Mexico (staat)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Estado Libre y Soberano de México
Staat van Mexico  Vlag van Mexico
Flag of Mexico (state).svg Coat of arms of Mexico State.svg
(Details)
(Details)
Lijn
MexicoState in Mexico.svg
Gegevens
Oppervlakte 21.355 km² km²
Inwoners 13.083.360 (2000)
Politiek
Gouverneur Eruviel Ávila (PRI)
Overig
Postcode(s) Mex.
Hoofdstad Toluca de Lerdo
Tijdzone UCT -6
Ontstaan in 1527
Staat sinds 1824
Website www.edomexico.gob.mx
Portaal  Portaalicoon   Mexico
Mexico (staat)
Toluca

Mexico (Spaans: Estado de México, Nahuatl: Mexihco, Otomí: Lëngu Mundö, Mazahua: Tsib’onro), informeel ook wel bekend als Edomex, is een van de 31 Staten van Mexico. Met 14,03 miljoen inwoners (2003) is het de meest bevolkte staat van Mexico. De staat heeft een oppervlakte van 21.355 km² en wordt begrensd door de staten Hidalgo, Tlaxcala, Puebla, Morelos, Guerrero, Michoacán en het Federaal District. De hoofdstad van Mexico is Toluca de Lerdo. Andere grote steden zijn Ecatepec, Nezahualcóyotl, Naucalpan, Tlalnepantla, Chimalhuacán en López Mateos.

Geografie[bewerken]

Het grondgebied van Mexico valt ruwweg uiteen in twee delen. Het oostelijke deel wordt in beslag genomen door de Vallei van Mexico. Hier woont het grootste deel van de bevolking, aangezien hier zich de voorsteden van Mexico-Stad bevinden. Mexico-Stad zelf ligt overigens niet in deze staat, maar in het Federaal District. De Vallei van Mexico wordt omgeven door bergen en vulkanen, waaronder de bekende Popocatépetl, dat met 5462 meter het hoogste punt van de staat is. In de Vallei van Mexico bevinden zich verder enkele sterk vervuilde meren, overblijfselen van wat eens het Texcocomeer was. Niet alleen deze watervervuiling, maar ook luchtvervuiling wordt veroorzaakt doordat de natuurlijke kom die door de bergen rondom de vallei wordt gevormd, verhindert dat water en lucht zich verspreiden. Sinds ongeveer twintig jaar is er een kunstmatige waterafvoer uit de Vallei van Mexico gecreëerd, de tunnel van Tequixquiac. Deze watert via de Río Pánuco af in de Golf van Mexico.

De Vallei van Mexico wordt door de Sierra de Ajusco gescheiden van de vallei van Toluca. Dit is een hoogvlakte met omgeven door bergen, die via de Río Lerma afwatert op de Grote Oceaan. In het noorden van de staat bevinden zich enkele stuwmeren.

Bevolking[bewerken]

Met meer dan veertien miljoen inwoners is Mexico met enige afstand de meest bevolkte staat van het land. Het grootste deel van de bevolking woont in een van de vele voorsteden van Mexico-Stad in de deelstaat of in de agglomeratie van Toluca. De rest van de staat is redelijk dunbevolkt. Gemiddeld is Mexico echter de dichtstbevolkte staat van het land (het Federaal District niet meegerekend). Bronnen van inkomsten zijn de verbouw van granen, suiker, maguey, koffie en fruit en de textiel- en automobielindustrie. Ook werken veel inwoners van Mexico in Mexico-Stad. De staat kent een hoge bevolkingsgroei; veel Mexicanen van het platteland uit andere staten proberen hun geluk te beproeven in een van de voorsteden van Mexico-Stad.

De belangrijkste indiaanse volkeren uit de deelstaat zijn de Mazahua, de Nahua en de Otomí, die allen voornamelijk in de bergachtige gebieden leven. Inwoners van de staat worden Mexiquenses genoemd, om ze te onderscheiden van Mexicanos, die inwoners van het land Mexico zijn.

