Marvel Cinematic Universe
Het Marvel Cinematic Universe (afgekort MCU, te vertalen als "Marvels cinematisch universum") is een Amerikaanse media franchise en gedeeld universum dat oorspronkelijk bestond uit superheldenfilms gemaakt door Marvel Studios. Inmiddels bevat het ook series, specials, kortfilms en boeken die deel uitmaken van dezelfde continuïteit. Al deze content is nauw met elkaar verbonden door middel van terugkerende personages, organisaties, voorwerpen en locaties. Het MCU is gebaseerd op de strips van Marvel Comics waar de verhalen ook met elkaar verbonden zijn.
De films en series van het MCU zijn gegroepeerd in Fases, waarvan de eerste drie samen de Infinity Saga vormen. Fase vier, vijf en zes vormen samen de Multiverse Saga. Het MCU ging van start met Iron Man (2008) en opende zo Fase één, dat ten einde liep met The Avengers (2012). Avengers: Infinity War (2018) en Avengers: Endgame (2019) vormden de climax van de Infinity Saga, waarvoor Marvel Studios 23 langspeelfilms en enkele kortfilms maakte. Marvel Television maakte tijdens deze saga enkele series die te zien waren op televisie of via streaming die losjes verbonden waren met de films, zoals Agents of S.H.I.E.L.D. (2013-2020) en Daredevil (2015-2018).
Vanaf Fase vier, in de Multiverse Saga, maakte Marvel Studios hun eigen series, die nauwer verbonden waren met de films. WandaVision (2021) was hiervan de eerste en Black Widow (2021) was de eerste langspeelfilm van deze saga. De saga en Fase zes lopen ten einde met Avengers: Secret Wars (2027), wat de veertigste MCU-film zal zijn. Tegen het einde van de saga zal Marvel Studios zelf ook achttien series hebben uitgebracht, waarvan de meeste bestaan uit één seizoen en live-action zijn. De animatiereeksen spelen zich af in een ander universum dan de films en series, maar tonen vaak wel sterke gelijkenissen ermee. Doorheen de Multiverse Saga brengt Marvel Studios ook enkele ‘Special Presentations’ uit op streamingservice Disney+, waarop hun series exclusief te zien zijn.
De filmreeks bracht ruim 30 miljard Amerikaanse dollar op en staat daarmee op de eerste plaats in de lijst van succesvolste filmreeksen.[1] Dit was de eerste filmreeks die, in 2016, meer dan 10 miljard Amerikaanse dollar opbracht.[2] In mei 2019 werd de mijlpaal verlegd door als eerste filmreeks meer dan 20 miljard Amerikaanse dollar op te halen en in juli 2024 was het de eerste filmreeks die de 30 miljard passeerde.[3][4] Alle films en series zijn afkomstig van producent Kevin Feige. De franchise werd aanvankelijk warm ontvangen door de pers. Tijdens de Multiverse Saga ontstond er echter meer verdeeldheid hierover, waarbij de MCU content als minder consistent wordt gezien. Dit wordt deels toegewijd aan de plotse toename van de hoeveel films en series die Marvel Studios uitbrengt. Het gedeelde universum heeft ertoe geleid dat de franchise als vooruitstrevend werd gepercipieerd, wat ertoe leidde dat veel andere filmstudio’s het succes van het MCU probeerden na te bootsen.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De Infinity Saga films
[bewerken | brontekst bewerken]Nadat Marvel verschillende films maakte in samenwerking met onder meer 20th Century Fox en New Line Cinema ontstond het plan om onafhankelijk films te maken met distributie door Paramount Pictures.[5] Marvel verdiende zeer weinig aan die samenwerkingen en wou ook meer artistieke controle hebben over films die gebaseerd werden op hun personages. Verschillende filmstudio’s waren in het bezit van de filmrechten op Marvelpersonages, zoals Spider-Man, Blade en de X-Men.[6] Avi Arad, hoofd van Marvel Entertainments filmafdeling, richtte met Marvel Studios een onafhankelijke filmstudio op.[7] Zijn rechterhand, Kevin Feige, besefte dat de studio de rechten van alle Avengerleden bezat. Feige zag zichzelf als een ‘fanboy’ van de strips en zag een filmuniversum voor zich zoals dat in de strips ook bestond.[8]
Marvel zamelde geld in en plande onder leiding van Kevin Feige solofilms over enkele leden van de Avengers om deze daarna te laten samenkomen in een cross-over film.[9][10] Feige stelde een groep van zes mensen samen die vertrouwd waren met de strips om samen mee controle over de films te houden: Louis D’Esposito, Dan Buckley, Joe Quesada, Michael Bendis, Alan Fine en hijzelf.[7] De naam Marvel Cinematic Universe kwam tot stand en films werden gegroepeerd in Fases.[11] Met Iron Man verscheen in 2008 de eerste film van Marvel Studios, als opener van zowel Fase één als de Infinity Saga, een benaming die retroactief werd opgelegd.[12]
In december 2009 kocht de Walt Disney Company Marvel Entertainment voor vier miljard dollar, waarna de films via hun werden gedistribueerd en niet langer via Paramount Studios.[13] Tegen 2015 maakte Marvel Studios integraal deel uit van Disney Studios en rapporteerde Feige aan het hoofd van Walt Disney Studios Alan F. Horn in plaats van aan de CEO van Marvel Entertainment Isaac Perlmutter.[14] Kevin Feige’s raad besliste over de belangrijkste creatieve keuzes in het MCU, waarbij ze samen het geheel naar een hoger niveau tilden.[15] In 2017 gaf Feige aan dat Avengers: Endgame (2019) een kantelpunt in het MCU zou zijn, waarna er een nieuwe periode in de franchise zou beginnen.[16] Later gaf hij aan dat die film het einde van Fase drie zou vormen, maar deze werd nog opgevolgd door Spider-Man: Far From Home (2019). Deze film vormde het echte einde van de Fase en Infinity Saga.[12]
Naast de 23 langspeelfilms omvat de Infinity Saga ook acht kortfilms, waaronder vijf ‘One Shots’ en drie ‘Team Thor’ videos.
Marvel Television series tijdens de Infinity Saga
[bewerken | brontekst bewerken]Marvel Television werd opgericht in juni 2010 onder leiding van Jeph Loeb met het plan om een eerste serie in het MCU te maken tegen 2012. Agents of S.H.I.E.L.D. verscheen als eerste op de zender ABC, opgevolgd door Agent Carter en Inhumans. De series liepen voor respectievelijk zeven, twee en één seizoen(en).[17][18][19] In 2013 maakte Marvel Television een deal met streamingservice Netflix om reeksen te maken over Daredevil, Jessica Jones, Luke Cage en Iron Fist, die uiteindelijk samenkwamen in de miniserie The Defenders (2017) en nog werd aangevuld met een reeks over The Punisher nadat hij in het tweede seizoen van Daredevil verscheen. Netflix maakte in totaal veertien seizoenen van de zogenaamde Defenders Saga.[20][21] Later volgden er ook nog twee seizoenen van Cloak & Dagger, drie seizoenen van Legion en twee van The Gifted op televisie en drie seizoenen van Runaways en eentje van Helstrom op streaming.[22][23][24] De series hadden wisselend succes op vlak van zowel kijkcijfers als ontvangst van de pers.
In oktober 2019 viel de beslissing dat Marvel Television ook moest rapporteren aan Kevin Feige en twee maand later werd Marvel Television deel van Marvel Studios.[25][26] Alle lopende series kwamen op die manier ten einde en in 2021 kwam met WandaVision de eerste serie van Marvel Studios op Disney+.[27] Marvel Studios focust op nieuwe series, maar bracht in 2025 met Daredevil: Born Again een serie uit die verder bouwt op een reeks van Marvel Television. De serie is niet alleen een vervolg op Daredevil, maar bevat ook belangrijke personages uit de bredere Defenders Saga die door Netflix werd gemaakt.
De Multiverse Saga
[bewerken | brontekst bewerken]In juli 2019 kondigde Kevin Feige niet alleen films aan voor Fase vier, maar ook verschillende series en de animatiereeks What If...?.[28][29] Voor deze reeks werd er met Marvel Studios Animation een kleine deelstudio opgericht die later ook aan andere reeksen zou werken.[29][30] In 2022 deelde Feige dat de komende tien jaar van het MCU creatief uitgewerkt werden en gaf hij een blik op enkele films en series van Fase vijf en zes.[31][32] Marvel Studios focuste op meer uiteenlopende films en series, waardoor niet elke Fase een Avengersfilm meer zou bevatten. De Multiverse Saga zou echter wel samen komen in Avengers: Kang Dynasty en Avengers: Secret Wars, waarin Kang The Conqueror als grote vijand fungeerde nadat verschillende versies ervan in eerdere films en series te zien waren.[33] Door het wisselende succes van deze Saga en de rechtszaak tegen Kang acteur Jonathan Majors werd Kang Dynasty geschrapt. De Saga werd herwerkt naar een nieuwe overkoepelende verhaallijn en antagonist.[34] Kang Dynasty werd vervangen door Avengers: Doomsday, waarin Doctor Doom als vijand fungeert. De film wordt alsnog opgevolgd door een herwerkte versie van Avengers: Secret Wars, het slot van de Multiverse Saga.[35]
In 2023 gaf Disney CEO Bob Iger toe dat de Marvel Studios de twee voorgaande jaren te hard inzette op kwantiteit in plaats van kwaliteit, waardoor de focus van de saga soms zoek was en niet elk project de gewenste resultaten opleverde.[36][37] Zowel Iger als Kevin Feige gaven in de daaropvolgende jaren aan dat het nodig om de hoeveelheid output terug te draaien en terug meer te focussen op kwaliteit om op die manier aan de verwachtingen te voldoen.[38][39] Iger omschreef Thunderbolts* (2025) als een voorbeeld van Marvel Studios die zich herpakte.[40]
Nadat Disney 21st Century Fox overkocht keerden de filmrechten van de Fantastic Four en de X-Men terug naar Marvel Studios. Hierdoor konden deze personages vanaf dan opduiken in het MCU. Dit leidde ertoe dat enkele acteurs uit films gemaakte door die filmstudio opdoken in het MCU als hetzelfde personage. Als eerste verscheen Patrick Steward in Doctor Strange in the Multiverse of Madness (2022) als een versie van Professor Charles Xavier uit een ander universum dan de X-Men films.[41] Deadpool & Wolverine (2024) werd door Feige omschreven als eerste film die de X-Men personages uit het Fox-tijdperk echt gebruikte door het gretigere gebruik van bekende personages uit films die niet door Marvel Studios werden gemaakt.[42] Avengers: Doomsday (2026) bevat ook veel van deze personages, naast belangrijke personages die wel afkomstig zijn uit het MCU.[43]
De Multiverse Saga bestaat uit zeventien films, veertien live-action series, vier animatieseries, drie specials en tien I Am Groot-kortfilms.
