Maarten Schakel sr.
| Maarten Schakel sr. | ||||
|---|---|---|---|---|
_Schakel_,_40_jaar_burgemeester_van_Noordeloos,_Hoornaar_en_Hoogblokland_-_NL-HaNA_Anefo_933-5229_WM574.jpg) | ||||
Schakel als burgemeester in 1985 | ||||
| Algemeen | ||||
| Volledige naam | Maarten Willem Schakel | |||
| Geboortedatum | 17 juli 1917 | |||
| Geboorteplaats | Meerkerk | |||
| Overlijdensdatum | 13 november 1997 | |||
| Overlijdensplaats | Gorinchem | |||
| Partij | ARP (1946-1980), CDA (vanaf 1980) | |||
| Functies | ||||
| 1946-1986 | Burgemeester van Hoogblokland, Hoornaar en Noordeloos | |||
| 1964-1981 | Lid Tweede Kamer | |||
| ||||
Maarten Willem Schakel (Meerkerk, 17 juli 1917 – Gorinchem, 13 november 1997)[1] was een Nederlands politicus en verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Jeugd en opleiding
[bewerken | brontekst bewerken]Schakel werd geboren als zoon van een gereformeerde sigarenhandelaar. Hij volgde de "School met den Bijbel" te Meerkerk en tot 1931 de christelijke ulo te Gorinchem. In dezelfde plaats ging hij tot 1935 naar de kweekschool. Schakel bleef in de crisisjaren echter werkloos en haalde in 1937 zijn hoofdakte.
Verzetswerk
[bewerken | brontekst bewerken]De meidagen van 1940 maakte hij als dienstplichtig militair mee. Daarna was hij tot oktober 1943 in het onderwijs werkzaam. Vervolgens ging hij in het verzet. Hij maakte deel uit van de Vrij Nederland-groep, was onder de schuilnaam "Jan Snor"[1] lid van een verzetsgroep in de Alblasserwaard, was later lid van de verzetsgroep André in Sprang-Capelle en werd in 1944 garnizoenscommandant Binnenlandse Strijdkrachten te Gorinchem. Hij werd gevangengenomen, maar werd in april 1945 uit een politiecel in Schoonhoven bevrijd door Richard Navest ("de baviaan"), vlak voordat hij door de Duitsers zou worden geëxecuteerd.
Naoorlogse werkzaamheden
[bewerken | brontekst bewerken]
Schakel solliciteerde naar het gedeelde burgemeesterschap van de drie gemeenten Noordeloos, Hoogblokland en Hoornaar. Hij werd per 1 januari 1946 benoemd en was destijds de jongste burgemeester van Nederland. Datzelfde jaar werd hij lid van de ARP.
Tijdens de watersnood van 1953 ging hij op zondagochtend 1 februari met zijn auto de kerken in de Alblasserwaard af om de bewoners te waarschuwen voor het komende water. De Alblasserwaard liep onder door een dijkdoorbraak bij Papendrecht, maar dat was een vrij langzaam proces dus er was tijd om vee en huisraad in veiligheid te brengen. Molenaarsgraaf kwam pas aan het eind van die zondag onder water en de polders Oud-Alblas en Korteland pas op 4 februari.[2]
In 1964 werd hij lid van de Tweede Kamer, waar hij bekend werd als een begaafd spreker, die zijn redevoeringen altijd uit het hoofd uitsprak.[1] Hij behoorde tot de behoudende vleugel van de ARP, zo stemde hij onder andere in 1973 tegen de totstandkoming van het progressieve kabinet-Den Uyl.[1] Nadat zijn partij was opgegaan in het CDA was hij in 1979 vicefractievoorzitter.
Als lid van de Tweede Kamer was hij woordvoerder ter zake van de afsluiting van de Oosterschelde, waarbij hij pleitte voor een dam in plaats van een stormvloedkering.
Op 10 juni 1981 verliet hij de Kamer. Per 1 augustus 1982 ging Schakel met pensioen als burgemeester van de drie door hem bestuurde gemeenten; hij bleef echter tot 1 januari 1986 aan als waarnemend burgemeester. Hij had de reputatie alle inwoners van de gemeenten waar hij burgemeester van was bij naam te kennen.
Personalia
[bewerken | brontekst bewerken]Maarten Schakel trouwde na de oorlog op 21 augustus 1945 met Anna Margaretha Konings (1917-1990) met wie hij later vier zoons en twee dochters kreeg.[3] Hij overleed op tachtigjarige leeftijd. Een van zijn zoons, Maarten Schakel jr., was namens het CDA burgemeester van Lopik.
Borstbeeld
[bewerken | brontekst bewerken]
Op 10 mei 2002 onthulde oud-premier Dries van Agt in Noordeloos een borstbeeld van Schakel. Het was gemaakt door beeldhouwer Marcus Ravenswaaij op initiatief van oliehandelaar A.A. de Haan, een goede vriend van Schakel.[4] In januari 2007 werd het borstbeeld een aantal weken van de sokkel gehaald om een mal voor een replica te maken. Dit uit voorzorg voor het toenemende aantal koperdiefstallen.
Trein
[bewerken | brontekst bewerken]Op 26 augustus 2008 maakte vervoersmaatschappij Arriva bekend een van de nieuwe treinen voor de Merwede-Lingelijn naar Maarten Schakel te vernoemen. Sinds september 2008 rijdt deze trein onder nummer 506 tussen Dordrecht en Geldermalsen v.v.
Publicaties
[bewerken | brontekst bewerken]Schakel publiceerde verschillende werken, onder andere zijn memoires uit de Tweede Wereldoorlog, een aantal korte verhalen en hij schreef enkele boeken over waterstaatsgeschiedenis van de Alblasserwaard : De waterwolf slaat toe (over watersnoden in de Alblasserwaard; 1954), Geschiedenis van de hoge en vrije heerlijkheden van Noordeloos en Overslingeland (1955) en Vijfentwintig eeuwen Alblasserwaard en de Vijfheerenlanden (1986).
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 M.W. (Maarten) Schakel. www.parlement.com. Geraadpleegd op 24 september 2025.
- ↑ van Vliet, Jan (2018). Watersnood 1953, ramp en realiteit. Stichting publicaties Binnenwaard, Molenaarsgraaf. ISBN 978-90-9030707-2. Geraadpleegd op 3 juni 2026.
- ↑ Slagter, W, Schakel, Maarten Willem (1917-1997). Biografisch Woordenboek van Nederland. Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (12 november 2013). Geraadpleegd op 25 september 2025.
- ↑ Beeld Noordeloos - Maarten W. Schakel. www.vanderkrogt.net (13 augustus 2006). Geraadpleegd op 24 september 2025.
| Voorganger: B.C. Wisboom |
Burgemeester van Noordeloos (deels wnd) 1946 - 1982 (1986) |
Opvolger: - |
| Voorganger: F. den Hartog (wnd) |
Burgemeester van Hoogblokland (deels wnd) 1946 - 1982 (1986) |
Opvolger: - |
| Voorganger: B.C. Wisboom |
Burgemeester van Hoornaar (deels wnd) 1946 - 1982 (1986) |
Opvolger: - |
