Messiasbelijdende Joden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Messiasbelijdende Joden behoren tot een godsdienstige groepering die Jezus beschouwt als de door God in de Bijbel beloofde Messias. Messiasbelijdende Joden combineren in hun geloofsleven aspecten uit zowel het christendom als het jodendom.

Andere benamingen voor Messiasbelijdende Joden zijn Messiaanse Joden, Messiaans jodendom, Messiaanse Beweging en Messiasbelijders. De laatste twee aanduidingen worden ook gehanteerd voor Messiasbelijdende niet-Joden.

Korte omschrijving[bewerken]

Door hun geloof in Jezus als de messias (door hen aangeduid als Yeshua of Jesjoea, zijn Hebreeuwse naam) zouden Messiasbelijdende Joden in strikte zin als christenen kunnen worden aangemerkt, maar deze term wordt door henzelf liever vermeden. Formeel gesproken behoren zij echter tot het christendom. Messiasbelijdende Joden zien zichzelf doorgaans als onderdeel van het jodendom, maar omdat Jezus door het jodendom niet als messias wordt erkend, beschouwt het traditionele jodendom hen als een christelijke sekte.[1] In het traditionele jodendom gelooft men dat Jezus niet aan de Messiaanse profetieën beantwoordt, en dat daarom de messias nog moet komen.[2]

In het christendom zijn er meer groepen die elementen uit het jodendom en het christendom samenvoegen. Men kan hierbij denken aan de zevendedagsadventisten (deze houden de sabbat), maar vooral ook aan wat wel de Messiasbelijders of de Messiaanse Beweging wordt genoemd.[3] Evenals de overige zichzelf noemende Messiasbelijdende gemeenten, gaat het hierbij eenvoudigweg om niet-Joodse christenen die op Judaistische wijze hun geloof vorm geven. Men gebruikt de termen Messiasbelijders en Messiaanse Beweging daarom als verzamelbegrip. De diverse "Messiaanse" groeperingen hebben verschillende, tegenstrijdige visies, en van een landelijk Nederlands samenwerkingsverband is dan ook geen sprake.

Geschiedenis[bewerken]

Eerste eeuw[bewerken]

Dat er Joden waren die geloofden dat Jezus de Messias is, wordt beschreven in het Nieuwe Testament van de Bijbel. Zij hielden zich op dat moment ook nog aan de joodse regels volgens de Thora. De vroeg-christelijke Kerk hanteerde voor hen de benaming “joden-christenen”. Aan deze stroming zou, volgens de kerkhistoricus Eusebius van Caesarea, tijdens de Bar Kochba-opstand (132-136) een einde zijn gekomen.

Negentiende eeuw[bewerken]

In 1814 begon de kerk aan het Palestina plein in Londen met diensten in het Hebreeuws. In Hamburg werd in 1845 een Jeruzalem-gemeente opgericht.

De eerste Messiaanse Synagoge werd in 1884 door Joseph Rabinowitz (1837-1899) in Chisinau (destijds Bessarabië, momenteel Moldavië) opgericht. De gemeente noemde zichzelf "gemeente van Israëlieten van het Nieuwe Verbond" en had invloedssfeer in Roemenië, Hongarije en Rusland; de beweging viel uit elkaar in 1939 met de toenemende Jodenvervolging in Europa.

In 1866 ontstond de Hebrew Christian Alliance of Great Britain. In 1882 ontstonden de First Hebrew Christian Church van Jakob Freshman in New York en de Hebrew Christian Prayer Union in Londen.

Twintigste eeuw[bewerken]

De benaming "Messiasbelijdende Joden" is ontstaan aan het begin van de 20e eeuw, uit groepen Joden in het toenmalige Palestina, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Frankrijk.[4]

In 1915 werd de "Messianic Jewish Alliance of America", een organisatie die in het Nederlands anno 2006 bekend is onder de naam "Internationale Alliantie van Messiasbelijdende Joodse Gemeenten en Synagogen", opgericht.[5]

In 1922 werd een Vereniging van in Christus gelovende Joden opgericht in Boedapest. In 1925 volgde de International Christian Hebrew Alliance en in 1934 de First Hebrew Christian Synagoge in Los Angeles.

De huidige beweging van het Messiaans Jodendom ontstond in de jaren 60 in de VS. Sinds de jaren 80 verbreidt de beweging zich ook in Europa en Israël. Velen van de aanhangers in Israël zijn afkomstig uit de voormalige Sovjet-Unie. In Israël zijn er tussen de 6.000 en 15.000 Messiaanse Joden in 80 gemeenten. Zij werken daar nauw samen met de baptisten, net als in Duitsland.