Volgende saga
[bewerken | brontekst bewerken]In 2025 gaf Kevin Feige aan al grondig bezig te zijn met de volgende saga, waarvan de films uit Fase zes het grondwerk al leggen. De saga zou voor een groot deel focussen op Mutants en de X-Men.[44]
Werking
[bewerken | brontekst bewerken]Marvel Studios zorgde er al sinds het begin voor dat de regisseurs open stonden voor een gedeeld universum, waarbij scenes in hun films latere verhaallijnen opzetten. De filmstudio heeft doorgaans een idee van welke richting ze uit wilt gaan, maar laat het aan de regisseurs van de films over hoe dit gebeurt.[8] Feige is vaak nauw betrokken bij de ontwikkeling van films en series, wat soms leidt tot herwerkingen en aanpassingen.[35]
In 2012 legde Marvel Studios met Joss Whedon een deal vast voor de eerste twee Avengerfilms, waarbij de regisseur ook inspraak had bij de films die ertussen zouden verschijnen. Whedon hielp ook bij het ontwikkelen van Agents of S.H.I.E.L.D. als eerste serie in het MCU.[45] In 2017 legde James Gunn als regisseur van Guardians of the Galaxy (2014) de basis voor de komende MCU-films door de inclusie van de kosmos, Thanos en de Infinity Stones.[46] Thanos en de Infinity Stones werden cruciaal in Avengers: Infinity War (2018) en Avengers: Endgame (2019) waardoor de regisseurs en schrijvers van die film samenwerkten met de makers van andere films uit deze Fase. Op deze manier werd het verhaal van Fase drie als hoogtepunt van de Infinity Saga naar een hoger niveau getild.[47]
Aanvankelijk maakte Marvel Studios deals met acteurs voor verschillende films, waarbij er contracten voor drie tot negen films werden vast gelegd.[48] Tijdens de Multiverse Saga werd dit minder het geval, waarbij sommige belangrijke acteurs voor één project intekenden.[49]
Films
[bewerken | brontekst bewerken]Fase één
[bewerken | brontekst bewerken]Iron Man (2008)
[bewerken | brontekst bewerken]Miljardair en ondernemer Tony Stark bouwt een technologisch metalen pak nadat hij gevangen worden genomen door een terroristische organisatie. Eens hij ontsnapt is beslist hij om zijn pak te verbeteren en wraak te nemen op degene die achter zijn ontvoering zit. Hij wordt bekend als de superheld Iron Man.[50]
De film eindigt met een post-credit scéne waarin Nick Fury Tony Stark benadert over het ‘Avengers Initiatief’, waarmee het team van de Avengers al werd opgezet voor The Avengers (2012).[51]
Jon Favreau werd in april 2006 door Marvel ingehuurd om de film te regisseren en hij schreef ook mee aan het script ervan. In september dat jaar werd Robert Downey Jr. gecast voor de rol van Tony Stark / Iron Man en in maart 2007 begonnen de opnames.[52][53] Iron Man ging in première op 14 april 2008 en kreeg twee sequels, waarnaast Tony Stark ook in de rest van de Infinity Saga een prominente rol op zich nam.[54]
The Incredible Hulk (2008)
[bewerken | brontekst bewerken]Nadat wetenschapper Bruce Banner werd blootgesteld aan gamma stralingen transformeert hij in de monsterachtige Hulk als zijn hartslag te hoog wordt. Banner slaat op de vlucht en isoleert zich van zijn geliefde Betty Ross. Terwijl hij naar een genezing opzoek is wordt hij gezocht door het Amerikaanse leger, die net interesse heeft in hoe hij de Hulk werd.[55]
De film speelt zich zes maand na Iron Man af in dezelfde week als Iron Man 2 (2010) en Thor (2011).[56] Downey herneemt zijn rol in de credit-scène, waarin hij interesse uit naar Generaal Ross voor een samenwerking.[57] Op de dvd is een alternatieve openingsscène terug te vinden waarin het schild van Captain America kort te zien is in ijs, waar het terecht kwam na de gebeurtenissen uit Captain America: The First Avenger (2011).[58]
Nadat regisseur Ang Lee in 2003 Hulk uitbracht bemachtigde Marvel Studios de filmrechten van het personage terug van Universal, met uitzondering van de distributierechten. Marvel koos ervoor om een nieuwe Hulkfilm te maken, die geen vervolg was op Hulk, maar deel uitmaakte van het MCU.[59][60] Het script werd geschreven door Zak Penn en herwerkt door Edward Norton, die de hoofdrol op hem nam en geen officiële schrijverscredit kreeg.[61] The Incredible Hulk werd opgenomen in 2007 in Toronto, New York City en Rio de Janeiro en ging in première op 8 juni 2008.[62][63] Het is anno 2026 de enige MCU-film waarin de Hulk het hoofdpersonage is, maar hij verscheen wel in verschillende andere films en de serie She-Hulk: Attorney at Law (2022).
Iron Man 2 (2010)
[bewerken | brontekst bewerken]Nadat Tony Stark bekende maakte dat hij Iron Man is[a] eist de Amerikaanse overheid zijn wapens op. Concurrent Justin Hammer en Russische wetenschapper Ivan Vanko slaan de handen in elkaar om Starks technologie in handen te krijgen. Stark wordt bijgestaan door officier Rhodes en Natasha Romanoff / Black Widow.[64]
Iron Man 2 bevat verschillende verwijzingen naar andere films en personages. De credit-scène toont hoe Agent Coulson naar New Mexico gaat omdat Thors hamer daar terecht is gekomen[b].[65] Daarnaast zijn er ook beelden te zien op monitors uit The Incredible Hulk en is er een kaart te zien waarop Wakanda uit Black Panther (2018) aangeduid staat. Iron Man redt in de film een kleine jongen met een Iron Man masker, waarvan Kevin Feige en Tom Holland later zeiden dat dit een jonge Peter Parker / Spider Man was.[66][67]
Kort na het succes van Iron Man werden er plannen gemaakt voor een sequel, waarvan Jon Favreau en Robert Downey Jr. het verheel vastlegden.[68][69] Downey, Samuel L. Jackson, Scarlett Johansson en Don Cheadle tekenden allemaal contracteren voor meerdere films en de opnames voor Iron Man 2 vonden vervolgens plaats in 2009.[70][70][71][72] De film ging in première op 26 april 2010 en werd na The Avengers (2012) opgevolgd door Iron Man 3 (2013).
Thor (2011)
[bewerken | brontekst bewerken]Thor wordt als kroonprins van Asgard van zijn krachten ontdaan en naar Aarde verbannen door zijn vader Odin. Terwijl Thor zichzelf als waardig moet bewijzen voor zijn hamer Mjölnir bouwt hij een band op met onderzoeker Jane Foster. Ondertussen probeert Thors broer Loki de troon op te eisen in Asgard.[73]
Thor speelt zich in dezelfde week af als The Incredible Hulk en Iron Man 2, waarin Agent Coulson naar New Mexico vertrok doordat Thor en zijn hamer daar terecht kwamen. Op die manier verbindt Coulson deze film met die over Iron Man.[74] De credit-scène werd gefilmd door Joss Whedon, regisseur van The Avengers, en zette die film dan meteen op. Thor bevatte ook een cameo van Clint Barton / Hawkeye die terugkeert in The Avengers, net als Nick Fury die naast Erik Selvig en Loki in de credit-scène te zien zijn.[75][76]
In 2008 begonnen er gesprekken tussen Marvel Studios en Kenneth Branagh om een Thorfilm te regisseren, waarna Chris Hemsworth en Tom Hiddleston gecast werden als Thor en Loki. In januari 2010 begonnen de opnames voor Thor in Californië, waarna er ook gefilmd werd in New Mexico. De film ging in première op 17 april 2011.[77][78][79] Thor en Loki keerden een jaar later terug in The Avengers, waarvan de opnames al bezig waren vooraleer Thor uitkwam. Later volgden er nog verschillende vervolgfilms, verschenen Thor en Loki in meerdere Avengersfilms en speelde Loki het hoofdpersonage in de gelijknamige reeks.
Captain America: The First Avenger (2011)
[bewerken | brontekst bewerken]Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt Steve Rogers afgewezen om als lid van het Amerikaanse leger tegen de Nazi’s te gaan vechten. Hij wordt gerekruteerd voor een geheime militaire operatie waarbij hij een supersoldaat wordt. Hij krijgt de bijnaam Captain America en neemt het op tegen Red Skull, het hoofd van Nazi afdeling Hydra.[80]
De Tesseract uit de credit-scène van Thor speelt een belangrijke rol in film, net als de vader van Tony Stark.[81] Hij wordt hier door Dominic Cooper gespeeld nadat een oudere versie te zien was in Iron Man 2.[82] De credit-scène bevat Nick Fury, die Captain America wilt rekruteren voor de Avengers.[83]
Joe Johnson werd in november 2008 ingehuurd als regisseur, waarna Christopher Markus en Stephen McFeely het script van de film herschreven.[84] In 2010 werden Chris Evans en Hugo Weaving gecast als Captain America en Red Skull, waarna ook Sebastian Stan en Hayley Atwell de cast vervoegden als Bucky Barnes en Peggy Carter.[85][86] De film werd in 2010 opgenomen in het Verenigd Koninkrijk en ging in première op 19 juli 2011.[86] Captain America: the First Avenger kreeg twee sequels en Steve Rogers verscheen in de vier volgende Avengersfilms als Captain America.
The Avengers (2012)
[bewerken | brontekst bewerken]S.H.I.E.L.D.-directeur Nick Fury brengt Iron Man, Hulk, Black Widow, Thor, Hawkeye en Captain America samen om het op te nemen tegen Loki, die de Aarde probeert over te nemen. Het team kent een moeilijke start, maar na een overleiden bundelen ze hun krachten tijdens de Aanval op New York.[87]
Regisseur Joss Whedon beperkte het aantal nevenpersonages uit voorgaande films die hier opduiken, maar Phil Coulson uit Iron Man, Iron Man 2 en Thor heeft toch een belangrijke rol in de film.[88] Ook Pepper Potts, de geliefde van Tony Stark, keert terug uit de Iron Manfilms, net als Jasper Sitwell uit Thor.[89][90] Thanos maakt een cameo in de film, als mysterieus figuur die Loki aanstuurt.[91]
Joss Whedon werd voor deze film ingeschakeld in 2010, waarna hij het script herwerkte. Alle Avengers acteurs keerden terug, op Edward Norton na waarna Mark Ruffalo de rol van Bruce Banner / Hulk overnam.[92][93] De opnames vonden plaats in New Mexico, Ohio en New York City in 2011.[94] Op 11 april 2012 ging de film in première. The Avengers werd als baanbrekend gezien doordat die personages uit verschillende films samenbrengt.[95]
Fase twee
[bewerken | brontekst bewerken]Iron Man 3 (2013)
[bewerken | brontekst bewerken]Na de Aanval op New York, uit The Avengers, worstelt Tony Stark met post-traumatische stress en komt hij oog in oog te staan met een nieuwe machtige terrorist, de Mandarin. Terwijl hij worstelt met zichzelf en zijn superhelden alter-ego gaat hij op onderzoek naar de oorzaak van mysterieuze ontploffingen.[96]
Volgens regisseur Shane Black worstelt Tony Stark met post-traumatische stress doordat hij zich minderwaardig voelt dan de Avengers. In The Avengers kwam Stark in contact met nieuwe bedreigingen die nu tot een angststoornis leiden.[97] In de credit-scène is te zien hoe Stark de gebeurtenissen van de film aan Bruce Banner vertelt, alsof het een sessie bij een psycholoog is. Acteur Mark Ruffalo is hiervoor één dag op set geweest, waarbij ze het idee uitwerkten en opnamen.[98]
Eind 2010 werd er met Iron Man 3 een sequel op Iron Man 2 aangekondigd, waarna Shane Black als regisseur werd ingehuurd en het scrips schreef met Drew Pearce.[99][100] In mei 2012 begonnen de opnames met Robert Downey Jr., Gwyneth Paltrow en Don Cheadle, waarbij ook Guy Pearce en Ben Kingsley de cast vervoegden.[101] Er vonden ook nog opnames plaats in Florida, Los Angeles en China.[102][103][104][105] Iron Man 3 ging in première op 14 april 2013.[100] Het werd de laatste Iron Man film, maar Downey hernam de rol nog in drie Avengersfilm, Captain America: Civil War (2016) en Spider-Man: Homecoming (2017).
