MeToo (hashtag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Me Too (of "#MeToo") is een hashtag op Twitter en andere sociale media die in oktober 2017 viraal (als een lopend vuurtje) ging. De hashtag #MeToo geeft aan dat wie het plaatst te maken zou hebben gehad met seksuele intimidatie of aanranding. De hashtag kreeg grote populariteit nadat Hollywood-producent Harvey Weinstein van seksuele intimidatie was beticht door verschillende vrouwen.

Context[bewerken]

Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt, in verschillende mate, in alle culturen ter wereld voor. Er zijn diverse golven in de Westerse media geweest waarin seksueel misbruik aan de kaak werd gesteld: in de jaren 90 van de 20ste eeuw waren er bijvoorbeeld diverse schandalen rondom incest, in de jaren 10 van de 21ste eeuw was er het seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Ook heeft misbruik in leger, onderwijs, gezondheidsinstellingen en sportwereld regelmatig aandacht gekregen. In de Verenigde Staten heeft de overwinning van Donald Trump bij de presidentsverkiezingen geleid tot een beweging om de rechten van vrouwen meer onder de aandacht te brengen.[1] Uit een onderzoek van de Rutgers Stichting kwam in 2012 naar voren dat in Nederland veertig procent van de vrouwen te maken heeft gehad met ongewenst fysiek contact met mannen.[2] Van alle slachtoffers van seksueel geweld is ongeveer een derde jongen of man.[3]

Oorsprong[bewerken]

Oorspronkelijk is "Me Too" afkomstig van activiste Tarana Burke uit New York, die deze zinsnede in 2006 gebruikte op de website MySpace om empathie te kweken voor vrouwen die slachtoffer waren van seksueel misbruik.[4] Voor Burke was dat een gevolg van een gesprek dat zij in 1997 had met een dertienjarig meisje dat haar toevertrouwde dat zij aangerand was. Burke wou later dat ze gewoon "me too" gezegd had.

In 2017 moedigde de Amerikaanse actrice Alyssa Milano op Twitter vrouwen aan om met de hashtag #MeToo hun ervaringen met seksueel overschrijdend gedrag te delen. Dit om aan te tonen dat misogyn gedrag wijdverbreid is in de samenleving. Aanleiding voor de actie waren de beschuldigingen van verschillende vrouwen, onder wie actrice Ashley Judd, aan het adres van Harvey Weinstein. The New York Times bracht de beschuldigingen aan het licht en schreef dat Weinstein sinds het begin van de jaren 1990 minstens acht keer tot een minnelijke schikking gekomen was met vrouwen die hem beschuldigd hadden van seksueel grensoverschrijdend gedrag.[5]

Met name op Twitter werd de hashtag #MeToo populair en vele vrouwen en enkele mannen lieten op deze manier weten dat ze ooit in hun leven tot een seksuele ervaring waren gedwongen. Daarbij werd ook vaak de naam genoemd van degene die hen seksueel geïntimideerd of aangerand zou hebben. Beschuldigd werden onder anderen de acteurs Kevin Spacey en Charlie Sheen, de komiek Louis C.K., ex-president George H.W. Bush en de Britse politicus Michael Fallon.

Onderzoek en impact[bewerken]

De hashtag was op 15 oktober 2017 al 200.000 keer gebruikt,[6] en op 16 oktober meer dan 500.000 keer getweet. Op Facebook werd hij binnen 24 uur door meer dan 4,7 miljoen mensen in 12 miljoen posts gebruikt.[7] Facebook maakte bekend dat 45% van zijn gebruikers in de Verenigde Staten een Facebookvriend had die de term had gepost.[8]

Tienduizenden vrouwen reageerden op Milano's oorspronkelijke tweet.[9] Ook sommige mannen reageerden op de hashtag met hun eigen ervaringen met seksuele intimidatie en misbruik. Anderen reageerden door hun eerdere misdragingen tegen vrouwen te erkennen, en startten de hashtag "#IHave."[10][11]

Beantwoording[bewerken]

Internationaal[bewerken]

De hashtag was trending topic op de sociale media in tenminste 85 landen,[12] waaronder India, Pakistan, het Verenigd Koninkrijk en Nederland.[13] Varianten waren onder meer trending in Frankrijk, met het gebruik van "BalanceTonPorc" (VerklikJeVarken), dat gebruikers aanmoedigde de namen van hun vermeende misbruiker bekend te maken.[14] In Italië postten vrouwen verhalen over aanranding en seksuele intimidatie onder de hashtag #QuellaVoltaChe, letterlijk "#DieKeerDat."[15] De Spaanse tegenhanger is "#YoTambién". In Franstalige gebieden in Canada wordt de campagne gevoerd onder de hashtag "#MoiAussi". In Israël begon de Hebreeuwse hashtag "גםאנחנו#" (#WijOok) trending topic te worden op 18 oktober, met een artikel op de voorpagina van de krant Yediot Aharonot.[16]