In Amsterdam werd in 1991 Beth Yeshua opgericht. Deze gemeente noemt zichzelf "Messiasbelijdende Joodse Gemeente Beth Yeshua". Het is een landelijke groepering die ook samenkomt in Amsterdam en is niet bij enig officieel orgaan voor Messiaans Jodendom aangesloten.[6] De "gemeenteleider" mag zich geen Messiaans Rabbijn noemen. Bij officieel ingezegende Messiaanse Rabbijnen, mannelijk dan wel vrouwelijk, is enige theologische opleiding vereist.[bron?] Gemeenteleider van Beth Yeshua is Lion Erwteman.[7][8]

Verder kent Nederland Hadderech, "een vereniging van Jesjoea Hammasjiach belijdende joden". Deze organisatie heette tot 1969 nog "Nederlandse Vereniging van Joden-Christenen". De benamingen joden-christenen en christen-joden verdween sinds de oprichting van de staat Israël in 1948 steeds meer naar de achtergrond, doordat de leden zich steeds meer in de eerste plaats joods begonnen te voelen in plaats van christen.[9]

Geloofsinhoud[bewerken]

De Messiasbelijdende Joden zien hun eigen situatie als een voortzetting van de situatie zoals die bestond vóór de concilies van Nicea en Chalcedon in de vierde eeuw, een tijd waarin er eenheid was tussen Joodse en niet-Joodse christenen, een tijd waarin naar hun zeggen de joodse wet en de genade de twee kernpunten van het evangelie waren.[7] De groepering hecht er grote waarde aan om de regels en verordeningen te volgen die God in zowel het Oude als het Nieuwe Testament heeft ingesteld voor zowel Joden als niet-Joden. Dit wordt gezien als navolging van de woorden van Jezus, die (volgens het Matteüsevangelie) sprak dat hij niet was gekomen om de joodse wet te ontbinden maar om deze te vervullen.[10] Er zijn ook gemeenten die stellen dat alleen zij het ware erfgoed van Jezus vertegenwoordigen, in overeenstemming met het jodendom uit de tijd rond het begin van de gebruikelijke jaartelling.
Messiasbelijdende Joden geven er de voorkeur aan Jezus bij een van zijn Hebreeuwse namen te noemen, namelijk Yeshua, Jesjoea of Jesjoea Hamasjiach (Jezus de Messias). Het Oude en Nieuwe Testament worden vaak onder Hebreeuwse namen genoemd (Tenach en Briet Chadasja). Zij vieren Bijbelse feesten (zie Leviticus 23) zoals Pesach, Chanoeka, Rosj Hasjana en Jom Kippoer, maar betrekken deze ook op Jezus. Ook zeggen zij joodse gebeden zoals het Sjema en Kaddisj. Sommigen volgen deels de kasjroet, de joodse spijswetten, meestal alleen de "Bijbelse" kasjroet, hetgeen afwijkt van de traditionele kasjroet van het reguliere jodendom. Een geestelijk leider van de Messiasbelijdende Joden mag zich uitsluitend messiasbelijdend rabbijn noemen indien hij of zij aangesloten is bij de Messiaanse Alliantie, en bovendien de "smicha", inzegening door handenoplegging, ontvangen heeft van een andere rabbijn van voornoemde Alliantie.

Evenals de meeste christenen geloven Messiasbelijdende Joden dat Jezus eens zal terugkeren naar de aarde om het Koninkrijk van God te vestigen. Een overtuiging die onder hen naar verhouding meer speelt dan onder christenen is hun overtuiging dat het moment van de terugkomst van Jezus ervan afhangt of de Joden Jezus zullen aannemen als hun messias.[11] Velen onder hen leggen Matteüs 23 (met name vers 39) ("Ik verzeker jullie: vanaf nu zullen jullie mij niet meer zien, tot de tijd dat je zult zeggen: "Gezegend hij die komt in de naam van de Heer!" ", een uitspraak van Jezus)[12] zo uit dat het Joodse volk of op zijn minst een groot deel daarvan, in Jezus zal geloven voordat hij terug zal komen.