Thor: The Dark World (2013)
[bewerken | brontekst bewerken]Thor komt terug in contact met astrofysicus Jane Foster nadat ze besmet geraakt met de Aether, waardoor Malekith ontwaakt. Samen met zijn leger van de Donkere Elfen probeert hij de Aether te bemachtigen. Thor probeert dit te voorkomen door samen te werken met zijn gevangen genomen broer Loki terwijl hun persoonlijke omgeving in gevaar komt.[106]
Thor: The Dark World speelt zich een jaar na The Avengers af en bevat een cameo van Chris Evans als Captain America in een scène waarin Loki zijn Captain America’s gedaante overneemt.[107] In een van de credit-scènes is de vrouw van Thor acteur Chris Hemsworth te zien als Jane Foster, waarbij de twee kussen. Natalie Portman was niet meer beschikbaar om de scène als Jane Foster op te nemen en uite haar ongenoege over het filmproces van deze film door niet terug te keren in Thor: Ragnarok (2018). De andere credit-scène is geregisseerd door James Gunn, die Guardians of the Galaxy (2014) regisseerde. In de scène wordt er onthuld dat de Tesseract (uit Captain America: The First Avenger en The Avengers) en de Aether beiden Infinity Stenen zijn, wat aansluit bij een scène die Gunn bedacht voor Guardians of the Galaxy en uiteindelijk een zeer belangrijke rol speelde in de rest van de Infinity Saga.[108][109]
In juni 2011 werd er een vervolg op Thor aangekondigd, waarbij de hoofdacteurs hun rollen zouden hernemen. Alan Taylor werd ingehuurd als regisseur en Christopher Eccleston werd gecast als Malekith.[110][111][112] De opnames vonden plaats in het najaar van 2012 in Engeland en IJsland.[113] De film kwam uit op 30 oktober 2014 en datzelfde jaar werd er al een vervolg aangekondigd.[114]
Captain America: The Winter Soldier (2014)
[bewerken | brontekst bewerken]Steve Rogers / Captain America werkt samen met Natasha Romanoff / Black Widow en Sam Wilson / Falcon om samen de mysterieuze moordenaar bekend als de Winter Soldier op te speuren en ontdekken ondertussen geheimen binnen S.H.I.E.L.D..[115]
De film speelt zich twee jaar na The Avengers af en onthult dat Hydra actief is binnen S.H.I.E.L.D., wat een belangrijke verhaallijn vormt in de laatste afleveringen van seizoen één van Agents of S.H.I.E.L.D..[116][117] De credit-scène werd gefilmd door Joss Whedon en toont onder andere Wanda en Pietro Maximoff in aanleiding naar Avengers: Age of Ultron.[118][119]
In juni 2012 werden Anthony en Joe Russo ingeschakeld als regisseurs voor een tweede Captain America film, die later de naam Captain America: The Winter Soldier kreeg.[120][121] Hiervoor keerden Chris Evans, Samuel L. Jackson, Scarlett Johansson en Sebastian Stan terug als respectievelijk Steve Rogers, Nick Fury, Natasha Romanoff en Bucky Barnes. Anthony Mackie kreeg de rol van Sam Wilson. De opnames gingen van start in april 2013 en vonden plaats in Californië, Washington en Ohio.[122] De film ging in première op 13 maart 2014.[123] De Russo broers regisseerden hierna ook nog Captain America: Civil War en de vier daaropvolgende Avengersfilms.
Guardians of the Galaxy (2014)
[bewerken | brontekst bewerken]Vijf buitenbeentjes, Peter Quill / Star-Lord, Gamora, Rocket, Groot en Drax the Destroyer, werken samen om te voorkomen dat een machtig voorwerp uit de handen blijven van de kwaadaardige Ronan. Ondertussen komen ze ook in contact met Gamora’s zus Nebula en hun vader Thanos.[124][125][126]
Josh Brolin speelt vanaf hier Thanos, nadat het personage eerder een cameo maakte in The Avengers.[126] Thanos speelde later een heel belangrijke rol in Avengers: Infinity War (2018) en Avengers: Endgame (2019). In deze film vertelt de Collector over de Infinity Stones, die ook de twee laatst vermelde films een cruciale rol spelen.[127]
James Gunn regisseerde Guardians of the Galaxy en werkte aan het scrips met Nicole Perlman.[128] De Guardians of the Galaxy worden gespeeld door Chris Pratt als Peter Quill / Star Lord, Zoe Saldanã als Gamora en Dave Bautista als Drax the Destroyer, waarbij Bradley Cooper en Vin Diesel de stemmen voorzien van Rocket en Groot. De opnames vonden plaats in 2013 in de Shepperton Studios in Londen en de film ging in première op 31 juli 2014.[120] De film kreeg twee sequels en de Guardians of the Galaxy speelden ook een grote rol in Avengers: Infinity War (2018) en Avengers: Endgame (2019). Beide sequels werden ook geregisseerd door James Gunn.
Avengers: Age of Ultron (2015)
[bewerken | brontekst bewerken]Iron Man, Captain America, Thor, Hulk, Black Widow en Hawkeye slaan de handen opnieuw in elkaar om Ultron te verslaan, een technologische vijand die de mensheid wil uitroeien. Ondertussen komen de Avengers in contact met tweeling Pietro en Wanda Maximoff en met Vision.[129][130]
In de film speelt Andy Serkis een wapensmokkelaar genaamd Ulysses Klaue, die belangrijker wordt in Black Panther (2018).[131] Thanos verschijnt in een credit-scène waarin hij de Infinity Gauntlet draagt, een stalen handschoen waarin alle Infinity Stenen passen. De film onthulde eerder dat Loki’s scepter uit The Avengers ook een Infinity Steen bevat.[132][127]
Na het succes van The Avengers keerde de regisseur en cast terug voor een sequel, waarvan in juli 2013 de naam onthuld werd.[133][134] James Spader werd later gecast als Ultron en Elizabeth Olsen en Aaron Taylor-Johnson als Wanda en Pietro Maximoff. De opnames begonnen in februari 2014 in Zuid-Afrika, waarna er ook gefilmd werd in Italië, Korea en het Verenigd Koninkrijk. Avengers: Age of Ultron ging in première op 13 april 2015 en zette veel belangrijke verhaallijnen op voor Fase drie van het MCU.[135]
Ant-Man (2015)
[bewerken | brontekst bewerken]Scott Lang plant een overval om in de kluis van technoloog Hank Pym binnen te breken en komt zo in contact met Ant-Man technologie. Hij krijgt een pak waarmee hij kan krimpen tot de grote van een mier, maar komt er al gauw achter dat de technologie fel gegeerd is.[136]
De film speelt zich een paar maanden na Avengers: Age of Ultron af, maar opent met een flashback waarin Hayley Atwell en John Slattery hun rollen van Peggy Carter en Howard Stark hernemen.[137][138][139] Daarnaast vinden er ook cameo’s plaats van Sam Wilson, en Captain America en de Winter Soldier. Die laatste twee verschijnen alleen in de credit-scène die gefilmd werd door Anthony en Joe Russo voor Captain America: Civil War (2016).[140][141][142]
Edgar Wright zou origineel een film schrijven en regisseren over Ant-Man, maar verliet het project in mei 2014 door creatieve meningsverschillen. Peyton Reed werd ingeschakeld als regisseur met een vernieuwd script.[136][143] Paul Rudd en Michael Douglas werden gecast als Scott Lang / Ant-Man en Hank Pym, waarna de opnames van start gingen in augustus 2014. De film ging in première op 29 juni 2015, waarna Scott Lang al snel verscheen in Captain America: Civil War (2016) vooraleer er met Ant-Man and the Wasp (2019) een sequel verscheen.[144][145]
Fase drie
[bewerken | brontekst bewerken]Captain America: Civil War (2016)
[bewerken | brontekst bewerken]De Avengers vallen uiteen in twee groepen, geleid door Steve Rogers en Tony Stark, nadat de Verenigde Naties controle willen over superhelden na verschillende incidenten. Ondertussen neemt Helmut Zemo wraak op de Avengers door in het verleden van Tony Stark te duiken en nog meer verdeeldheid in de groep te zaaien.[146][147]
Captain America: Civil War speelt zich een jaar na Avengers: Age of Ultron af en introduceert verschillende nieuwe belangrijke personages. Peter Parker / Spider-Man wordt gespeeld door Tom Holland en T’Challa / Black Panther door Chadwick Boseman, waarna zij respectievelijk de hoofdrollen speelden in Spider-Man: Homecoming (2017) en Black Panther (2018).[148][149] De credit-scène speelt zich af in Wakanda uit Black Panther, waarbij de regisseur van die film bijdroeg aan deze scène. In Civil War keert William Hurt terug als Thaddeus Ross uit The Incredible Hulk, waardoor hij de eerste acteur is die een rol uit die film herneemt.[150]
In januari 2014 werd het bekend dat Anthony en Joe Russo zouden terugkeren voor een derde Captain America film waarbij Christopher Markus en Stephen McFeely opnieuw het script zouden schrijven.[151] Later werd bekend gemaakt dat de film Civil War zou heten en dat naast Chris Evans ook veel andere acteurs waaronder Robert Downey Jr. zou terugkeren om hun rollen te hernemen.[152][153] De film werd opgenomen in het voorjaar van 2015 en verscheen op 12 april 2016.[154] Captain America: Civil War is de eerste film van Fase drie en zet veel belangrijke verhaallijnen op voor de rest van de Fase.[155]
Doctor Strange (2016)
[bewerken | brontekst bewerken]Top neurochirurg dokter Stephan Strange kan zijn job niet meer uitoefenen na een auto-ongeluk en zoekt een manier om zichzelf te genezen. Hij komt uit bij de Ancient One die Strange leert hoe de ‘Mystieke Kunsten’ te gebruiken en hoe hij de planeet kan beschermen tegen magische bedreigingen.[156][157]
Doctor Strange introduceert het Oog van Agamotto, een magisch reliek dat de tijd kan manipuleren en waarvan er op het einde wordt onthult dat dit een Infinity Stone is.[158][159] De credit-scène toont een gesprek tussen Doctor Strange en Thor. De scène is afkomstig uit Thor: Ragnarok (2018) en werd geregisseerd door Taika Waititi.[159]
In 2013 werd aangekondigd dat Doctor Strange deel zou uitmaken van Fase drie, waarna Benedict Cumerbatch werd gecast als het titelpersonage.[160][161] Scott Derrickson regisseerde de film en herschreef samen met C. Robert Cargill het script na verschillende eerdere versies.[162][163][164] In november 2015 begonnen de opnames in Nepal, waarna er ook in het Verenigd Koninkrijk en New York werd gefilmd.[163][164] De film ging op première op 13 oktober 2016 en kreeg met Doctor Strange in the Multiverse of Madness (2022) een sequel.[165]
Guardians of the Galaxy Vol. 2 (2017)
[bewerken | brontekst bewerken]Enkele maanden na Guardians of the Galaxy worstelt de groep om een samen te werken terwijl ze nieuwe bedreigingen onder ogen komen en in contact komen met Peter Quill vader.[166][167]
Regisseur James Gunn wou Adam Warlock introduceren in Guardians of the Galaxy Vol. 2, maar er wordt pas naar het personage gehint in een van de credit-scènes. Adam Warlock wordt in Guardians of the Galaxy Vol. 3 (2023) gespeeld door Will Poulter.[168][169] Tijdens de aftiteling is te zien hoe The Grandmaster, gespeeld door Jeff Goldblum, aan het dansen is vooraleer het personage pas echt verschijnt in Thor: Ragnarok (2018).[170]
In juli 2014 werd er bevestigt dat James Gunn een vervolg zou schrijven en regisseren op Guardians of the Galaxy.[171] Kurt Russel en Pom Klementieff sloten zich aan bij de cast als Ego en Mantis.[172] De opnames begonnen in februari 2016 en de film kwam uit op 5 mei 2017.[153][173] James Gunn regisseerde later een derde Guardians film en een special voor Disney+.
Spider-Man: Homecoming (2017)
[bewerken | brontekst bewerken]Peter Parker probeert de balans te vinden tussen zijn tienerleven en Spider-Man zijn. Hij wordt begeleid door Tony Stark en komt oog in oog te staan met Vulture.[174]
Spider-Man: Homecoming speelt zich af enkele maanden na Captain America: Civil War en ziet Robert Downey Jr., Jon Favreau, Gwyneth Paltrow en Chris Evans terugkeren als respectievelijk Tony Star / Iron Man, Happy Hogan, Pepper Pots en Steve Rogers / Captain America.[175][176][177][178][179] Het departement Damage Controle speelt een grote rol in deze film en werd eerder aangehaald in Iron Man en Agents of S.H.I.E.L.D..[180][181]
In februari 2015 kondigden Sony Pictures en Marvel aan dat ze zouden samenwerken aan een film over Spider-Man, waarbij Sony de film financiert, distribueert en de finale creatieve keuzes maakt.[182] Enkele maanden later werd Tom Holland aangekondigd als het hoofdpersonage en werd Jon Watts ingeschakeld als regisseur.[183] De film werd geschreven door John Francis Daley en Jonathan Goldstein en later herwerkt door Christopher Ford, Chris McKenna, Erik Sommers en Watts.[183][184][185] De opnames gingen van start in juni 2016 en duurden tot oktober dat jaar, waarna de film in première ging op 28 juni 2017.[186][187] Een sequel, Spider-Man: Far From Home (2020), vormde het einde van de Infinity Saga waarna verdere films uitmaakten van de Multiverse Saga en de daaropvolgende Saga.
