Marsupilami

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Marsupilami (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Marsupilami.
Marsupilami als muurtekening in de Kiefernstraße in Düsseldorf

De Marsupilami (Marsupilamus Fantasii of Marsupilami franquini) is een fictief dier uit de gelijknamige strips van André Franquin. Daarnaast speelde het personage mee in meerdere animatieseries.

De strips over het personage zijn in meerdere talen vertaald, waaronder Nederlands, Duits, Engels en Spaans.

Geschiedenis[bewerken]

De Marsupilami verscheen voor het eerst in 1952 in de reeks Robbedoes en Kwabbernoot. Deze twee helden vonden het dier in Palombië (Zuid-Amerika) en brachten het mee naar Europa. Het idee voor de lange, behendige staart van de Marsupilami kwam uit Franquins herinnering. Toen hij eind jaren 40 bij Jijé woonde, namen hij, Morris en Will geregeld de tram tussen Waterloo, waar Jijé woonde, en Brussel. Daar viel de conducteur hen op: hij had heel wat taken, zoals kaartjes knippen, de deuren bedienen en het vertreksein geven. De kameraden bedachten toen dat een behendige staart hem van pas kon komen, waarna ze de rest van de rit fantaseerden wat de man er nog meer mee zou kunnen doen.[1][2]

Het personage bleek een succes, en zodoende werd Marsupilami een vast personage binnen de stripreeks. Toen Franquin stopte met Robbedoes en Kwabbernoot, behield hij de rechten op de Marsupilami. In het eerste album van zijn opvolger Fournier, De goudmaker, tekende Franquin het dier nog, maar daarna verdween het uit de reeks. Franquin wilde het dier namelijk zelf nog gebruiken voor een eigen stripreeks. Het dier dook nog op in een aantal gags (waaronder met Roeltje) en illustraties en in de Spirou-bijlage Le Trombone illustré.

In de jaren 80 wilde uitgeverij Dupuis na het tekenfilmsucces van De Smurfen van Peyo proberen andere figuren van hun auteurs in tekenfilms om te zetten, met oog op de Amerikaanse markt. Franquin werd pas ingelicht nadat al besloten was om dit te gaan doen met de Marsupilami. Ondanks dat hijzelf er maar weinig voor voelde om net als zijn vriend Peyo voortdurend waakzaam te moeten zijn over de geest van de personages in zo'n project, stemde hij toe. Hij stelde een team samen, met onder meer Will voor de decors, Marc Wasterlain voor de jungledieren en Didier Conrad voor diverse personages. Yann en Yvan Delporte maakten scenario's, waaronder een eerste versie van het latere stripverhaal Mars, de zwarte.[3] De vrees van Franquin bleek gegrond: om de Amerikanen gunstig te stemmen, moest gesnoeid worden in de eigenheid. Een conflict tussen de Amerikaanse president Ronald Reagan en Nicaragua maakte het moeilijk om blanken als slechten af te schilderen in een Latijns-Amerikaanse omgeving, de Chahuta-indianen zouden beledigend kunnen overkomen en er werd gesuggereerd om de stippen en staart van het dier weg te halen om het vlotter te kunnen animeren. Een pilotaflevering van studio Marvel was volgens Delporte rampzalig. Van dit eerste tekenfilmproject kwam uiteindelijk niets terecht, een opluchting voor Franquin.[4]

In 1987 verscheen uiteindelijk het eerste album van een aparte Marsupilamireeks, die tot stand kwam na het onderbrengen van de rechten op het dier bij een nieuwe uitgeverij: Marsu Productions. In de reeks staat een Marsupilamigezin centraal: een koppel met drie kindjes. Het gaat volgens het album Sterrenhart om de broer van de Marsupilami uit de Robbedoes en Kwabbernoot-reeks. Franquin werkte mee aan de eerste albums, maar liet het tekenwerk meer en meer over aan tekenaar Batem. Na Franquins dood zette die de reeks voort.

In 2016 maakte de Marsupilami een eenmalig wederoptreden in Robbedoes en Kwabbernoot: in album 55, De Marsupilami is woest, van Yoann Chivard (Yoann) en Fabien Vehlmann (met een teaser in album 54). De auteurs wilden het personage aanvankelijk in twee albums laten meespelen, maar eigenaar Marsu Productions hield dat tegen.[5][6]

Beschrijving en levenswijze[bewerken]

Stripmuur in Brussel.

De Marsupilami is een zoolganger, een goede meter groot en voorzien van een zeer behendige staart van om en nabij de acht meter. Vrouwtjes (Marsupilamia) hebben een iets kortere staart en lopen op hun tenen. De Marsupilami is heel handig met zijn staart en gebruikt hem dan ook overal voor, om een vijand mee uit te schakelen, om zichzelf voort te bewegen enzovoorts. Het dier kan uitstekend zwemmen. Het leeft van fruit, noten, vlooien en de geduchte piranha's. Het is een eierleggend zoogdier, en zijn peervormige eitjes komen terecht in een zeer ingenieus gevlochten nest vol veren.

Marsupilami's komen in verschillende kleuren voor. De bekendste kleurenvariant is geel met zwarte vlekken en volledig geel op de buik, maar ook geheel geel (pasgeboren jongen) of geheel zwart (melanisme) zijn mogelijke kleuren. In dat laatste geval is de grote neus van het dier niet zwart, maar roze.

