MR30
| MR30 | ||||
|---|---|---|---|---|
| Afbeelding gewenst | ||||
| ||||
De MR30 (Frans: AM30) is een toekomstig treinstel van de NMBS. De treinstellen zijn besteld in drie bouwvormen: deels dubbeldeks (drie of vier rijtuigen lang) of geheel enkeldeks met accu (drie rijtuigen). Ze zijn geschikt voor meerdere doeleinden: S-, L- en IC-verbindingen, zowel voor lage en hogere capaciteitsbehoeften, en een deel als batterijtrein.[1]
De toevoeging "30" aan de naam is er omdat de indiensttreding gepland wordt rond het jaar 2030.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Eind 2022 publiceerde de NMBS een aanbesteding voor een raamakkoord van twaalf jaar voor de aanschaf van de MR30: tot 600 treinstellen, deels als batterijtrein, met samen tot 170.000 zitplaatsen.[2][3]
In maart 2025 werd CAF de voorkeurspartij van de NMBS bij deze aanbesteding.[3] De basisbestelling is 54.000 zitplaatsen voor 1,7 miljard euro.[4] De voorgestelde familie is de CAF Civity / Civity Duo (gedeeltelijke dubbeldekstrein). De gedeeltelijke dubbeldeksvariant zou daarmee nauw verwant worden aan de Nederlandse Dubbeldekker Nieuwe Generatie, die drie jaar eerder besteld werd bij CAF.
In april 2025 pleitten academici in een open brief om het contract niet toe te kennen aan een van de drie kandidaten bij de aanbesteding (CAF, Alstom en Siemens).[5] Alstom en CAF zijn betrokken bij de bouw en uitbating van de sneltram van Jeruzalem (Jerusalem Light Rail) die de verbinding maakt naar illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever.
Op 17 april 2025 verwierp de Franstalige kamer van Raad van State de aanbestedingsprocedure, op klacht van Alstom. De beoordeling van de technische kwaliteiten zou volgens de Raad niet transparant zijn. Er loopt nog een beroepsprocedure bij de Nederlandstalige kamer.[6]
Op 23 juli besliste de raad van bestuur van de NMBS om door te gaan met de toewijzing aan CAF.[7]
In augustus 2025 stapten ook vier ngo's (11.11.11, Intal, Vrede vzw en Al Haq) naar de Raad van State om de aanbesteding aan te vechten. Hun reden is dat CAF in door Israël illegaal bezet Palestijns gebied op de Westelijke Jordaanoever actief is. CAF zit in een consortium dat de sneltram van Jeruzalem uitbreidt tussen Israël en bezet gebied op de Westelijke Jordaanoever. VN-rapporteur Francesca Albanese maakte om dezelfde reden eveneens bezwaar tegen CAF.[8][9] De Raad van State verwierp het verzoek tot tussenkomst van de ngo's. Ook klachten van Siemens en Alstom over de procedure werden afgewezen door de Raad.[10][11]
Beschrijving
[bewerken | brontekst bewerken]Door de NMBS gevraagde eigenschappen zijn:[12]
- vier deuren per rijtuig;
- geen tussendeur tussen de rijtuigen;
- vensterglas dat bewerkt is om het gsm-signaal door te laten;
- een of twee toiletten voor de varianten met drie, respectievelijk vier rijtuigen;
- veiligheidscamera's en een weegsysteem om het aantal reizigers te tellen;
- anti-graffitiverf aan de buitenkant, zoals op de M7;
- betere stoelen in de IC-versie dan in de S-versie.[1]
Elektrificering
[bewerken | brontekst bewerken]Ze zijn geschikt voor bovenleiding op 3 kV (de meeste klassieke lijnen in België) maar niet voor 25 kV, waardoor ze in het grootste deel van België kunnen rijden, maar niet naar station Noorderkempen of op de lijn naar Luxemburg.[1]
Batterijtrein
[bewerken | brontekst bewerken]Een deel van de MR30-treinstellen wordt uitgerust met batterijen, zowel voor kort-grensoverschrijdende treinverbindingen,[1] als om de MW41-dieseltreinen rond 2032 te vervangen op de laatste niet-geëlektrificeerde lijnen, zoals spoorlijn 122 (Gent-Zottegem-Geraardsbergen).[13][12]
Buitenland
[bewerken | brontekst bewerken]De enkeldeks batterijversie is ook buiten het Belgische net inzetbaar tot Franse, Duitse en Nederlandse grensstations.
Vervangt
[bewerken | brontekst bewerken]Met de instroom van de MR30 moeten oudere materiaalreeksen vervangen worden.[14][15]
De NMBS ziet de MR30 als een van haar toekomstige drie hoofdfamilies van materieel op haar binnenlandse verbindingen, naast de M6/M7 (Alstom/Bombardier) en de MR08 (Siemens Desiro ML).[16]
De volgende reeksen treinstellen wil de NMBS met de instroom van de MR30 vervangen (nadat de M7 ook al een aantal reeksen vervangt):
Daarnaast voorziet de NMBS in haar Meerjareninvesteringsplan 2023-2032 expliciet de optie om met een bijkomende bestelling ook de MS96 te vervangen.[17]
- ↑ a b c d e Smilde, Kees (juli-augustus-september 2023). Interview met Gerd De Vos (B-Technics). Mondig Mobiel 2023 (145) "...batterijtreinen, om onze dieseltreinen te kunnen vervangen."