Thor: Ragnarok (2018)
[bewerken | brontekst bewerken]Thor en Loki zitten gevangen op een andere planeet en nadat Thor Mjölnir verliest komt hij tegenover Hulk in een duel te staan. De broers proberen op tijd terug te keren naar Asgard om Hela te stoppen en Ragnarok te voorkomen.[188]
Thor: Ragnarok speelt zich vier jaar na Thor: The Dark World af, twee jaar na Avengers: Age of Ultron en ongeveer tegelijkertijd met Captain America: Civil War en Spider-Man: Homecoming. Producer Brad Winderbaum gaf aan dat tijdens Fase drie meerdere films zich tegelijkertijd afspelen, in plaats van elkaar op te volgen zoals in vorige Fases.[189][190][191] Mark Ruffalo herneemt zijn rol als Bruce Banner / Hulk en Benedict Cumerbatch maakt een cameo als Dr. Strange gezien de credit-scène van Doctor Strange uit deze film afkomstig is.[192] In de credit-scène van deze film is Thanos’ ruimteschip te zien, die in Avengers: Infinity War (2018) het ruimteschip van Thor binnendringt.[193]
In oktober 2014 werd aangekondigd dat Craig Kyle en Christopher L. Yost een derde Thorfilm schreven met de naam Ragnarok, waar een jaar later Taika Waititi zich bij aansloot als regisseur.[153][194][195] Eric Pearson maakte vervolgens aanpassingen aan het script.[196] Chris Hemsworth, Tom Hiddleston, Idris Elba en Anthony Hopkins hernamen hun rollen als respectievelijk Thor, Loki, Heimdall en Odin. Cate Blanchett en Tessa Thompson namen de rol van Hela en Valkyrie op zich.[192] De opnames vonden plaats in de zomer en herfst van 2016 in Australië en Thor: Ragnarok ging in première op 10 oktober 2017. Met Thor: Love and Thunder werd er een vierde Thorfilm uitgebracht in 2022, waarvoor Natalie Portman terugkeerde als Jane Foster nadat ze afwezig was in Ragnarok. [197][198][199]
Black Panther (2018)
[bewerken | brontekst bewerken]T’Challa keert (na de gebeurtenissen van Captain America: Civil War) terug naar Wakanda, waar hij worstelt met de rol van koning te combineren met die van Black Panther. Hij wordt uitgedaagd door acties van zijn voorouders en conflicten die wereldwijde gevonden hebben.[200]
Black Panther speelt zich slechts een week na Civil War af.[201] Naast Chadwick Boseman als T’Challa / Black Panther keren er nog verschillende acteurs en personages terug uit Civil War. Florence Kasumba, Martin Freeman en John Kani hernemen hun rollen als respectievelijk Ayo, Everett L. Ross en T’Chaka. Andy Serkis keert terug als Ulysses Klaue uit Avengers: Age of Ultron.[201] In de credit-scène keert ook Sebastian Stan terug als Bucky Barnes.[202]
In 2014 werd een film over Black Panther aangekondigd, waarbij Chadwick Boseman het hoofdpersonage zou vervoegen. In 2016 werd Ryan Coogler als regisseur benoemd en Joe Robert Cole schreef met Coogler de film.[203] De opnames vonden plaats begin 2017 en Black Panther verscheen in de cinema op 16 februari 2018.[204] In 2022 volgde er met Black Panther: Wakanda Forever een sequel, waarbij T’Challa in de openingsscène buiten beeld sterft na het overleiden van acteur Chadwick Boseman.
Avengers: Infinity War (2018)
[bewerken | brontekst bewerken]De Avengers en Guardians of the Galaxy slaan de handen in de elkaar om te voorkomen dat Thanos alle zes de Infinity Stenen kan bemachtigen, waarmee hij de helft van alle levende wezens wil uitroeien.[205]
Avengers: Infinity War brengt ruim 25 personages uit voorgaande films terug en ook de meeste Infinity Stenen waren al in eerdere films te zien. Zo zat de Space Steen in de Tesseract uit Captain America: The First Avenger en The Avengers, bevatte Loki’s scepter uit The Avengers de Mind Stone, de Aether uit Thor: The Dark World werd omgezet in de Reality Stone, de Power Stone zat in een belangrijk reliek uit Guardians of the Galaxy en in het Oog van Agamotto uit Doctor Strange zat de Time Stone.[159] De laatste Infinity Steen is de Soul Stone, die bewaakt wordt door Red Skull uit Captain America: The First Avenger, hier gespeeld door Ross Marquand in plaats van Hugo Weaving.[206] Thanos brengt de stenen samen in de speciale handschoen die hij droeg in de credit-scène van Avengers: Age of Ultron.[207] Nick Fury stuurt in de credit-scène een noodsignaal uit naar Captain Marvel, die het ontvangt tijdens de credit-scène van Captain Marvel (2019).
Regisseurs Anthony en Joe Russo werkten opnieuw samen met schrijvers Christopher Markes en Stephen McFeely na eerder samen te werken aan Captain America: The Winter Soldier en Captain America: Civil War.[208][209] (39, 40) De opnames gingen van start in januari 2017 met een grote ‘ensemble cast’, waarbij een ongeziene hoeveelheid acteurs eerdere rollen terug opnamen. Avengers: Infinity War verscheen in de cinema op 24 april 2018 en werd het volgende jaar opgevolgd door Avengers: Endgame.[210]
Ant-Man and the Wasp (2018)
[bewerken | brontekst bewerken]Ondanks dat Scott Lang / Ant-Man zich onder huisarrest bevindt door zijn daden in Captain America: Civil War wordt hij benadert door Hank Pym en Hope van Dyne, die nu haar eigen Waspkostuum heeft, nadat verschillende nieuwe bedreigingen de kop op steken.[211]
Ant-Man and the Wasp speelt zich ongeveer tegelijkertijd af met Avengers: Infinity War en toont zo wat de personages tijdens die film meemaken. In een credit-scène is te zien hoe Hank Pym, Hope van Dyne en Janet van Dyne verdwijnen door de acties van Thanos in Infinity War.[212][213]
Zowel regisseur Peyton Reed als acteurs Paul Rudd, Evangeline Lilly en Michael Douglas keerden terug voor het vervolg op Ant-Man en werden bijgestaan door Michelle Pfeiffer als Janet van Dyne.[204][214][215][216] De opnames vonden plaats in 2017 in Atlanta en San Francisco en de film kwam uit op 6 juli 2019.[216][217] De cast en regisseur keerden terug voor Ant-Man and the Wasp: Quantumania in 2023 nadat Scott Lang / Ant-Man en Hope van Dyne / Wasp ook in Avengers: Endgame (2019) verschenen.
Captain Marvel (2019)
[bewerken | brontekst bewerken]Captain Marvel komt als een van de sterkste helden in de Melkweg terecht in een politieke strijd tussen twee alienrassen, waarbij ze opzoek moet gaan naar haar mysterieuze verleden om de waarheid te ontrafelen.[218]
Captain Marvel speelt zich af in 1995 en toont jongere versies van Nick Fury, Korath, Ronan the Accuser en Phil Coulson, opnieuw gespeeld door respectievelijk Samuel L. Jackson, Djimon Hounson, Lee Pace en Clark Gregg.[219][220] De film introduceert met de Skrulls een belangrijke buitenaardse soort die later terugkeert in The Marvels (2023) en Secret Invasion (2023). Een van de credit-scènes werd geregisseerd door Anthony en Joe Russo, aangezien hij zich afspeelt net voor Avengers: Endgame (2019) waarbij verschillende personages uit die film hier te zien zijn.[221]
Nadat een film over Carol Danvers als Captain Marvel in 2014 werd aangekondigd sloten Nicole Perlman en Meg LeFauve zich als schrijvers aan bij het project.[153][222] In 2016 werd aangekondigd dat Brie Larson de hoofdrol op zich zou nemen en het volgende jaar werden regisseurs Anna Boden en Ryan Fleck in dienst genomen.[163][223] De opnames vonden plaats in 2018, voornamelijk in Los Angeles, en de film kwam uit op 8 maart 2019.[204] Carol Danvers / Captain Marvel verscheen enkele maanden later al in Avengers: Endgame. In 2022 leidde ze The Marvels samen met Ms. Marvel en Monica Rambeau, die in Captain Marvel als klein meisje te zien is.
Avengers: Endgame (2019)
[bewerken | brontekst bewerken]Nadat Thanos de helft van alle levenden vermoorde in Avengers: Infinity War proberen de overgebleven Avengers en hun bondgenoten die gebeurtenis om te keren. Hiervoor keren ze terug in de tijd en nemen ze het opnieuw op tegen Thanos.[224][225]
Avengers: Endgame speelt zich grotendeels vijf jaar na de gebeurtenissen van Infinity War af en ziet wederom heel veel acteurs eerdere rollen terug opnemen.[225] Het is de MCU-film die werd uitgebracht zonder post-creditscène en diende als afscheid van zowel Robert Downey Jr. als Chris Evans, maar beide acteurs keerden later terug in de franchise.[226][227][228] Chris Evans herneemt zijn rol als Steve Rogers in Avengers: Doomsday (2026), nadat hij in Deadpool & Wolverine (2024) een cameo maakte als Johnny Storm / Human Torch uit Fantastic Four (2005) en Fantastic Four: Rise of the Silver Surver (2007). Robert Downey Jr. keert terug in Avengers: Doomsday (2026) en Avengers: Secret Wars (2027) als Victor Von Doom / Doctor Doom. In de aanloop naar Doomsday verschijnt Endgame opnieuw in de cinema met een paar extra scènes, waaronder een credit-scène.[229][230][231] In de originele uitgave is slechts het geluid van Tony Starks hamer te horen uit Iron Man.[226]
In oktober 2014 werd Endgame aangekondigd als Infinity War – Part 2, waarna de film zijn uiteindelijke titel in 2016 kreeg.[232] Antony Russo, Joe Russo, Christopher Markus en Stephen McFeely werkten tegelijkertijd aan het verhaal van deze film als met de voorgaande Avengersfilm, en keerden later zonder Markus terug voor Avengers: Doomsday en Avengers: Secret Wars.[208][209] De opnames gingen van start meteen na die van Infinity War en duurden wederom een half jaar. De film kwam uit op 26 april 2019.[232]
Spider-Man: Far From Home (2019)
[bewerken | brontekst bewerken]Acht maanden na Avengers: Endgame gaat Peter Parker op een schoolreis naar Europa, waar hij door Nick Fury wordt opgeroepen om het samen met Quentin Beck / Mysterio op te nemen tegen de Elementals.[233][234]
Spider-Man: Far From Home ziet de terugkeer van de voornaamste protagonisten uit Spider-Man: Homecoming en ook die van Samuel L. Jackson en Cobie Smulders als Nick Fury en Maria Hill.[235] Een van de credit-scènes onthult dat Fury en Hill eigenlijk de vermomde Skrulls Talos en Soren waren, waarvoor Ben Mendelsohn en Sharon Blynn hun rollen hernamen uit Captain Marvel.[236] In de andere credit-scène is J.K. Simmons te zien als J. Jonah Jameson, nadat hij de rol eerder speelde in Sam Raimi’s Spider-Man trilogie.[237]
Kort na Homecoming werden er al plannen gemaakt voor een vervolg, waarbij de regisseur en schrijvers terugkeerden.[238][239] De opnames van Far From Home vonden plaats in Tsjechië, Venetië en New York City in 2018.[240][241] De film ging in première op 26 juni 2019 en sloot de Infinity Saga af.[242] Spider-Man: No Way Home sloot de trilogie van regisseur Jon Watts af, waarna Destin Daniel Cretton een nieuwe trilogie begon met Spider-Man: Brand New Day. Beide films maken deel uit van de Multiverse Saga en in No Way Home speelt de Multiverse een belangrijke rol.