De naam is een portmanteau van Marsupialia (of in het Nederlands: buideldieren, al is het dier zelf geen buideldier), Pilou Pilou (een personage uit Popeye, waar Franquin als kind fan van was), het Franse poil (vacht)[7] en het Franse ami (vriend). "Marsupilami" is zowel de naam van de gehele soort, als van het individuele exemplaar dat centraal staat in de stripreeks.

Ook de lengte, de vorm en de kleur van de Marsupilami zijn wat geïnspireerd op Pilou Pilou.[7]

De gebruikelijke "roep" van de Marsupilami is Hoeba hoeba, die van de Marsupilamia: Hoebi hoebi en van de kleine Marsupilami's: Bi bi bi. Marsupilami's kunnen ook spreken, maar dan enkel door na te zeggen wat mensen uitspreken. Dit idee kwam van Maurice Rosy. Franquin heeft er niet veel gebruik van gemaakt.[1]

Een kwade Marsupilami kan een grote woede-uitbarsting krijgen waarbij zijn haren rechtop gaan staan en hij blijk geeft van een grootse kracht in staart en armen.

Bij hevige kou krijgen Marsupilami's een wintervacht.

Spin-off: Marsu Kids[bewerken]

Tussen 2011 en 2013 liep er een spin-off van de Marsupilami: Marsu Kids. Deze reeks werd getekend door Didier Conrad en geschreven door Conrad en zijn vrouw Sophie Commenge (Wilbur). In de reeks spelen kleine Marsupilami's de hoofdrol, maar het zijn andere dan in de gewone stripreeks. Na de overname van uitgeverij Marsu Productions door Dupuis werd besloten de reeks niet voort te zetten.[8]

Strips[bewerken]

Robbedoes en Kwabbernoot-albums[bewerken]

In de volgende albums van Robbedoes en Kwabbernoot speelde Marsupilami mee:

Marsupilami-albums[bewerken]

Animatieseries[bewerken]

Er zijn behalve de stripreeks ook twee animatieseries over Marsupilami gemaakt.

In de jaren 90 maakte Walt Disney een tekenfilmserie rond Marsupilami. In Vlaanderen was deze te zien in het televisieprogramma Disneyfestival op TV2. De reeks telde 23 afleveringen, en bevatte naast filmpjes over Marsupilami ook filmpjes over andere personages, zoals de krab Sebastiaan uit De kleine zeemeermin. Disney bracht echter een hoop veranderingen aan in het personage. Zo kan de Marsupilami in deze tekenfilmreeks praten, terwijl hij in de strips enkel geluiden kan imiteren zoals een papegaai. Verder komt in de animatieserie een aantal nevenpersonages voor, waaronder de gorilla Maurice, die niet voorkomen in de originele stripreeks. Uitgever Marsu Productions vond dat de Marsupilami van Disney dan ook niet veel meer met de Marsupilami van Franquin gemeen had. Er volgde een proces wegens geschonden belangen. Marsu Productions won uiteindelijk.[9]

In maart 2000 verscheen een tweede animatieserie, dit keer geproduceerd door Marsu Productions zelf in samenwerking met Marathon. Deze serie telt 52 afleveringen en is meer in overeenstemming met de stripreeks. In het eerste seizoen staan enkel Marsupilami en zijn gezin (bestaande uit een vrouw en drie kinderen) centraal, maar vanaf het tweede seizoen doen ook enkele vaste menselijke personages hun intrede, waaronder een bioloog genaamd Amanda en haar zoon Leo.

Film[bewerken]

In 2012 kwam er een Franstalige film rond de Marsupilami in de bioscoop: Sur la piste du Marsupilami. De film is een mix van digitale animatie, voor de Marsupilami, en live-action, maar bewust niet in 3D. De opnames vonden plaats in Brussel. Regisseur is Alain Chabat. De hoofdrollen zijn weggelegd voor Jamel Debbouze en Alain Chabat zelf. De première is op 4 april 2012.[10][11]

Culturele verwijzingen[bewerken]

  • De schlagerzanger Dennie Christian maakte met de Marsupilami en Guust Flater in 1978 het lied Wij zijn twee vrienden (Hoeba hoeba hop). Om dit lied te steunen en zijn figuren extra in de verf te zetten, bracht Dupuis een stripalbum op de markt met als titel Guust en de Marsupilami. Franquin was hier niet erg tevreden mee omdat zijn beide helden eigenlijk niets met elkaar te maken hebben. Van het lied kwam in 2013 een bewerkte versie van Christian met Het Feestteam.[12]
  • Een wassen beeld van Marsupilami staat in het Grévin Museum, samen met beelden van Kuifje en Asterix.
  • Het plastiek in de Dr. Anton Philipszaal in Den Haag van kunstenares Marte Röling verwijst naar Marsupilami.
  • Een standbeeld staat opgesteld in Charleroi, nabij het "Grand Hôpital", in het midden van een rotonde.
  • Marsupilami staat afgebeeld op een postzegel die in 2003 in Frankrijk werd uitgebracht.
  • Een muziekgroep Marsupilami bestond tussen 1969 en 1973.
  • In 2013 werd een stripmuur van de Marsupilami onthuld in de Houba De Strooperlaan.[13]
  • In 2005 werd een planetoïde met een diameter van circa 3 kilometer naar de Marsupilami vernoemd.[14]
  • Sinds 2009 staat er in Middelkerke een bronzen beeld van de Marsupilami.[15]

Externe links[bewerken]