Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst

Het door de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst georganiseerde Nederlandsch Muziekfeest in 1912.

Spotprent uit 1902, gepubliceerd in de Amsterdamse Courant van 17 januari 1902, naar aanleiding van het Nederlands Muziekfeest in Amsterdam in 1902. Men ziet Willem Mengelberg als troubadour, en de "pruimpjes" die uit de boom zijn gevallen verbeelden diverse componisten.

De Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst (MBT) is van oorsprong een Nederlandse organisatie ter bevordering van de muziekcultuur in Nederland. .

Per 1 januari 2008 zijn de koren die deel uitmaakten van de MBT afzonderlijk georganiseerd in de nieuwe Vereniging Toonkunst Nederland. De belangenbehartigingstaak van de MBT is door Toonkunst Nederland overgenomen. Toonkunst Nederland ondersteunt de aangesloten koren door onder meer het afdragen van auteursrechten, het financieel stimuleren van concerten die aantrekkelijk zijn voor een groot publiek en het adviseren over eigentijdse concertvormen.

De oorspronkelijke "Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst" is daarnaast blijven bestaan, maar kent geen leden meer en houdt zich alleen bezig met het beheer van de diverse fondsen. De MBT kent subsidies en beurzen toe, en geeft incidenteel compositieopdrachten. Het muziekwetenschappelijk onderzoek, dat men van oorsprong ook verrichtte, vindt nu plaats door de Koninklijke Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis (KVNM), die in 1868 door de MBT werd opgericht voor de gedeeltelijke uitvoering van de oorspronkelijke taken.

Geschiedenis

Op 19 en 20 april 1829 werd de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst in Amsterdam gesticht door Adrianus Catharinus Gerrit Vermeulen. Hij deed dit samen met anderen naar analogie van de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, die sinds 1784 bestond. Er werden meteen ook lokale afdelingen opgericht, bijvoorbeeld in Amsterdam, Dordrecht, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Deze MBT-afdelingen richtten op hun beurt weer muziek- en/of zangscholen op. Deze instellingen zijn vaak de basis van de tegenwoordige, door de overheid gesubsidieerde muziekscholen en conservatoria, bijvoorbeeld het Conservatorium van Amsterdam. De onderwijstaken van de MBT zijn in de loop der tijd overgenomen door de overheid.

De oprichting van de Maatschappij was ingegeven door het streven de muziekbeoefening in Nederland op een hoger niveau te brengen, zeker in vergelijking met bijvoorbeeld Duitsland. Men wilde het volk vormen en de cultuur van de eigen natie bevorderen. Gevolg van de oprichting was tevens dat de compositie van uiteenlopende koormuziek (zowel begeleide als a capella) een sterke impuls kreeg.

In de 19e eeuw organiseerde de Maatschappij muziekfeesten die twee of drie dagen duurden. Deze muziekfeesten werden met veel vertoon georganiseerd. Het aantal tegelijkertijd optredende zangers en musici was vaak erg groot. In 1907 werd het laatste muziekfeest georganiseerd, nadat eerdere edities al een versobering hadden ondergaan.

Tegenwoordig zijn Toonkunstkoren onder die naam actief in ongeveer dertig steden, zoals Alkmaar, Arnhem, Heerenveen, Leiden, Nijmegen, Roermond, Rotterdam, Schiedam, Utrecht en Wageningen. Daarnaast zijn bij de Vereniging Toonkunst Nederland ongeveer vijftig andere koren aangesloten, waaronder veel kamerkoren, kleinkoren en studentenkoren.

Aangesloten koren

• De lijst van koren die is aangesloten bij de Vereniging Toonkunst Nederland is beschikbaar op deze pagina.

Externe links

• Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst
• Vereniging Toonkunst Nederland

Bronnen, noten en/of referenties

• P. Cronheim, 125 jaar Toonkunst. Uitgave: Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst, Amsterdam 1956
• website www.toonkunstnederland.nl