Marvel Studios televisieseries (Disney+)
[bewerken | brontekst bewerken]Hieronder een lijst met series die speciaal voor Disney+ zijn gemaakt. In tegenstelling tot de series van Marvel Television (2010 - 2019), werden deze series door filmdivisie Marvel Studios zelf ontwikkeld, waardoor het mogelijk werd om de series veel directer te verbinden met de filmwereld. De eerste serie, WandaVision, diende als start van fase vier in het Marvel Cinematic Universe.
| Series | Verschijningsdatum | Afleveringen | Regisseur(s) | Hoofdschrijver | |
|---|---|---|---|---|---|
| Eerste aflevering | Laatste aflevering | ||||
| Fase vier | |||||
| WandaVision | 15 januari 2021 | 5 maart 2021 | 9 | Matt Shakman | Jac Schaeffer |
| The Falcon and the Winter Soldier | 19 maart 2021 | 23 april 2021 | 6 | Kari Skogland | Malcolm Spellman |
| Loki (seizoen 1) | 7 juni 2021 | 14 juli 2021 | 6 | Kate Herron | Michael Waldron |
| Hawkeye | 24 november 2021 | 22 december 2021 | 6 | Rhys Thomas en Bert & Bertie | Jonathan Igla |
| Moon Knight | 30 maart 2022 | 4 mei 2022 | 6 | Mohammed Diab, Justin Benson en Aaron Moorhead |
Jeremy Slater |
| Ms. Marvel | 8 juni 2022 | 13 juli 2022 | 6 | Adil El Arbi, Bilall Fallah, Sharmeen Obaid-Chinoy en Meera Mennon |
Bisha K. Ali |
| She-Hulk: Attorney at Law | 18 augustus 2022 | 13 oktober 2022 | 9 | Kat Coiro en Anu Valia | Jessica Gao |
| Fase vijf | |||||
| Secret Invasion | 21 juni 2023 | 26 juli 2023 | 6 | Ali Selim | Kyle Bradstreet |
| Loki (seizoen 2) | 6 oktober 2023 | 10 november 2023 | 6 | Justin Benson en Aaron Moorhead | Eric Martin |
| Echo | 10 januari 2024 | 5 | Sydney Freeland en Catriona McKenzie | Marion Dayre | |
| Agatha All Along | 18 september 2024 | 30 oktober 2024 | 9 | Jac Schaeffer, Gandja Monteiro en Rachel Goldberg |
Jac Schaeffer |
| Daredevil: Born Again (seizoen 1) | 4 maart 2025 | 16 april 2025 | 9 | Justin Benson & Aaron Moorhead, Michael Cuesta, Jeffrey Nachmanoff en David Boyd |
Dario Scardapane |
| Ironheart | 24 juni 2025 | 1 juli 2025 | 6 | Sam Bailey en Angela Barnes | Chinaka Hodge |
| Fase zes | |||||
| Wonder Man | 28 januari 2025 | 8 | Destin Daniel Cretton, James Ponsoldt, Tiffany Johnson en Stella Meghie | Destin Daniel Cretton & Andrew Guest | |
| Daredevil: Born Again (seizoen 2) | 24 maart 2026 | 5 mei 2026 | 8 | Justin Benson & Aaron Moorhead, Solvan Naim, Angela Barnes en Iain B. Macdonald |
Dario Scardapane |
Marvel Studios animatieseries (Disney+)
[bewerken | brontekst bewerken]Hieronder een lijst met animatieseries die speciaal voor Disney+ zijn gemaakt. Na het succes van What If...? begon Marvel Studios met een aparte animatie divisie voor series die deel uitmaken van de MCU of plaatsvinden binnen een ander universum in de multiverse, zoals Your Friendly Neighborhood Spider-Man.
| Series | Verschijningsdatum | Afleveringen | Regisseur(s) | Hoofdschrijver | |
|---|---|---|---|---|---|
| Eerste aflevering | Laatste aflevering | ||||
| Fase vier | |||||
| What If...? (seizoen 1) | 11 augustus 2021 | 6 oktober 2021 | 9 | Bryan Andrews | A.C. Bradley |
| Fase vijf | |||||
| What If...? (seizoen 2) | 22 december 2023 | 30 december 2023 | 9 | Bryan Andrews en Stephan Franck | A.C. Bradley |
| What If...? (seizoen 3) | 22 december 2024 | 29 december 2024 | 8 | Bryan Andrews en Stephan Franck | Matthew Chauncey |
| Your Friendly Neighborhood Spider-Man | 29 januari 2025 | 19 februari 2025 | 10 | Mel Zwyer, Liza Singer en Stu Linvingston | Jeff Trammell, Charlie Neuner en Raven Koné |
| Fase zes | |||||
| Eyes of Wakanda | 1 augustus 2025 | 4 | Todd Harris en John Fang | Geoffrey Thorne en Marc Bernardin | |
| Marvel Zombies | 24 september 2025 | 4 | Bryan Andrews | Zeb Wells | |
Marvel Studios Special Presentations (Disney+)
[bewerken | brontekst bewerken]In augustus 2021 werd bekend dat Marvel Studios een Halloween special zou gaan maken voor Disney+ met het personage Werewolf by Night in de hoofdrol, waarbij Gael García Bernal en Laura Donnelly de hoofdrollen vertolken. De toekomstige Halloween special zou geregisseerd gaan worden door componist Michael Giacchino.[243] Deze special, 'Werewolf by Night, verscheen op 7 oktober op Disney+.
In december 2020 werd aangekondigd dat een kerstmis special over de Guardians of the Galaxy voor Disney+ geregisseerd door James Gunn in productie was gegaan. De special heeft de naam The Guardians of the Galaxy Holiday Special.[244] De specials werden uitgebracht onder de noemer "Marvel Studios Special Presentations".
In februari 2025 werd bekend dat een special in ontwikkeling is gericht op Frank Castle / Punisher, gespeeld door Jon Bernthal. De special wordt gelijktijdig met "Daredevil: Born Again" seizoen 2 gefilmd en in 2026 uitgebracht.[245]
| Special | Verschijningsdatum | Regisseur(s) | Schrijver(s) |
|---|---|---|---|
| Fase vier | |||
| Werewolf by Night | 7 oktober 2022 | Michael Giacchino | Heather Quinn en Peter Cameron |
| The Guardians of the Galaxy Holiday Special | 25 november 2022 | James Gunn | |
| Fase zes | |||
| The Punisher: One Last Kill | 12 mei 2026 | Reinaldo Marcus Green | Jon Bernthal en Reinaldo Marcus Green |
Korte films
[bewerken | brontekst bewerken]In augustus 2011 maakte Marvel de productie van enkele direct-naar-video-korte films bekend genaamd de "Marvel One-Shots": The Consultant, A Funny Thing Happened on the Way to Thor's Hammer, Item 47, Agent Carter en All Hail the King. De eerste, Marvel One-Shot: The Consultant, werd uitgebracht als bonus op de dvd-uitgaven van Thor. Deze One-Shot overlapt met de after-credit scene van The Incredible Hulk. Een tweede Marvel One-Shot, A Funny Thing Happened on the Way to Thor’s Hammer, werd uitgebracht tezamen met Captain America: The First Avenger. Deze eerste twee korte films focussen op het personage Phil Coulson.[246] Item 47, zit als bonus bij de blu-ray uitgave van The Avengers. Deze short gaat over een crimineel koppel dat hun handen weten te krijgen op een buitenaards wapen na de gebeurtenissen van de invasie in de film The Avengers. Agent Carter zit als bonus bij de blu-ray uitgave van Iron Man 3 en beschrijft een deel van het leven van Peggy Carter, de vrouw waar Captain America gevoelens voor heeft tijdens de gebeurtenissen in Captain America: The First Avenger. Deze One-Shot werd later uitgebreid tot een gehele serie onder dezelfde naam: Agent Carter. All Hail the King gaat over de slechterik Mandarin na de gebeurtenissen van Iron Man 3. Aangezien een groot deel van de stripboekliefhebbers niet blij waren met de vertoning van de Manderin in de film, heeft Marvel Studios geprobeerd ze voldoening te geven met deze One-Shot, die de Mandarin zoals hij in de stripboeken wordt weergegeven een mogelijke introductie geven in de Cinematic Universe.
In 2019 maakte Marvel voor het eerst in lange tijd weer een korte film, Peter's To-Do List, over Peter Parker/Spider-Man die zich klaarmaakt voor zijn trip naar Europa in Spider-Man: Far From Home. Het gaat om scènes die uit de bioscoopversie van de film geknipt waren. In augustus 2022 verscheen op de streamingdienst Disney+ een nieuwe reeks korte films over het personage Baby Groot, genaamd I Am Groot.
| Series | Verschijningsdatum | Seizoen | Afleveringen | Regisseur(s) | Schrijver(s) | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eerste aflevering | Laatste aflevering | |||||
| Fase vier | ||||||
| I Am Groot (seizoen 1) | 10 augustus 2022 | 10 augustus 2022 | 1 | 5 | Kirsten Lepore | |
| Fase vijf | ||||||
| I Am Groot (seizoen 2) | 6 september 2023 | 6 september 2023 | 2 | 5 | Kirsten Lepore | |
Marvel Television televisieseries
[bewerken | brontekst bewerken]Hieronder een lijst met series die speciaal voor verschillende zenders en online platformen zijn ontwikkeld in de periode dat Marvel Television nog een aparte divisie was binnen Marvel (2010 - 2019). Hoewel de series zich allen in dezelfde wereld afspelen als de films, was er amper een overlapping tussen deze series met de filmreeks.
| Series | Verschijningsdatum | Seizoenen | Afleveringen | Regisseur(s) | |
|---|---|---|---|---|---|
| Eerste aflevering | Laatste aflevering | ||||
| Series op ABC | |||||
| Agents of S.H.I.E.L.D. | 24 september 2013 | 12 augustus 2020 | 7 | 136 | Jed Whedon, Maurissa Tancharoen en Jeffrey Bell |
| Agent Carter | 6 januari 2015 | 1 maart 2016 | 2 | 18 | Tara Butters, Michele Fazekas en Chris Dingess |
| Inhumans | 29 september 2017 | 10 november 2017 | 1 | 8 | Scott Buck |
| Series op Netflix | |||||
| Daredevil | 10 april 2015 | 19 oktober 2018 | 3 | 39 | Steven S. DeKnight, Doug Petrie, Marco Ramirez en Erik Oleson |
| Jessica Jones | 20 november 2015 | 14 juni 2019 | 3 | 39 | Melissa Rosenberg |
| Luke Cage | 30 september 2016 | 22 juni 2018 | 2 | 26 | Cheo Hodari Coker |
| Iron Fist | 17 maart 2017 | 7 september 2018 | 2 | 23 | Scott Buck en M. Raven Metzner |
| The Defenders | 18 augustus 2017 | 1 | 8 | Marco Ramirez | |
| The Punisher | 17 november 2017 | 18 januari 2019 | 2 | 26 | Steve Lightfoot |
| Series op Hulu | |||||
| Runaways | 21 november 2017 | 13 december 2019 | 3 | 33 | Josh Schwartz en Stephanie Savage |
| Series op Freeform | |||||
| Cloak & Dagger | 7 juni 2018 | 30 mei 2019 | 2 | 20 | Joe Pokaski |
Rolverdeling
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Lijst van acteurs in het Marvel Cinematic Universe voor het hoofdartikel over dit onderwerp.- In deze lijst zijn enkel acteurs van personages opgenomen die in meerdere fases en/of reeksen binnen het MCU terugkeren. Animatie-projecten zijn niet inbegrepen. Nog niet uitgebrachte films of series zijn niet inbegrepen.
- ↑ Marvel Cinematic Universe Movies at the Box Office Box Office Mojo Geraadpleegd op 2 mei 2019. Gearchiveerd op 29 mei 2019.
- ↑ (en) Marvel Cinematic Universe Crosses $10 Billion at the Box Office. Screenrant.com (2016). Geraadpleegd op 2 mei 2019.
