Momentgenererende functie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

In de kansrekening en de statistiek is de momentgenererende functie van een stochastische variabele X een functie waarmee, mits deze gedefinieerd is, de momenten van X bepaald kunnen worden. De momentgenererende functie geeft daarmee een alternatieve mogelijkheid om de kansverdeling van X te analyseren. Anders dan de karakteristieke functie, die altijd bestaat en die nauw verwant is aan de momentgenerende functie, is deze laatste niet voor elke X gedefinieerd.

Definitie[bewerken]

De momentgenererende functie van de stochastische variabele X is de functie die voor reële t gegeven wordt door:

M_X(t)={\mathrm E}\left(e^{tX}\right),

mits deze verwachtingswaarde bestaat. De momentgenererende functie kan dan berekend worden als de Riemann-Stieltjes-integraal:

M_X(t) = \int_{-\infty}^\infty e^{tx}\,dF_X(x)

waarin F_X de verdelingsfunctie van X is.

Er geldt dus:

M_X(t) = {\mathrm E}\left( 1+ xt + \frac{x^2}{2!}t^2 + \ldots\right)= \mu_0 + \mu_1t + \frac{\mu_2}{2!}t^2 +\ldots,

waarin \mu_n het n-de moment van X is. De momentgenererende functie is daarmee de voortbrengende functie van de rij \left(\frac {\mu_n}{n!}\right)_{n \ge 0}.

Als de momentgenererende functie bestaat in een interval rond t=0, genereert de momentgenererende functie de momenten van X als volgt:

\mu_n={\mathrm E}\left(X^n\right)= M_X^{(n)}(0).

Voorbeelden[bewerken]

Normale verdeling[bewerken]

Voor de normale verdeling met parameters \mu en \sigma^2 is de momentgenererende functie:

M_X(t)=\frac 1{ \sigma\sqrt{2\pi} }\int_{-\infty}^\infty e^{tx} e^{-\frac 12 (\frac{x-\mu}{\sigma})^2} \mathrm{d}x = e^{\mu t+\frac 12\sigma^2 t^2}.

Exponentiële verdeling[bewerken]

Voor de exponentiële verdeling met parameter λ is de momentgenererende functie:

M_X(t)= \lambda \int_0^\infty e^{tx} e^{-\lambda x} \mathrm{d}x = \frac{\lambda}{\lambda-t},   {\lambda>t}


Voor een rij onderling onafhankelijke (en niet noodzakelijk identiek verdeelde) toevalsgrootheden X_1,X_2,\ldots ,X_n, wordt de momentgenererende functie van de gewogen som

S_n = \sum_{i=1}^n a_i X_i,

waar de a_i constanten zijn, gegeven door

M_{S_n}(t)=M_{X_1}(a_1t)M_{X_2}(a_2t)\ldots M_{X_n}(a_nt).


Verwant met de momentgenererende functie zijn enkele andere integraaltransformaties die voorkomen in de kansrekening, zoals de karakteristieke functie en de kansgenererende functie.

De cumulantgenererende functie is de logaritme van de momentgenererende functie.

Verband met Laplacetransformatie[bewerken]

Als de kansdichtheid f_X van X bestaat, is

M_X(-t)

de tweezijdige Laplacegetransformeerde van f_X.