 35' 50" NB, 5° 29' 4" OL
? 1954 Vieille-Marihaye Seraing 50° 36' 14" NB, 5° 29' 42" OL
? 1954 Boverie Seraing 50° 35' 42" NB, 5° 30' 4" OL
? 1933 Fanny Seraing 50° 36' 22" NB, 5° 30' 6" OL
1823 1976 Colard Seraing 50° 36' 26" NB, 5° 30' 54" OL
1809 1948 Six-Bonniers Seraing 50° 36' 12" NB, 5° 31' 27" OL
(1447)1835 1935 steenkolenmijn nummer 1 van Ougrée Ougrée 50° 36' 16" NB, 5° 32' 55" OL
? 1911 Anguesses Angleur 50° 36' 59" NB, 5° 35' 13" OL
1829 1931 Basse Ransy Vaux-sous-Chèvremont 50° 36' 37" NB, 5° 37' 50" OL
1725 1965 Fond Piquette Vaux-sous-Chèvremont 50° 36' 17" NB, 5° 38' 5" OL
? 1943 Violette Jupille-sur-Meuse 50° 38' 57" NB, 5° 38' 14" OL
? 1951 Homvent Beyne 50° 37' 32" NB, 5° 38' 48" OL
18e eeuw 1960 steenkolenmijn van Wandre Wandre 50° 40' 2" NB, 5° 39' 4" OL
1874 1967 Wérister Romsée 50° 36' 50" NB, 5° 39' 58" OL
1848 en 1905 1877 en 1977 Hasard Cheratte Cheratte 50° 40' 51" NB, 5° 40' 11" OL
? 1951 Soxhluse Romsée 50° 36' 20" NB, 5° 40' 22" OL
(1732) 1870 1959 Marie Queue-du-Bois 50° 38' 16" NB, 5° 40' 35" OL
1848 1963 steenkolenmijn van Fléron Fléron
? 1913 Onhons ofwel Saint-Léonard Fléron 50° 36' 49" NB, 5° 40' 38" OL
? 1955 Saint-Anne et Charles Fléron 50° 37' 13" NB, 5° 41' 27" OL
begin 19e eeuw 1933 Jonette Retinne
1848 1977 Hasard Micheroux ofwel Grande Bure Micheroux 50° 37' 47" NB, 5° 42' 27" OL
1779 en 1919 1887 en 1980 steenkoolmijn van Blegny Blegny 50° 41' 12" NB, 5° 43' 26" OL
19e eeuw 1958 Théodore Soumagne 50° 37' 44" NB, 5° 43' 45" OL
? 1913 Guillaume Soumagne 50° 37' 54" NB, 5° 44' 16" OL
1860 1970 Bas-Bois Soumagne 50° 37' 10" NB, 5° 44' 17" OL
? 1913 of 1931 Guillaume Soumagne 50° 37' 53" NB, 5° 44' 18" OL
19e eeuw 1908 Saint-Hadelin Olne 50° 36' 17" NB, 5° 44' 50" OL
1580 1931 Maireux Soumagne 50° 37' 16" NB, 5° 44' 58" OL
1876 1969 Xhawirs José 50° 37' 33" NB, 5° 45' 42" OL
1876 1969 Halles José 50° 37' 53" NB, 5° 45' 52" OL
? ? Charles Battice 50° 37' 49" NB, 5° 47' 6" OL
? ? steenkolenmijn van Herve Herve 50° 38' 6" NB, 5° 47' 9" OL
1861 1960 Chesseroux Battice 50° 38' 56" NB, 5° 48' 32" OL