Geschiedenis[bewerken]

In Mexico zijn enkele van de oudste archeologische vondsten van het Amerikaanse continent gedaan; mogelijk is het gebied al 20.000 jaar bewoond. Tussen 5000 en 3000 deed de landbouw haar intrede. In het eerste millennium van de jaartelling was het gebied van de invloedssfeer van achtereenvolgens Teotihuacán, Xochicalco en de Tolteken. De laatste twee hadden hun kerngebied echter buiten de huidige staatsgrenzen. Gedurende het bewind van Axayacatl (1469-1481) werd het gebied onderworpen door de Azteken. Het werd onderdeel van de Azteekse provincie Mexihco, waaraan de staat haar naam dankt. Het oostelijk deel van de staat vormde de provincie Acolhuacan, bestuurd vanuit Texcoco, dat onder de koning-filosoof Nezahualcoyotl tot een belangrijk cultureel centrum uitgroeide. In 1521 werd het door de Spanjaarden onder Hernán Cortés onderworpen. In 1535 richtten de Spaanse machthebbers de audiencia van Mexico op, de voorganger van de huidige deelstaat.

In 1810 trokken de onafhankelijkheidsstrijders van Miguel Hidalgo het gebied binnen, en wisten de Spanjaarden in de slag bij Monte de las Cruces te verslaan. Daarna trok hij zich echter terug uit het gebied. De rest van de onafhankelijkheidsoorlog ging grotendeels aan de deelstaat voorbij, hoewel er hier en daar guerrillalegertjes rondtrokken. Bij de eerste grondwet van 1824 werd de deelstaat Mexico opgericht. Melchor Ocampo Múzquiz was de eerste gouverneur van de deelstaat. Múzquiz was echter in een machtsstrijd verwikkeld met Lorenzo de Zavala, wat voor veel onrust zorgde. De hoofdstad bevond zich oorspronkelijk in Texcoco maar werd in 1830 verplaatst naar Toluca. De staat verloor twee derde van haar grondgebied doordat in 1849 de deelstaat Guerrero en in 1869 Morelos en Hidalgo uit haar grondgebied werden gevormd. Een groot deel van de veldslagen tijdens de Hervormingsoorlog (1858-1861) en de daaropvolgende Franse interventie in Mexico (1861-1867) werden op het grondgebied van de staat Mexico uitgevochten. De rust keerde weer tijdens het Porfiriaat. De energieke gouverneur José Vicente Villada deed rond 1900 veel voor de economie en het onderwijs van de staat.

Tijdens de Mexicaanse Revolutie werd er opnieuw hevig gevochten, voornamelijk tussen het Bevrijdingsleger van het Zuiden van Emiliano Zapata en de federales van dictator Victoriano Huerta. Na de revolutie werd Mexico bestuurd door de Socialistische Partij van de Arbeid (PST) van gouverneur Carlos Riva Palacio, die in de jaren '30 opging in de landelijke Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI). Tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-39) en daarna heeft het land enorm veel Catalaanse ballingen opgenomen. Als erkentelijkheid kreeg het Mexicaanse volk in 2009 de Gouden Medaille van de Catalaanse regering.

Na 1950 breidde Mexico-Stad zich uit tot in de deelstaat, en begon de bevolking razendsnel te groeien (een vertienvoudiging in 50 jaar). Onder andere de steden Cuautitlán Izcalli en Ciudad Nezahualcóyotl werden uit de nieuwe buitenwijken gevormd.

De huidige gouverneur is sinds 2011 Eruviel Ávila (PRI).

Zie voor eerdere gouverneurs: Lijst van de Gouverneurs van de staat Mexico

Cultuur[bewerken]

De plaats Tenango del Valle is in Mexico beroemd om haar viering van de heilige week. In de bergachtige gebieden van de staat worden nog veel inheemse tradities in ere gehouden. De bevolking van de voorsteden van Mexico stad bestaat voor een groot deel uit immigranten. Dit heeft geleid tot weinig sociale samenhang en sociale spanningen.

In Mexico bevindt zich een site die is opgenomen op de lijst van werelderfgoed van de UNESCO, en wel de pre-Columbiaanse stad Teotihuacán, dat meteen de grootste toeristische trekpleister van de staat is. Andere pre-Columbiaanse vindplaatsen zijn Calixtlahuaca en Texcoco. Ook de verschillende koloniale steden worden door toeristen bezocht.

Gemeentes[bewerken]

Mexico bestaat sinds 2003, toen er drie nieuwe gemeentes werden gevormd, uit 125 gemeentes, zie Lijst van gemeentes van Mexico (staat).