- ↑ (en) Avengers: Endgame Raises MCU's Worldwide Gross Past $20 Billion. Screenrant.com (1 mei 2019). Geraadpleegd op 2 mei 2019.
- ↑ Marvel brengt wereldwijd meer dan 30 miljard dollar op. De Telegraaf (28 juli 2024). Geraadpleegd op 28 juli 2024.
- ↑ (en) Harris, Ben Fritz Dana, Paramount pacts for Marvel pix. Variety (28 april 2005). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) "‘The Avengers’ collects all your favorite Marvel characters in one handy wannabe blockbusterSUPER GROUP ‘The Avengers’ assembleS all your favorite Marvel characters in one handy wannabe blockbuster", Boston.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- 1 2 (en) Leonard, Devin, "Kevin Feige, Marvel's Superhero at Running Movie Franchises", Businessweek.com. Gearchiveerd op 3 april 2014. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- 1 2 (en) "‘The Avengers’ collects all your favorite Marvel characters in one handy wannabe blockbusterSUPER GROUP‘The Avengers’ assembleS all your favorite Marvel characters in one handy wannabe blockbuster", Boston.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ Marvel Avengers Update - Cinematical. www.cinematical.com. Gearchiveerd op 14 september 2010. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ Marvel Wants to Flex Its Own Heroic Muscles as a Moviemaker - New York Times. www.nytimes.com. Gearchiveerd op 21 december 2013. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) "How to watch the Marvel movies in order (release and chronological order)", GamesRadar+, 25 januari 2023. Gearchiveerd op 11 april 2026. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- 1 2 (en) "Kevin Feige Confirms Spider-Man: Far From Home Is the Conclusion to Marvel's Infinity Saga", Marvel. Gearchiveerd op 26 juni 2019. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ "The Disney/Marvel Deal: What It Means for Movies - Movies Feature at IGN", IGN. Gearchiveerd op 12 augustus 2012. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Marvel Shake-Up: Film Chief Kevin Feige Breaks Free of CEO Ike Perlmutter (Exclusive). The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 3 september 2015. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) "What Is The Marvel Studios Parliament? Producer Nate Moore Explains The Role Of Marvel's Behind-The-Scenes Group", CINEMABLEND, 9 november 2022. Gearchiveerd op 10 november 2022. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Robinson, Joanna, "Secrets of the Marvel Universe", HWD. Gearchiveerd op 30 november 2017. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Andreeva, Nellie, "Marvel Entertainment Launches TV Division", Deadline, 28 juni 2010. Gearchiveerd op 9 januari 2016. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Andreeva, Nellie, ABC And Marvel Eying ‘Avengers’-Themed TV Series. Deadline (28 juli 2012). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Goldberg, Lesley, Marvel’s ‘Agent Carter’: Hayley Atwell, Writers, Showrunners Confirmed for ABC Drama. The Hollywood Reporter (17 januari 2014). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Andreeva, David Lieberman,Nellie, Netflix Picks Up Four Marvel Live-Action Series & A Mini Featuring Daredevil, Jessica Jones, Iron Fist, Luke Cage For 2015 Launch. Deadline (7 november 2013). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) "'Marvel's The Punisher' spin-off ordered by Netflix, Jon Bernthal to star", Entertainment Weekly's EW.com. Gearchiveerd op 2 mei 2016. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Wagmeister, Elizabeth, Freeform Greenlights Marvel Romance Superhero Series ‘Cloak and Dagger’ (EXCLUSIVE). Variety (7 april 2016). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Goldberg, Lesley, Marvel’s ‘Runaways,’ From ‘The O.C.’ Creators, Ordered to Series at Hulu. The Hollywood Reporter (3 mei 2017). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Goldberg, Lesley, ‘Ghost Rider,’ ‘Helstrom’ Marvel Live-Action Dramas a Go at Hulu. The Hollywood Reporter (1 mei 2019). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Jr, Mike Fleming, Marvel Studios President Kevin Feige Adds Marvel Chief Creative Officer Title; He’ll Oversee All Creative & Story Initiatives. Deadline (15 oktober 2019). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Goldberg, Lesley, Marvel TV Division Folded Into Studio Unit, Layoffs Expected. The Hollywood Reporter (10 december 2019). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) D'Alessandro, Anthony, Marvel Boss Kevin Feige On ‘Black Panther 2’ Post Boseman, ‘Black Widow’ Release & Why Streaming Plans Won’t Burn MCU At The B.O.. Deadline (11 januari 2021). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Kit, Aaron Couch,Borys, Marvel Unveils Post-‘Endgame’ Slate with ‘Eternals’, ‘Shang-Chi’ and Multiple Sequels. The Hollywood Reporter (20 juli 2019). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- 1 2 (en) Shanfeld, Ethan, Marvel’s Victoria Alonso Teases ‘Mini Studio’ for Animation and Discusses Representation in Superhero Stories at NALIP Summit. Variety (20 juli 2021). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Lee, Chris, Inside the VFX Union Brewing in Hollywood. Vulture (13 januari 2023). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) McClintock, Chris Gardner,Carolyn Giardina,Pamela, Disney Debuts First Look at David O. Russell’s Star-Packed Film, ‘Lightyear’ and ‘Doctor Strange’ at CinemaCon. The Hollywood Reporter (27 april 2022). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Vary, Adam B., Marvel Studios’ Phases 5 and 6: Everything We Learned at Comic-Con About the Multiverse Saga. Variety (24 juli 2022). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) "Kevin Feige talks Phase 5, Kang, and the future of the MCU", EW.com. Gearchiveerd op 14 februari 2023. Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Kit, Aaron Couch,Borys, Marvel Drops Jonathan Majors After Assault, Harassment Verdict. The Hollywood Reporter (18 december 2023). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- 1 2 (en) Vary, Adam B., Why Marvel Is Rebranding Its Television Shows to Eliminate the ‘Pressure’ to ‘Watch Absolutely Everything’. Variety (21 mei 2024). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Rizzo, Lillian, Disney pulling back on making Marvel, Star Wars content, Iger says. CNBC (13 juli 2023). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Sharf, Zack, Marvel ‘Diluted’ Audience’s ‘Focus and Attention’ by Making So Many Disney+ TV Shows, Says Bob Iger. Variety (13 juli 2023). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Maas, Jennifer, Marvel Will Release No More Than Three Movies and Two Shows Per Year, Bob Iger Says. Variety (7 mei 2024). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Marvel’s Louis D’Esposito Reflects On ‘Rough Time’ At The Studio: ‘We’re Coming Back Strong’ – Exclusive. Empire (7 mei 2024). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Rubin, Rebecca, Bob Iger Says ‘Thunderbolts*’ Is ‘First and Best’ Example of Marvel’s New Movie Strategy: ‘We Lost a Little Focus by Making Too Much’. Variety (7 mei 2025). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) published, Emily Garbutt Contributions from Jack Shepherd, The Illuminati members in Doctor Strange 2, listed and explained. GamesRadar+ (21 juni 2022). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Perez, Rodrigo, Kevin Feige: “Of Course” All Marvel Films Won’t Be R-Rated & Says “The Mutant Era” Comes Next. The Playlist (20 juli 2024). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Kit, Aaron Couch,Borys, Marvel Unveils ‘Avengers: Doomsday’ Cast With MCU Mainstays and ‘X-Men,’ ‘Fantastic Four’ Stars. The Hollywood Reporter (26 maart 2025). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) published, Adam Tanswell, "We're already well into development of the next saga": Marvel boss Kevin Feige on Fantastic Four: First Steps, Phase 6 and the future of the MCU. GamesRadar+ (21 juli 2025). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Fischer, Russ, Marvel Has Joss Whedon On Contract Through 2015. SlashFilm (8 augustus 2012). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Couch, Aaron, ‘Guardians of the Galaxy 3’: James Gunn Returning to Write and Direct. The Hollywood Reporter (17 april 2017). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Lussier, Germain, Avengers: Infinity War Parts 1 and 2 Will Be Very Different Movies. Gizmodo (12 april 2016). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Masters, Borys Kit,Kim, Marvel’s Civil War: Why Kevin Feige Demanded Emancipation From CEO Ike Perlmutter. The Hollywood Reporter (3 september 2015). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ (en) Couch, Aaron, Kevin Feige and ‘Black Widow’ Team on Straddling Marvel’s Past and Future. The Hollywood Reporter (7 juli 2021). Geraadpleegd op 4 mei 2026.
- ↑ Iron Man | Iron Man | Movies | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 28 februari 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Jon Favreau Talks 'Iron Man' | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 6 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Iron Man Has Been Cast - IGN", IGN. Gearchiveerd op 18 december 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) SuperHeroHype, "Funding Initiated for Iron Man Movie", Superhero Hype. Gearchiveerd op 18 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) SuperHeroHype, "Iron Man Aussie Premiere Pics", Superhero Hype. Gearchiveerd op 17 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ The Incredible Hulk. marvel.com. Gearchiveerd op 3 november 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "10 Things Parents Should Know About Iron Man 2", WIRED. Gearchiveerd op 30 juli 2017. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Iron Man' Star Robert Downey Jr. Talks About 'Incredible Hulk' Cameo, Controversial 'Tropic Thunder' Pics - Music, Celebrity, Artist News | MTV". Gearchiveerd op 7 november 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Captain America Found in The Incredible Hulk Deleted Scene - /Film", Slashfilm, 11 oktober 2008. Gearchiveerd op 16 april 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Marvel stock soars on rev outlook - Entertainment News, Earnings Reports, Media - Variety. www.variety.com. Gearchiveerd op 18 november 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Cairns, By Bryan, Newsarama.com : Director Louis Leterrier Discusses The Incredible Hulk. www.newsarama.com. Gearchiveerd op 18 september 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Comic-Con: ‘Incredible Hulk’ screenwriter Zak Penn discusses strife with Edward Norton | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 21 februari 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) SuperHeroHype, "Hulk Filming at CFB Trenton", Superhero Hype. Gearchiveerd op 25 mei 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) LLC, Hollywood.com,, World Premiere of 'The Incredible Hulk'. Hollywood.com. Gearchiveerd op 25 februari 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) First IRON MAN 2 TV Spot airs on the Kids Choice Awards | Collider. collider.com. Gearchiveerd op 11 oktober 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) ‘Iron Man 2′ Post-Credits Scene Revealed!. splashpage.mtv.com. Gearchiveerd op 3 januari 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Tom Holland Confirms Spider-Man Had A Secret Cameo You Missed. HuffPost (26 juni 2017). Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Movies. UPROXX (18 oktober 2024). Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Theroux to write 'Iron Man' sequel - Entertainment News, Comic Book Biz, Media - Variety. www.variety.com. Gearchiveerd op 6 november 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Finke, Nikki, "Marvel Stock Rockets As 'Iron Man' Soars: Plans Sequel, Unveils 2010-2011 Releases", Deadline, 5 mei 2008. Gearchiveerd op 12 augustus 2020. