Naar inhoud springen

Mona Keijzer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Mona Keijzer
Keijzer in 2025
Keijzer in 2025
Algemeen
Volledige naam Maria Cornelia Gezina Keijzer
Geboortedatum 9 oktober 1968
Geboorteplaats Volendam[1]
Partij CDA (1989–2023),
BBB (2023–2026)
Religie rooms-katholiek
Titulatuur mr. drs.
Alma mater Universiteit van Amsterdam
Functies
1994–2002 gemeenteraadslid van Waterland
1996–1998 fractievoorzitter van CDA Waterland
1998–2005 wethouder en locoburgemeester van Waterland
2007–2012 wethouder van Purmerend
2010 gemeenteraadslid van Purmerend
2012–2017,
2021, 2023–2024,
2025–heden
Tweede Kamerlid
2017–2021 staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
2024–2026 minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
2024–2026 vicepremier
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Maria Cornelia Gezina (Mona) Keijzer (Volendam, 9 oktober 1968[1]) is een Nederlands politica en juriste. Ze was van 2 juli 2024 tot en met 23 februari 2026 minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en vicepremier in het kabinet-Schoof. Daarna is ze sinds 12 november 2025 Tweede Kamerlid, tot 23 februari 2026 namens de BoerBurgerBeweging (BBB), daarna zelfstandig (Lid Keijzer).

Eerder was ze van 2017 tot 2021 staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat in het kabinet-Rutte III. Van 2012 tot 2017, in 2021 en van 2023 tot 2024 was ze eveneens Tweede Kamerlid. Van 2023 tot 2026 was ze actief namens de BBB, daarvoor namens het Christen-Democratisch Appèl (CDA).

Studie en loopbaan

[bewerken | brontekst bewerken]

Keijzer groeide op in een rooms-katholiek gezin in Volendam. Ze ging van 1981 tot 1987 naar het vwo op het St Werenfridus te Hoorn. Van 1987 tot 1992 studeerde zij juridische bestuurskunde en van 1992 tot 1997 Nederlands recht (met de specialisaties ruimtelijke ordeningsrecht, milieurecht en milieubeleid) aan de Universiteit van Amsterdam. In januari 1991 begon zij haar loopbaan als juridisch beleidsmedewerker bij de gemeente Waterland.[1]

Van 1993 tot 1994 was Keijzer management trainee bij de Rijksuniversiteit Leiden. Daarna bekleedde zij juridische functies bij de Inspectie Milieuhygiëne Gelderland en de gemeente Almere. In 2006 volgde zij een advocatenopleiding en mediatoropleiding en werd zij advocaat en gecertificeerd mediator in Purmerend. Van 2022 tot 2024 was ze eigenaar van MKRD BV en MKH BV.[1]

Politieke loopbaan

[bewerken | brontekst bewerken]

Lokale politiek (1994-2012)

[bewerken | brontekst bewerken]

Van 1994 tot 2005 was zij politiek actief voor het CDA vanuit Ilpendam. Ze was onder meer gemeenteraadslid, wethouder en locoburgemeester van Waterland. Ze was er verantwoordelijk voor onder meer welzijn, onderwijs, sociale zaken, ruimtelijke ordening, milieu en volkshuisvesting. Van 2007 en 2012 was ze wethouder van Purmerend.[1] Ze was er verantwoordelijk voor onder meer gemeentelijke zorg en cultuur en was voorzitter van de Stuurgroep Matchpoint, de verwijsindex van risicojongeren voor de Stadsregio Amsterdam.[bron?]

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2010 stond ze op de 67e plaats van de CDA-kandidatenlijst. Keijzer werkte mee aan een rapport over de toekomstige koers van het CDA, dat het Strategisch beraad CDA in 2012 uitbracht.[2]

Tweede Kamerlid (2012-2017)

[bewerken | brontekst bewerken]
Keijzer over het wekelijkse vragenuurtje (2016)

In mei 2012 stelde zij zich kandidaat voor het lijsttrekkerschap bij de Tweede Kamerverkiezingen in september 2012. Haar kandidatuur werd gesteund door voormalig minister Aart Jan de Geus, oud-CDJA-voorzitter Jeroen van Velzen en oud-langebaanschaatsster Yvonne van Gennip. Tijdens de verkiezing onder de CDA-leden legde Keijzer het af tegen partijgenoot Sybrand Buma, die in de eerste ronde meer dan 50% van de stemmen kreeg.[3][4] Keijzer belandde hierna op de tweede plaats van de kandidatenlijst van het CDA voor de Tweede Kamerverkiezingen op 12 september van dat jaar. In de Tweede Kamer was Keijzer in deze periode woordvoerder verpleeg- en thuiszorg en cultuur.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2017 stond Keijzer wederom als tweede op de CDA-kandidatenlijst. Uiteindelijk bleef ze Kamerlid tot 26 oktober 2017, de dag waarop ze geïnstalleerd werd als staatssecretaris.

