Manipulatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor andere betekenissen, zie Manipulatie (boek) en Manipulatie (hoorspel).

Manipulatie is in de psychologie een begrip waarmee bedoeld wordt: de wijze van overtuigen van een persoon, om tot een bepaald idee van een zaak of een ander te laten komen door middel van beïnvloeding bij die persoon van zijn persoonlijke levenssfeer, zijn persoonlijke (geloofs)overtuiging zonder daarbij ter zake doende argumenten te gebruiken. De grens tussen manipulatie en normale beïnvloeding is nauwelijks te trekken; alleen de twee uitersten zijn herkenbaar. Een manipulator manipuleert om zijn of haar voordeel te krijgen en gaat vaak plannend te werk om zijn of haar doel te bereiken.

Manipulatie komt in de reclameuitingen veelvuldig voor. Vaak wordt er aan de ontvanger van de boodschap onbewust (namaak-)informatie verstrekt of er wordt ingespeeld op archetypische gevoelens. De namaakinformatie heeft dus invloed op het overwegingsproces via de bestaande overtuigingen of bestaande (oer-)angsten.

Een voorbeeld is een kind dat iets wil hebben. Het kind vraagt: "Mama, mag ik een ijsje?", waarop de moeder antwoord met nee. Het kind wijst een ander kind aan dat wel een ijsje heeft waardoor de moeder zichzelf een slechte moeder vindt en het uiteindelijk toestaat. Het kale feit dat een ander kind iets wel heeft is geen ter zake doend argument om het dit kind ook te geven.

Manipulatie betekent van oorsprong: met de hand (Latijn: manus) aanpassingen maken. Het woord manipulatie heeft een negatieve bijklank, daarom wordt vaak het neutralere modificatie gebruikt.

Zie ook[bewerken]