Het Europees Parlement hield een zitting in reactie op de MeToo-campagne, nadat deze aanleiding had gegeven tot beschuldigingen van misbruik in het parlement en in de kantoren van de Europese Unie in Brussel. Cecilia Malmström, de Europese commissaris voor handel, noemde de hashtag specifiek als reden waarom de bijeenkomst was belegd.[17] In het Verenigd Koninkrijk startte het kabinet een onderzoek naar beweringen dat parlementslid Mark Garnier een secretaresse opdracht had gegeven seksspeeltjes voor zijn echtgenote en minnares te kopen.[18]

In China reageerden internetgebruikers boos op de beweringen van de media dat aanranding een buitenlands probleem was, omdat Chinese mannen door hun opvoeding beschermend zouden zijn.[19]

Lokale alternatieve hashtags[bewerken]

Nederland[bewerken]

Ook in Nederland kwamen er beschuldigingen tegen enkele bekende figuren. De publicist Jelle Brandt Corstius beschuldigde, zonder diens naam te noemen, in een tv-uitzending in begin november 2017 mediaondernemer Gijs van Dam van een verkrachting in 2002. Na een reactie door Van Dam deed Brandt Corstius enkele dagen later aangifte bij de politie.[20] Ook regisseur en producent Job Gosschalk werd door verschillende acteurs beticht van seksuele intimidatie en machtsmisbruik.[21] Hij schortte hierna zijn werkzaamheden op. De journalist Francisco van Jole werd door een anonieme vrouw beschuldigd van misbruik. Een telefoongesprek waarin Van Jole en de vrouw het incident bespraken, werd door verschillende media verspreid.[22] Volgens de beschuldigden Van Dam, Gosschalk en Van Jole zou het in hun gevallen niet om dwang of misbruik zijn gegaan. Andere mediafiguren die werden ontslagen in de nasleep van de #metoo-beweging waren de regisseurs Jappe Claes en Ruut Weissman.[23][24]

In Nederland leidde de campagne niet alleen tot vele aangiften van verkrachting of seksueel misbruik, maar ook tot meer hulpvragen. Volgens Slachtofferhulp Nederland is de drempel om seksuele intimidatie te melden door #metoo en de programma's zoals Verkracht of niet? van BNNVARA verlaagd.[25] Erevoorzitter Pieter van Vollenhoven pleitte ervoor dat er een aparte instantie zou komen om de beschuldigingen van seksuele intimidatie te onderzoeken.[26]

België[bewerken]

Ook in Vlaanderen is de #MeToo-discussie levendig. Duizenden vrouwen reageerden op social media over hun ervaringen. Getuigenissen kwamen uit de politiek, media, muziek en filmwereld. De Vlaamse overheid werkt vanaf 2017 aan een meldpunt voor de cultuursector waar misbruik gemeld kan worden. Vanuit de filmwereld deelde Hilde Van Mieghem aanrandingen door regisseurs en zangeres Nikkie Van Lierop vertelde dat een producer haar werk aanbood voor seks. Chef Weekend Kirsten Bertrand van De Morgen noemde haar ervaringen. Anders dan in Nederland hebben zij geen van allen namen naar buitengebracht.[27] Bij wijze van protest houden vier Brusselse studentes medio november 2017 een naaktprotest om te tonen dat ze na hun ervaringen niet opgehouden zijn met leven.[28]

Naar aanleiding van klachten door verschillende vrouwen over grensoverschrijdend gedrag van televisiemaker Bart de Pauw besloot de VRT in november 2017 de samenwerking met hem onmiddellijk stop te zetten.[29][30]

Suriname[bewerken]

In Surinaamse kranten is er aandacht voor de #MeToo-discussie, met name voor wat er in het buitenland gebeurt. In een column in De Ware Tijd deelde Philomena Bijlhout haar ervaringen over misbruik op jonge leeftijd.[31]

Kritiek[bewerken]

Kritiek op de campagne houdt in dat de verantwoordelijkheid voor het naar buiten brengen van seksuele intimidatie wordt gelegd bij degenen die er slachtoffer van waren, wat hertraumatisering kan veroorzaken.[32][33][34][35] Sommigen vinden dat de hashtag tot vermoeidheid en woede kan leiden, in plaats van tot oprechte communicatie.[36][37] Burke heeft de beweging aanvankelijk gekritiseerd omdat deze geen aandacht besteedde aan het werk van zwarte vrouwen bij het voeren van een dialoog over seksuele intimidatie. Zij huldigde echter degenen die aan de beweging deelnamen en gaf Milano krediet voor het erkennen van Burkes eigen, vergelijkbare beweging.

Anderzijds wordt ook gewaarschuwd voor trial by media, een heksenjacht waarbij vermeende daders worden veroordeeld voordat bewezen is dat ze iets hebben misdaan.[38]