Macrobiotiek

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search

Macrobiotiek is een voedings- en gezondheidsleer die berust op ideeën uit het zenboeddhisme en is ontwikkeld door de Japanner George Ohsawa (1893-1966). Het woord is afgeleid van het Griekse "makros", dat groot betekent en "bios" dat leven betekent. Samen houdt het "kunst om tot een veelomvattend leven te komen" in. De leer wordt ten minste ten dele beschouwd als pseudowetenschap en is een combinatie van 5000 jaar oude ervaring en kennis van het Japanse zen, boeddhisme en de westerse wetenschap. De leer is gebaseerd op de filosofie dat er in een mensenleven evenwicht dient te zijn tussen yin en yang.

Macrobiotisch eten[bewerken]

In dagelijks spraakgebruik is "macrobiotiek" wellicht het bekendste in de context van het eten van macrobiotisch voedsel. In macrobiotische landbouw wordt erop gelet dat groenten en vruchten niet chemisch behandeld, kunstmatig bemest (met dierlijke meststoffen) of in kassen verbouwd zijn. Voedsel dat met chemische middelen en kleurstoffen is behandeld of is ingeblikt, wordt afgeraden voor mensen die macrobiotisch willen eten. Men dient goed te kauwen (elke hap 50 maal) en specerijen te vermijden.

Het macro-biotische standaard-dieet ziet er als volgt uit:

  • 50-60% granen en graanproducten
  • 20-25% groenten
  • 12% peulvruchten en zeewier
  • 6% soep
  • 7% andere producten

Macrobiotische voeding is in hoofdzaak veganistisch. De producten dienen biologisch te zijn geteeld en groenten en fruit dienen uit de streek te komen. Belangrijke bereidingstechnieken bij macrobiotische voeding zijn koken onder druk, kort frituren (tempura) en stomen. Andere kooktechnieken zijn blancheren, persen, fermenteren, alsook pickelen, stoven, sauteren met of zonder olie. Om gerechten op smaak te brengen wordt in plaats van tafelzout vaak ongeraffineerd zeezout of miso gebruikt.

Kritiek op de macrobiotiek[bewerken]

De macrobiotische keuken heeft vanuit de wetenschappelijke zijde kritiek gekregen. Er wordt gezegd dat de keuken veel te zout is, waardoor er grotere kans is op onder andere nierproblemen en hartproblemen. Dat het zoutgehalte relatief hoog ligt, zou te wijten zijn aan het feit dat de macrobiotische keuken gebaseerd is op de oude Japanse macrobiotische gerechten (van George Ohsawa) die het best pasten in de Oosterse manier van eten, en niet in de Westerse. Daarbij wordt gesuggereerd dat Japanners een hogere tolerantie voor zout zouden hebben dan westerlingen. Of dit werkelijk zo is staat ter discussie. Verder kunnen er, doordat er veel voedingsmiddelen afgeraden worden, deficiënties ontstaan. Wel is het mogelijk een gezonde voeding samen te stellen binnen "de richtlijnen" van de macrobiotiek.

Hoogleraar voedingsleer Martijn B. Katan schreef:

"Planten bevatten bijvoorbeeld geen vitamine B12. Een tekort aan B12 tast op den duur de hersenen aan, vooral bij kinderen; dat gebeurde in de jaren ’70, toen sekteleider Adelbert Nelissen ouders er toe overhaalde om hun kleine kinderen volledig macrobiotisch-veganistisch te voeden. Die kinderen raakten ondervoed en ze hebben dat nooit meer ingehaald; als tieners hadden ze nog steeds slechter functionerende hersenen.[1][2]"
— Martijn B. Katan

Er is geen betrouwbare plantaardige bron van vitamine B12.[3]

Macrobiotische gemeenschappen[bewerken]

In Nederland is er het Kushi Instituut dat onder andere lezingen en kooklessen geeft. In België worden door het Oost West Centrum lezingen over onder andere macrobiotiek en T'ai chi gegeven. In België kan men, voor een macrobiotische kookopleiding, wekelijkse lessen en workshops, terecht bij 'De Natuurlijke Kookschool' en voor studie van de filosofie, shiatsu en Oosterse Geneeskunst, bij 'De Internationale Shiatsu School'. De Vlaamse kunstenaar en striptekenaar Herr Seele is een bekend macrobioticus.

Overschakelen op een macrobiotisch dieet[bewerken]

Wie overweegt over te schakelen op een macrobiotisch dieet doet er goed aan om de argumenten die aan die overweging ten grondslag liggen kritisch te overwegen. Gezondheidsargumenten zijn zelden valide, omdat een positief effect van macrobiotische voeding op de gezondheid nooit is aangetoond, maar de wens om een bijdrage te leveren aan een beter milieu kan wel een geldig argument zijn: omdat de macrobiotische keuken bij voorkeur gebruikmaakt van streekproducten die niet behandeld zijn met chemische bestrijdingsmiddelen is de milieubelasting veel lager dan bij producten uit de reguliere landbouw.

Voor de ingrediënten kan men langs gaan bij de reformwinkel of een biologische winkel die soms wel (één of meerdere) schappen met macrobiotisch voedsel hebben.

Referenties[bewerken]