De Messiasbelijdende Joden worden door sommigen ingedeeld bij het christendom, maar zijzelf zijn terughoudend om zichzelf als zodanig aan te duiden. Zij interpreteren de Bijbel vanaf het Genesis tot Openbaring als één geheel, zoals ook de Eeuwige één is (Deut 6:4). Sommige Messiasbelijdende Joden, zoals Uri Marcus, houden hierbij vast aan het Joodse godsbeeld. Ook Galaten 5:2 "Luister goed naar wat ik nu zeg: Als u erop rekent dat het met God in orde komt door u te laten besnijden en de Joodse wetten te houden, zal Christus u niet redden!" wordt gelezen zoals het er staat. Paulus zegt niet: je moet je niet meer aan het besnijdenis-gebod houden, maar: je moet niet denken dat je door het doen van de besnijdenis behouden wordt. Messiasbelijdende Joden zien Jezus niet altijd als Zoon van God.

De geloofsovertuiging van de Messiasbelijdende Joden kan ook worden beschreven als een syncretische religie of Judaizerend Christendom, dus als een samenvoeging van het christendom en het jodendom.

Aantal[bewerken]

Volgens een heel hoge schatting zouden er aan het begin van de 21e eeuw wereldwijd 300.000[4] Joden zijn die zich Messiasbelijdende Joden noemen. Zijzelf schatten het aantal overigens meestal veel lager (50.000-150.000). Het grootste deel van deze gemeenschap bevindt zich in de Verenigde Staten. Het Duitse, christelijke persbureau Idea beweerde in 2003 dat het aantal Messiasbelijdende Joden dat zich in Israël bevond in twintig jaar tijd was vertwintigvoudigd van 300 naar 6000.[13] Zij zouden verspreid zijn over 75 messiasbelijdende gemeenten met Hebreeuwssprekende Joden, 20 gemeenten van Joods-Russische immigranten en 5 gemeenten van Ethiopische Joden.[14] Hoeveel van deze getallen Joden beschrijven, valt niet goed op te maken. Volgens de hervormde theoloog Cohen Stuart, in een interview met Trouw in 2001, gaat het bij evangelisatie-organisaties vaak om fondsenwerving en wordt het aantal geschatte Messiasbelijdende Joden steeds opgeschroefd, om kerkleden ruimhartiger te laten doneren.[15]

Controverse[bewerken]

Controverse over de term[bewerken]

De term Messiasbelijdende Joden is in dagelijks spraakgebruik onder West-Europese christenen redelijk gemeengoed, maar stuit op enige controverse. Allereerst omdat de Messiasbelijdende Joden niet in alle gevallen Joden zijn, qua afkomst noch via bekering. Verder beschouwt het jodendom hen als een christelijke sekte. Religieus gezien heeft het jodendom dan ook geen aanknopingspunt met deze religieuze groepering. Vrijwel alle Joden beschouwen deze godsdienstige groepering dan ook als een onderdeel van het christendom, waartoe de grootste kerk van de Messiasbelijdende Joden (Jews for Jesus of Joden voor Jezus) ook officieel behoort.

Theologische controverse[bewerken]

De Joods-Nederlandse rabbijn Lody van der Kamp zei in een debat in 1998 met de messiasbelijdende rabbijn Joseph Ben Zwi dat er in de joodse traditie geen plaats is voor Jezus als Messias. Een Jood die Jezus ziet als messias, praktiseerde in zijn ogen niet het jodendom, maar het christendom. Ben Zwi, voorganger van een messiasbelijdende gemeente in Jeruzalem, benadrukte echter dat hij als Jood het jodendom en het christendom daarentegen niet zag als twee verschillende religies. Naar zijn mening was het de christelijke kerk die terug zou moeten naar zijn joodse wortels.[16]

Controverse in Israël[bewerken]

De Messiasbelijdende Joden vormden tot 2008 een uitzondering binnen de Wet op de Terugkeer,[17] die het voor Joden en familieleden mogelijk maakt om zich in Israël te vestigen, volgens een amendement op deze wet uit de jaren 70 onder de restrictie voor mensen "behorende tot een andere religie".[18] Verder zijn er soms berichten over intimidaties en demonstraties in met name Israël van (ultra-)orthodoxe joden die diensten van Messiasbelijdende Joden verstoren.[19][20]

Controverse over zendingsactiviteiten[bewerken]

Over zending, het verspreiden van het geloof onder Joden, bestaan verschillende opvattingen. Zo zijn er veel Messiasbelijdende Joden die evangelisatie hoog in het vaandel hebben staan en dit financieel sponsoren. Sommigen van hen stellen zelfs dat het antisemitisch is om de andere Joden niet tot het christendom proberen te bekeren.[21]

De zendingsactiviteiten van zowel de Messiasbelijdende Joden als van andere christelijke stromingen, wordt door traditionele Joden echter afgewezen. Volgens rabbijn Issachár Tal van Klal Israël (Delft) kan de missie onder Joden zelfs leiden tot vernietiging van het Jodendom.[22]

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]