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 "Downey, Favreau sign on for Avengers at Marvel", Reuters. Gearchiveerd op 21 september 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "�Iron Man 2?: Terrence Howard�s out, Don Cheadle�s in | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 3 juli 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "ANOTHER ‘IRON MAN 2′ DEAL: Scarlett Johannson To Replace Emily Blunt As Black Widow For Lousy Lowball Money", Deadline.com. Gearchiveerd op 29 augustus 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Thor Movie: New Release Date! May 6, 2011. marvel.com. Gearchiveerd op 7 november 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Clark Gregg’s ‘Iron Man 2′ S.H.I.E.L.D. Agent Will ‘Do Some Exciting Things’ In ‘Thor’", Splash Page. Gearchiveerd op 30 september 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Thor': Kenneth Branagh on the 'crazy Marvel universe'", Hero Complex - movies, comics, pop culture - Los Angeles Times. Gearchiveerd op 5 december 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Stellan Skarsgard Talks Thor Sting | News | Empire. empireonline.com. Gearchiveerd op 6 juli 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "EXCLUSIVE: Chris Hemsworth Is 'Thor'", Deadline.com. Gearchiveerd op 17 mei 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Marvel Studios Update: Loki Officially Cast in 2011 Thor Movie | Thor | Movie & TV News | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 27 maart 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Fleming, Michael, "Branagh in talks to direct 'Thor'", Variety, 29 september 2008. Gearchiveerd op 18 april 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) More Images from CAPTAIN AMERICA: THE FIRST AVENGER; First Look at Hugo Weaving and Stanley Tucci | Collider. collider.com. Gearchiveerd op 28 februari 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Captain America image gives a first look at Cosmic Cube", Total Film. Gearchiveerd op 20 juli 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Jon Favreau Explains The History of Stark Expo In ‘Iron Man 2′", Splash Page. Gearchiveerd op 6 oktober 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Lesnick, Silas, "Watch the Final Scene of Captain America", Superhero Hype. Gearchiveerd op 2 april 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Captain America' enlists two scribes - The Hollywood Reporter", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 30 september 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) 'Captain America': Sebastian Stan cast as Bucky Barnes | EW.com. popwatch.ew.com. Gearchiveerd op 7 april 2010. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 Watch the Captain America Red Carpet Premiere Replay on Marvel.com | Captain America | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 7 november 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Marvel's The Avengers Begins Production | Avengers | Movie & TV News | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 29 april 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ WebCite query result. www.webcitation.org. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Times, Los Angeles, "How Gwyneth Paltrow was recruited for 'The Avengers'", latimes.com. Gearchiveerd op 4 mei 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Movie Castings: Seth Rogen Scores ‘The Interview’, ‘Endless Love’ Remake Gets Leads & ‘Winter Soldier’ Sees Agent Return", Deadline.com. Gearchiveerd op 26 maart 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "“The Avengers” has two post-credit scenes, mystery actor revealed", www.ifc.com. Gearchiveerd op 5 mei 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ WebCite query result. www.webcitation.org. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) TOLDJA! Marvel & Ruffalo Ink Hulk Deal – Deadline.com. www.deadline.com. Gearchiveerd op 15 maart 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Filming of 'Avengers' in Cleveland approaches the end", The Plain Dealer - cleveland.com. Gearchiveerd op 25 december 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) O'Connell, Michael, "Marvel Sets 'The Avengers' World Premiere for April 11", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 19 maart 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Blastr: Official Iron Man 3 synopsis reveals Stark's personal crisis. Blastr (Syfy). Gearchiveerd op 13 december 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Kevin Feige And Shane Black Talk Iron Man 3 | interviews | empireonline.com. empireonline.com. Gearchiveerd op 12 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) IAR EXCLUSIVE: Mark Ruffalo Talks Marvel Cameos and the Future of The Hulk - iamROGUE.com. www.iamrogue.com. Gearchiveerd op 11 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Ain't It Cool News: The best in movie, TV, DVD, and comic book news.. www.aintitcool.com. Gearchiveerd op 23 oktober 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 (en) "�Iron Man 3? to come to theaters in 2013; Disney picks up marketing rights | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 1 april 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ https://web.archive.org/web/20130418092520/http://i.annihil.us/u/prod/avengersmovie/ironman3/fullsite1/pdf/Iron_Man_3_Notes.pdf
- ↑ (en) IRON MAN 3 Ben Kingsley Mandarin | Collider. collider.com. Gearchiveerd op 1 september 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "‘Iron Man 3′ back underway after Robert Downey Jr. injury | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 4 oktober 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "‘Iron Man 3′ Casts China’s Wang Xuequi As New ‘Dr Wu’: Beijing Filming Starts Monday", Deadline.com. Gearchiveerd op 6 januari 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) � �Iron Man 3? shoots at Chinese Theater. Variety. Gearchiveerd op 29 januari 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Official Synopsis for THOR: THE DARK WORLD Revealed", Collider, 12 oktober 2012. Gearchiveerd op 8 januari 2020. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ New Thor: The Dark World Set Photo | News | Empire. empireonline.com. Gearchiveerd op 19 juni 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Guardians Of The Galaxy': Latest On Vin, Bradley And The Scene Everyone's Talking About - Music, Celebrity, Artist News | MTV.com". Gearchiveerd op 6 november 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) McMillan, Graeme, Everything You Need to Know About Thor: The Dark World’s End Credits Scene | Underwire | WIRED. WIRED. Gearchiveerd op 4 april 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "‘Thor 2′ Director Will Be ‘Game Of Thrones’ Helmer Alan Taylor", Deadline.com. Gearchiveerd op 21 februari 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Marvel And Disney Setting 'Thor 2' For Summer 2013; Chris Hemsworth's Back But Kenneth Branagh Won't Return", Deadline.com. Gearchiveerd op 4 juli 2011. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "We Have A ‘Thor 2′ Villain: Christopher Eccleston To Play Malekith The Accursed", Deadline.com. Gearchiveerd op 3 augustus 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (is) Software, e.c, title. www.icelandreview.com. Gearchiveerd op 24 oktober 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Masters, Kim, "Official: Disney’s ‘Lone Ranger’ Sets May 31, 2013 Release Date", The Hollywood Reporter, 13 oktober 2011. Gearchiveerd op 19 oktober 2021. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ D23 Expo: Disney Reveals Logos for Upcoming Releases - ComingSoon.net. www.comingsoon.net. Gearchiveerd op 19 september 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) ‘Captain America: The Winter Soldier’ Takes Place Two Years After ‘The Avengers’. Slashfilm. Gearchiveerd op 1 oktober 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Film reveal retools TV's 'Agents of S.H.I.E.L.D.'". Gearchiveerd op 6 april 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Review: Captain America meets his match in the smart and stylish 'Winter Soldier'", HitFix. Gearchiveerd op 22 maart 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ "‘Captain America: The Winter Soldier’ premiere: Crossover is the word | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 15 maart 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 (en) Kit, Borys, "Comic-Con 2012: Marvel Names 'Avengers' Follow-Ups; Robert Downey Jr. Makes Surprise Appearance", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 17 juli 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Sneider, Jeff, "Russo brothers tapped for ‘Captain America 2’", Variety, 6 juni 2012. Gearchiveerd op 20 februari 2026. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Captain America: The Winter Soldier' starts shooting in Cleveland", cleveland.com, 17 mei 2013. Gearchiveerd op 26 maart 2019. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ "Soo-hyun to star in 'Avengers' sequel", koreatimes. Gearchiveerd op 28 maart 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) Kit, Borys, "James Gunn In Talks to Direct Marvel's 'Guardians of the Galaxy' (Exclusive)", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 18 augustus 2012. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Read the Official Synopsis For Marvel's Guardians of the Galaxy | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 21 februari 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 (en) "Kevin Feige Talks Guardians of the Galaxy, Thanos, Iron Man 4, and More", Collider, 21 juli 2014. Gearchiveerd op 24 juli 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 (en) "There is one mid-credits scene in 'Avengers: Age of Ultron' — Here's what it means for future Marvel movies", Business Insider. Gearchiveerd op 1 mei 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Marvel Studios Begins Production on Guardians of the Galaxy | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 24 juli 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ "This week’s cover: Meet the new boss in Marvel’s ‘Avengers: Age of Ultron’ | EW.com", EW.com. Gearchiveerd op 16 juli 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Marvel's 'Avengers: Age of Ultron' Official Synopsis - Stitch Kingdom", Stitch Kingdom, 15 september 2014. Gearchiveerd op 17 september 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) How 'Age of Ultron' Lays the Groundwork for 'Black Panther'. The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 26 juni 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "MCU: Every Character To Use Or Handle The Mind Stone", CBR, 31 juli 2021. Gearchiveerd op 31 juli 2021. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Disney Announces 'Avengers 2' In Development", Deadline, 8 mei 2012. Gearchiveerd op 15 augustus 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ SDCC 2013: Joss Whedon Reveals Avengers: Age of Ultron | Avengers | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 24 juli 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "'Avengers: Age of Ultron': Secret roles for Julie Delpy and Linda Cardellini", Entertainment Weekly's EW.com. Gearchiveerd op 3 april 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- 1 2 Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel's Ant-Man | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 8 juni 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "65 Things We Learned On Our Ant-Man Set Visit", Slashfilm, 22 juni 2015. Gearchiveerd op 23 juni 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) ECCC: Hayley Atwell Talks "Marvel's Agent Carter," "Ant-Man" Appearance - Comic Book Resources. www.comicbookresources.com. Gearchiveerd op 28 maart 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Sneak peek: Paul Rudd has his feelers on in 'Ant-Man'". Gearchiveerd op 20 augustus 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ "Interview: Marvel Studios President Kevin Feige on 'Ant-Man,' 'Doctor Strange' and More", Fandango, 7 juli 2015. Gearchiveerd op 16 juli 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "When Will You See the First Civil War Clip? - /FIlm", Slashfilm, 29 juni 2015. Gearchiveerd op 2 juli 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ "Ant-Man post credit scenes revealed - spoilers in here!", 8 juli 2015. Gearchiveerd op 10 juli 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "Exclusive: Edgar Wright Talks Ant-Man - SuperHeroHype", SuperHeroHype. Gearchiveerd op 18 januari 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Production Begins on Marvel's Ant-Man | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 19 augustus 2014. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ (en) "MARVEL To Broadcast ANT-MAN Premiere Red Carpet Online", Newsarama.com. Gearchiveerd op 29 juni 2015. Geraadpleegd op 10 mei 2026.
