Mariënwaard

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mariënwaard
La Grande Suisse vanaf de weg Mariënwaard
La Grande Suisse vanaf de weg Mariënwaard
Locatie Maastricht-Nazareth, Mariënwaard
Algemeen
Kasteeltype buitenplaats met twee landhuizen
Gebouwd in 18e-19e eeuw
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer  326352, 506879
Villa La Petite Suisse en spoorlijn
Villa La Petite Suisse en spoorlijn

Mariënwaard is de naam van een landgoed, een straat en een buurtschap in de Maastrichtse wijk Nazareth. Aan de straat Mariënwaard liggen behalve de reguliere huizen, twee buitenhuizen die beide behoren tot het gelijknamige landgoed (oorspronkelijk De Kanjel genoemd, naar de in de omgeving stromende Kanjel-beek). Het landgoed Mariënwaard maakt deel uit van de Landgoederenzone Maastricht - Meerssen.

La Grande Suisse[bewerken]

Het grotere landhuis heette aanvankelijk De Kanjel (of Kangel), daarna La Grande Suisse en thans weer, enigszins verwarrend, Mariënwaard. Het grote landhuis is tevens het oudste. Het dateert nog deels uit de eerste helft van de 18e eeuw, toen het door de familie Mewen werd verbouwd. Latere bewoners waren de graven de Looz-Corswarem en baron de Rosen. Het huidige kasteelachtige uiterlijk - en de nieuwe naam La Grande Suisse - kreeg het buitengoed eerst rond 1865 door een grote verbouwing en uitbreiding door de toenmalige eigenaar, de fabrikant Petrus Regout. De westgevel langs de straat, geflankeerd door twee mergelstenen torens, is grotendeels 19e-eeuws. In de 20e eeuw was het complex in gebruik als klooster (franciscanessen van Nonnenwerth) en als school en internaat (Mgr. J.G. van Rijtstichting). Op het achterterrein werden daartoe een aantal moderne paviljoens gebouwd. Het hoofdgebouw van La Grande Suisse wordt thans herontwikkeld.

Tuin La Grande Suisse[bewerken]

Op het landgoed bevinden zich twee tuinpaviljoens in de stijl van de late barok en enkele monumentale hekwerken tussen pijlers, die uit de 18e eeuw dateren. Bijzonder zijn de pijlers annex poortgebouwtjes aan de straat Marienwaard, die een betreedbare ruimte bevatten. Aan de overkant van de straat staat nog een monumentaal hek. Uit de tijd van de franciscanessen dateert het Mariabeeld in de tuin.

La Petite Suisse[bewerken]

De naastgelegen villa La Petite Suisse (ook wel Villa Kanjel of Doctor Poelsoord genoemd) dateert grotendeels uit 1880 en is een ontwerp van de Akense architect Wilhelm Wickop. Het verving een ouder landhuis, dar rond 1865 door Petrus Regout werd geëxploiteerd als hotel-restaurant La Petite Suisse. Het landhuis heeft witgepleisterde gevels, schilddaken en een vijf verdiepingen hoge toren. Bij de villa ligt een koetshuis. De Engelse landschapstuin werd aangelegd naar een ontwerp van de Belgische landschapsarchitect Jean Gindra. In 1940 werd de villa door de Duitsers in beslag genomen en ingericht als Mutterheim, een kraamkliniek voorbehouden aan vrouwen van Duitse militairen en NSB-leden. Na de oorlog werd dit een kraaminrichting voor armlastige vrouwen. Vanaf 1951 was er een rusthuis voor jonge moeders gevestigd (Dr. Poelsstichting), daarna een algemeen herstellingsoord. Anno 2014 wordt de villa in afwachting van herontwikkelingsplannen gebruikt voor diverse culturele activiteiten.

Ontwikkelingen rond het landgoed[bewerken]

Rond 1850 werd hier de Spoorlijn Aken - Maastricht aangelegd, later volgde de Spoorlijn Maastricht - Venlo. Van 1853 tot 1933 had Mariënwaard een eigen treinstation, het Station Mariënwaard, ongeveer op dezelfde plek waar van 2011 tot 2013 het Station Maastricht Noord is gebouwd. In de jaren 1960 en 1970 werd ten westen van de spoorlijn het industrieterrein Beatrixhaven aangelegd, waardoor de rust en de sfeer van het landgoed - en de samenhang met andere landgoederen in het gebied - danig werd verstoord.

De bouw van het nieuwe station, de aanleg van een groot P+R parkeerterrein (aan de andere kant van het spoor) en de aanleg van een ontsluitingsweg naar het industrieterrein Beatrixhaven hebben enerzijds de sfeer van het landgoed (verder) aangetast, anderzijds wordt getracht deze aantastingen door bomenaanplant, het zichtbaar maken van de Kanjelbeek en de aanleg van wandel- en fietspaden te compenseren.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, referenties[bewerken]