- ↑ 732316-2022 - Competition. https://ted.europa.eu. EU tenders. Geraadpleegd op 20 april 2025. “NMBS wenst een raamovereenkomst af te sluiten voor de ontwikkeling, productie en levering van EMU’s (Electric Multiple Unit) en BEMU’s (Battery Electric Multiple Unit). In totaal gaat het om een raamovereenkomst voor een vloot van maximaal 170.000 zitplaatsen. Deze motorijtuigen type “AM30” zullen worden ingezet voor de exploitatie van voorstedelijke/lokale (S/L) en InterCity (IC) verbindingen, en dit zowel met varianten met hoge capaciteit als met varianten met lage capaciteit.”
- ↑ a b “NMBS kiest Spaanse constructeur voor honderden nieuwe treinen”. HLN (3 maart 2025). Geraadpleegd op 3 maart 2025.
- ↑ (en) CAF is selected as preferred bidder by belgian railway operator SNCB for the supply of its new fleet of trains. www.cafmobility.com. Geraadpleegd op 7 maart 2025.
- ↑ Aoun Ea, Elena, ‘Door dit contract zou de NMBS medeplichtig zijn aan het illegale beleid in de Palestijnse gebieden’. De Morgen (14 april 2025). Geraadpleegd op 15 april 2025.
- ↑ NMBS mag van Raad van State treinen voorlopig niet in Spanje bestellen
. De Standaard (17 april 2025). Geraadpleegd op 17 april 2025.
- ↑ NMBS-bestuur kiest dan toch voor nieuwe treinstellen van Spaanse constructeur CAF. De Standaard (23 juli 2025). Geraadpleegd op 23 juli 2025.
- ↑ NMBS ziet onderhoudskosten voor oude treinen met 200 miljoen euro stijgen als aanbesteding sneuvelt . De Standaard (26 augustus 2025). Geraadpleegd op 27 augustus 2025.
- ↑ VN-rapporteur Francesca Albanese: “CAF is essentiële speler in bezetting van Palestijns gebied” . De Standaard (26 augustus 2025). Geraadpleegd op 27 augustus 2025.
- ↑ Raad van State verwerpt beroep van Siemens rond aanbesteding treinstellen NMBS. Het Laatste Nieuws (19 september 2025). Geraadpleegd op 19 september 2025.
- ↑ Raad van State verwerpt ook beroep van Alstom tegen bestelling van NMBS bij Spaanse treinbouwer. VRT NWS (24 september 2025). Gearchiveerd op 24 september 2025. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ a b c Lapers, Thibault, CAF serait le constructeur des nouvelles AM30 SNCB. mobilithib (3 maart 2025). Geraadpleegd op 5 maart 2025. “...une version sur batteries, afin de remplacer les autorails Série 41”
- ↑ Gedaan met milieuvervuiling en buurt wakker houden: NMBS wil dieseltreinen vervangen door treinen op batterijen. Het Nieuwsblad Mobile (9 maart 2024). Geraadpleegd op 13 maart 2024.
- ↑ (fr) La SNCB choisit le constructeur espagnol CAF pour remplacer jusqu'à 600 rames, la filiale belge d'Alstom n'a pas été retenue. RTBF. Geraadpleegd op 5 maart 2025. “...pour remplacer jusqu'à 600 rames [...] appel d'offres lancé par la SNCB, prévoyant le remplacement de plusieurs centaines de rames automotrices AM30 dans la prochaine décennie”
- ↑ a b c d e De Kamer van Volksvertegenwoordigers - Schriftelijke vraag en antwoord nr 55-1605 : Vernieuwing van het rollend materieel.. www.stradalex.com (7 juni 2023). Geraadpleegd op 20 april 2025. “Eind 2024 verwacht NMBS een raamovereenkomst te kunnen afsluiten voor een vloot elektrische motorstellen (MR30, drieledige motorrijtuigen) met geplande levering vanaf 2029 voor maximaal 170.000 zitplaatsen. [... ] Het treinmaterieel dat op basis van leeftijd, binnen het huidige openbaredienstcontract, voorzien is om buiten dienst te worden gesteld:[...] Horizon 2029-2034: motorrijtuigen MR75, MR80, MR86 en AR41 (totaal: 73.000 zitplaatsen)”
- ↑ (en) Hondius 2023-04-05T14:12:00, Dr Harry, Belgium: SNCB refines its rolling stock strategy. Railway Gazette International. Geraadpleegd op 5 maart 2025.
- ↑ Projectfiches NMBS NL. Federale Overheidsdienst Mobiliteit en vervoer (11 december 2024). Geraadpleegd op 20 april 2025. “de levering van motorstellen (MS30) die, op basis van de hypothese voor de concurrentie op de belangrijkste IC-lijnen, 54.000 zitplaatsen zouden moeten bieden tegen eind 2032, en 46.000 extra zitplaatsen tegen 2034. Merk op dat deze nieuwe bestellingen ook een optie zouden moeten bevatten (voor zo’n 40.000 extra zitplaatsen) ter vervanging van de motorstellen MS96 (24.500 zitplaatsen) in de periode 2035-2038. De eerste MS30's zouden vanaf 2029 in commerciële dienst worden genomen”
· 
· 