- ↑ Marvel Studios Begins Production on Marvel's 'Captain America: Civil War' | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 8 mei 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Captain America: Civil War New Synopsis Released. Comicbook.com. Gearchiveerd op 26 november 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Exclusive: Russo Brothers Explain Where Captain America: Civil War Starts. Comicbook.com. Gearchiveerd op 10 januari 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Chadwick Boseman to Star in Marvel's Black Panther | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "William Hurt Teases a "Much Different" General Ross for Captain America: Civil War - IGN", IGN. Gearchiveerd op 26 juni 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) CAPTAIN AMERICA 3 will be Directed by Joe and Anthony Russo; Say They’re Breaking the Story Now | Collider. collider.com. Gearchiveerd op 12 maart 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Marvel Announces BLACK PANTHER, CAPTAIN MARVEL, INHUMANS, AVENGERS: INFINITY WAR Films, CAP & THOR 3 Subtitles", Newsarama.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 3 4 (en) "Marvel Announces New Wave of Superhero Movies", Variety, 28 oktober 2014. Gearchiveerd op 29 oktober 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Exclusive: Marvel launches program for girl scientists", USA TODAY. Gearchiveerd op 12 maart 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Marvel Studios Announces Full Phase 3 Slate at Special Event | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) D23: Disney Live Action Presentation, Featuring Marvel Studios, Star Wars & More - Comic Book Resources. www.comicbookresources.com. Gearchiveerd op 16 augustus 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "D23: MARVEL, LUCASFILM & WALT DISNEY PICTURES Panel", Newsarama.com. Gearchiveerd op 17 augustus 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "13 Coolest Doctor Strange Easter Eggs, References, and Trivia - IGN - Page 2", IGN. Gearchiveerd op 28 oktober 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 3 (en) "'Doctor Strange' Spoilers: Secrets and Easter Eggs from the New Marvel Movie", Entertainment Weekly's EW.com. Gearchiveerd op 6 november 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Benedict Cumberbatch to Play Doctor Strange | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 4 december 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Doctor Strange Movie Images from the Set", Collider, 14 december 2015. Gearchiveerd op 15 december 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Double Toasted, EXCLUSIVE! DOCTOR STRANGE WRITER “C. ROBERT CARGILL" - Double Toasted Interview (22 april 2016). Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 3 (en) "Benedict Cumberbatch in Nepal - The Himalayan Times", The Himalayan Times, 5 november 2015. Gearchiveerd op 17 november 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 (en) "Cumberbatch, Ejiofor spotted shooting ‘Doctor Strange’", NY Daily News. Gearchiveerd op 2 april 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "'Doctor Strange' Director Addresses Whitewashing Controversy", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 14 oktober 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Marvel's 'Doctor Strange' and 'Guardians of the Galaxy Vol. 2' Synopses Released - Stitch Kingdom", Stitch Kingdom, 20 juni 2016. Gearchiveerd op 22 juni 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Guardians of the Galaxy Vol 2 Set Visit Report", Slashfilm, 6 februari 2017. Gearchiveerd op 6 februari 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Guardians Of The Galaxy Vol. 2 Post-Credits Scenes Explained. Marvel. Gearchiveerd op 27 april 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Adam Warlock Was Originally in Guardians of the Galaxy 2", Slashfilm, 20 april 2017. Gearchiveerd op 21 april 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ "Why That Thor: Ragnarok Character Shows Up In The Guardians Of The Galaxy 2 End Credits", CINEMABLEND, 11 mei 2017. Gearchiveerd op 12 mei 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "James Gunn Will Write, Direct 'Guardians of the Galaxy' Sequel (Video) - TheWrap", TheWrap, 25 juli 2014. Gearchiveerd op 27 juli 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Marvel Studios Begins Production on Marvel's 'Guardians of the Galaxy Vol. 2'. News | Marvel.com. Gearchiveerd op 19 juni 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "James Gunn Offers Update on Guardians of the Galaxy 2 - SuperHeroHype", SuperHeroHype, 3 april 2015. Gearchiveerd op 5 april 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Watch the First Trailer for Spider-Man: Homecoming - IGN", IGN. Gearchiveerd op 9 december 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Spider-Man: Homecoming Eric Carroll Interview", Screen Rant, 17 april 2017. Gearchiveerd op 19 april 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Robert Downey Jr. Joins 'Spider-Man: Homecoming'. The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 21 april 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Kroll, Justin, "Jon Favreau to Reprise ‘Iron Man’ Role in ‘Spider-Man: Homecoming’ (EXCLUSIVE)", Variety, 1 september 2016. Gearchiveerd op 2 september 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "'Spider-Man: Homecoming' Surprise Cameo Means Big Things for Tony Stark", TheWrap, 7 juli 2017. Gearchiveerd op 7 juli 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "New “Spider-Man: Homecoming” trailer teases Iron Man, Captain America". Gearchiveerd op 29 maart 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ "Exclusive Interview: 'Spider-Man: Homecoming' Director Jon Watts on Easter Eggs, Iron Man, John Hughes and More", Fandango, 28 maart 2017. Gearchiveerd op 28 maart 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Spider-Man: Homecoming: Does The Vulture Run Damage Control?. Marvel. Gearchiveerd op 28 maart 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Sony Pictures Entertainment Brings Marvel Studios Into The Amazing World Of Spider-Man | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 10 februari 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 Sony Pictures and Marvel Studios Find Their 'Spider-Man' Star and Director | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 24 juni 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) SDCC 2016: 'Spider-Man: Homecoming' Introduces Its Villain. News | Marvel.com. Gearchiveerd op 26 augustus 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Back To Walley World: The Griswolds Go On 'Vacation' Again", NPR.org. Gearchiveerd op 28 juli 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Tom Holland Shares Photo From Spider-Man: Homecoming's Last Day Of Filming. Marvel. Gearchiveerd op 3 oktober 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Homecoming Premiere: Watch Spider-Man on the Carpet Live!", ComingSoon.net, 28 juni 2017. Gearchiveerd op 2 juli 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Get Your First Look at Marvel Studios' 'Thor: Ragnarok' In A New Photo. News | Marvel.com. Gearchiveerd op 6 januari 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Thor Brings Ragnarok to the Marvel Cinematic Universe in 2017 | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 28 oktober 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) D'Alessandro, Anthony, "‘Thor: Ragnarok’ Trailer Stomps Into Hall H With Battling Superheroes – Comic-Con", Deadline, 23 juli 2017. Gearchiveerd op 23 juli 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Here's How 'Thor: Ragnarok' Ties into the Larger MCU", Collider, 7 september 2017. Gearchiveerd op 7 september 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 Marvel Studios Confirms Stellar New Cast Members of the Highly Anticipated 'Thor: Ragnarok' | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 4 juni 2016. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "'Thor: Ragnarok' Mid-Credits Scene Explained: Who's Ship is That?", TheWrap, 2 november 2017. Gearchiveerd op 6 november 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Marvel Hires One of Its Own Executives to Co-Write 'Thor 3' - TheWrap", TheWrap, 29 januari 2014. Gearchiveerd op 31 januari 2014. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ Rate limit reached. wayback.archive-it.org. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "'Thor: Ragnarok' Writer on the Secret to Revitalizing a Franchise", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 7 november 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Frater, Patrick, "Marvel’s ‘Thor: Ragnarok’ and Fox’s ‘Alien’ Sequel To Shoot in Australia", Variety, 22 oktober 2015. Gearchiveerd op 22 oktober 2015. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Cameras to roll on Thor on July 4", adelaidenow. Gearchiveerd op 4 november 2023. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) "Coming up from the USA TODAY Network: College football rankings, 'Thor: Ragnarok' premiere and more", USA TODAY. Gearchiveerd op 9 oktober 2017. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) GradeSaver, Black Panther (film) Summary | GradeSaver. www.gradesaver.com (10 mei 2023). Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 (en) Black Panther. TVGuide.com. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Black Panther's post-credits scenes explained. Digital Spy (7 februari 2018). Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- ↑ (en) Patterson, Brandon E., Oscars so white? Black Panther to the rescue.. Mother Jones. Geraadpleegd op 13 mei 2026.
- 1 2 3 Marvel Studios Phase 3 Update | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 10 oktober 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "The Guardians of the Galaxy (and Spider-Man) Will Meet the Avengers in 'Infinity War'", EW.com, 11 februari 2017. Gearchiveerd op 11 februari 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Avengers: Infinity War's Surprise Returning Character Was Recast - IGN", IGN. Gearchiveerd op 27 april 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "There is one mid-credits scene in 'Avengers: Age of Ultron' — Here's what it means for future Marvel movies", Business Insider. Gearchiveerd op 1 mei 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 Joe & Anthony Russo to Direct 2-Part Marvel's 'Avengers: Infinity War' Event | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 9 april 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 Christopher Markus & Stephen McFeely to Write Marvel's 2-Part 'Avengers: Infinity War' Event | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 9 mei 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "'Avengers: Infinity War' release date moves up a week", EW.com. Gearchiveerd op 2 maart 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "'Ant-Man and the Wasp' Takes Place During 'Avengers: Infinity War'", TheWrap, 30 april 2018. Gearchiveerd op 30 april 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "'Ant-Man and the Wasp' Set Visit: Everything We Learned About Marvel's Upcoming Sequel", /Film, 18 juni 2018. Gearchiveerd op 19 juni 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ "Ant-Man and the Wasp’s post-credits scenes, explained", Vox. Gearchiveerd op 6 juli 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Michael Douglas is Back For Ant-Man and the Wasp", Slashfilm, 10 februari 2017. Gearchiveerd op 10 februari 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Michelle Pfeiffer Will Play Janet Van Dyne in 'Ant-Man and The Wasp'", EW.com, 23 juli 2017. Gearchiveerd op 23 juli 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 (en) "Ant-Man and the Wasp: Michael Douglas Eyeing Return", Collider, 13 november 2015. Gearchiveerd op 15 november 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Production Officially Begins on Ant-Man and The Wasp!", ComingSoon.net, 1 augustus 2017. Gearchiveerd op 1 augustus 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Production Underway on Marvel Studios' 'Captain Marvel'. News | Marvel.com. Gearchiveerd op 26 maart 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ 記憶を失ったミステリアスな女性ヒーロー＜キャプテン・マーベル＞登場‼『キャプテン・マーベル』日本版予告解禁‼｜キャプテンマーベル｜マーベル公式. マーベル公式. Gearchiveerd op 9 november 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Samuel L. Jackson Will Bring Nick Fury to 'Captain Marvel'", EW.com, 7 juli 2017. Gearchiveerd op 7 juli 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Disney and Marvel Studios Reveal Official 'Avengers: Endgame' Synopsis", Marvel. Gearchiveerd op 21 maart 2019. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ Nicole Perlman & Meg LeFauve to Write Marvel's 'Captain Marvel' | News | Marvel.com. marvel.com. Gearchiveerd op 21 april 2015. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Brie Larson officially announced as Captain Marvel", Entertainment Weekly's EW.com. Gearchiveerd op 24 juli 2016. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "It's finally here! Watch the first trailer for Marvel's newly titled 'Avengers: Endgame'", USA TODAY. Gearchiveerd op 7 december 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 (en) "Avengers: Endgame Creates Marvel's Biggest Timeline Problem Yet (Seriously)", ScreenRant, 27 april 2019. Gearchiveerd op 27 april 2019. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 "Does 'Avengers: Endgame' Have a Post-Credits Scene?", Time. Gearchiveerd op 12 november 2020. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "The Russo Brothers Reveal Tony Stark's Future in the MCU", CBR, 12 mei 2019. Gearchiveerd op 16 januari 2021. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Avengers: Endgame writers on bringing Captain America to this moment", Polygon. Gearchiveerd op 14 januari 2021. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Adam B. Vary,Meredith Woerner, "Marvel Announces ‘Avengers: Doomsday’ and ‘Avengers: Secret Wars’ Directed by the Russo Brothers", Variety, 28 juli 2024. Gearchiveerd op 29 juli 2024. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "All the big 'Deadpool & Wolverine' cameos", EW.com. Gearchiveerd op 27 juli 2024. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "The first Avengers: Doomsday trailer is now officially online, as the Russo Brothers explain why they brought Cap back: "It was always going to come back to this"", GamesRadar+, 23 december 2025. Gearchiveerd op 23 december 2025. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- 1 2 (en) "It's finally here! Watch the first trailer for Marvel's newly titled 'Avengers: Endgame'", USA TODAY. Gearchiveerd op 7 december 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Spider-Man: Far From Home Trailer Description - IGN", IGN. Gearchiveerd op 9 december 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Boucher, Geoff, "‘Spider-Man: Far From Home’ Trailer: NYC’s Hometown Hero Takes On Europe", Deadline, 15 januari 2019. Gearchiveerd op 15 januari 2019. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Buchanan, Kyle, "Spider-Man: Far From Home Adds Samuel L. Jackson, Cobie Smulders", Vulture. Gearchiveerd op 7 augustus 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Nast, Condé, "That Spider-Man: Far From Home End of Credits Reveal, Explained", Vanity Fair. Gearchiveerd op 2 juli 2019. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Kevin Feige Explains Spider-Man: Far From Home's Iconic Post-Credits Cameo", ScreenRant, 7 juli 2019. Gearchiveerd op 22 september 2020. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Kevin Feige Confirms Jon Watts as Spider-Man: Homecoming 2 Director", Screen Rant, 9 december 2017. Gearchiveerd op 10 december 2017. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Jake Gyllenhaal in Talks to Star in 'Spider-Man: Homecoming' Sequel", The Hollywood Reporter. Gearchiveerd op 22 mei 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) 'Spider-Man: Far From Home' Is Now Filming in Venice. www.moviefone.com. Gearchiveerd op 13 oktober 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Spider-Man: Tom Holland Announces Far From Home Has Wrapped", ScreenRant, 16 oktober 2018. Gearchiveerd op 17 oktober 2018. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) "Tune in the 'Spider-Man: Far From Home' Red Carpet Live Stream on June 26 | News | Marvel", Marvel Entertainment. Gearchiveerd op 20 juni 2019. Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/marvel-halloween-special-michael-giacchino-1235109396/. Gearchiveerd op 8 juni 2023.
- ↑ https://deadline.com/2020/12/guardians-of-the-galaxy-holiday-special-baby-groot-series-set-disney-plus-1234654602/. Gearchiveerd op 28 februari 2023.
- ↑ https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jon-bernthal-punisher-special-marvel-disney-1236146371/
- ↑ Marvel One-Shots: Expanding the Cinematic Universe. Marvel.com (2 augustus 2011). Geraadpleegd op 2 augustus 2011.
- ↑ Een alternatieve versie waarin ze Captain Carter is.
- ↑ Personage die zich door middel van Agatha voordoet als Quicksilver.
- ↑ Een alternatieve versie waarin ze Captain Marvel is.
- ↑ Een alternatieve versie waarin ze Binary is.
- ↑ Een alternatieve Aarde-838 versie.
- ↑ Een alternatieve versie in de Void.
· 
· 
<ref> voor de groep "kleine-letter", maar er is geen bijbehorend label <references group="kleine-letter"/> aangetroffen