Staatssecretaris (2017-2021)

[bewerken | brontekst bewerken]
Keijzer (2017)

In het kabinet-Rutte III was Keijzer staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat. Als bewindspersoon was zij verantwoordelijk voor ondernemerschap (waaronder financiering en MKB), innovatie (waaronder ruimtevaart), topsectoren- en industriebeleid, mededinging & consumentenbeleid, marktordening, aanpak regeldruk, digitale economie, telecom & internet, ICT, postmarkt en Europese structuurfondsen voor regionale economische ondersteuning.[5]

Tweede Kamerverkiezingen 2021

[bewerken | brontekst bewerken]

Op 23 juni 2020 kandideerde Keijzer zich voor de tweede keer om CDA-lijsttrekker te worden, deze keer voor de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021. Op 11 juli 2020 behaalde ze 11,1% van de stemmen, belandde op de derde plek na Hugo de Jonge (48,7%) en Pieter Omtzigt (39,7%) en viel af voor de tweede ronde. Na haar terugtreden sprak ze haar steun uit voor Omtzigt.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van maart 2021 stond zij op de zevende plaats van de CDA-kandidatenlijst.[6] Op 31 maart dat jaar keerde ze terug als Tweede Kamerlid. Haar functie als staatssecretaris in het inmiddels demissionaire kabinet Rutte III hield ze aan.[5]

Binnen en buiten het kabinet liet Keijzer zich kritisch uit over de maatregelen tegen de coronapandemie, waarbij ze in het bijzonder op wilde komen voor ondernemers.[7] In de zomer van 2021 leidde dit tot conflicten binnen het inmiddels demissionaire kabinet, waarbij Keijzer meermaals dreigde op te stappen. Een van de heikele punten was de invoering van het coronatoegangsbewijs, waar Keijzer tegen was. Gepland was om op 26 september 2021, de dag na de invoering, hierover te spreken met minister van Financiën en CDA-leider Wopke Hoekstra en minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en vicepremier Hugo de Jonge.[8] Een dag eerder keerde ze zich echter in een interview met dagblad De Telegraaf publiekelijk tegen het coronatoegangsbewijs met de woorden: "Ik kan het niet meer logisch uitleggen".[9]

Omdat haar uitingen strijdig met het homogeniteitsbeginsel werden geacht, werd Keijzer diezelfde dag gevraagd op te stappen, wat zij weigerde. Minister-president Mark Rutte besloot na overleg met de drie vicepremiers, minister Hoekstra en minister van Economische Zaken en Klimaat Stef Blok, om Keijzer bij de koning voor te dragen voor onmiddellijk ontslag,[7] wat deze diezelfde dag "op de meest eervolle wijze" verleende.[10] Het was in de Nederlandse parlementaire geschiedenis de eerste keer, afgezien van het ontslag van minister-president Dirk Jan de Geer in augustus 1940 ten tijde van zijn tweede kabinet, dat een kabinetslid ontslagen werd zonder daar zelf om te hebben gevraagd.[11][5] Op verzoek van de CDA-fractie gaf zij twee dagen later ook haar Kamerzetel op.[12][13]

Intermezzo (2021-2024)

[bewerken | brontekst bewerken]

Na de kabinetsformatie in 2021 en 2022 overwoog ze een terugkeer in de Tweede Kamer. Een Tweede Kamerzetel zou namelijk vrijkomen doordat Hoekstra minister werd in kabinet-Rutte IV en die zetel zou eerst aangeboden worden aan Keijzer. Uiteindelijk koos ze ervoor deze zetel niet in te nemen.[14][15]

In februari 2022 was Keijzer een van de initiatiefnemers van een petitie voor de afschaffing van het coronatoegangsbewijs, de petitie 'Onverdeeld open', die in korte tijd door meer dan 850.000 mensen ondertekend werd.[16][17] De initiatiefnemers stelden dat 'een samenleving waarin groepen alleen deel mogen nemen met een pas niet wenselijk is, en dat dit zware middel de grondrechten schond en slechts zeer beperkt effectief was'. Onder de ondertekenaars waren vijftig lokale bestuurders en leden van ChristenUnie en CDA.[18]

In april 2023 werd Keijzer op voorspraak van de BoerBurgerBeweging (BBB) door de Provinciale Staten van Overijssel aangesteld als bemiddelaar in het conflict tussen gedupeerden van vierhonderd door baggerwerkzaamheden beschadigde huizen langs Kanaal Almelo-De Haandrik.[19][20]

Medio 2023 zegde zij haar CDA-lidmaatschap op.[21] Op 1 september 2023 werd Keijzer gepresenteerd als premierskandidaat voor de BBB bij de Tweede Kamerverkiezingen in november dat jaar.[22] Reden van deze terugkeer in de politiek was volgens eigen zeggen het deelnemen en winnen van een essaywedstrijd, georganiseerd door De Nieuwe Denktank (DND), met het essay "Waarom faalt het overheidsbeleid (bijna) altijd?".[23]

Tijdens een uitzending in mei 2024 van televisieprogramma Sophie & Jeroen stelde Keijzer dat "Jodenhaat onderdeel is (bijna) van de cultuur" in Islamitische landen. Verschillende mensen deden aangiften tegen Keijzer vanwege groepsbelediging.[24] Het Openbaar Ministerie concludeerde dat ze zich in beginsel schuldig had gemaakt aan groepsbelediging, maar seponeerde de aangiftes vanwege het belang van vrijheid van meningsuiting.[25]

Minister (2024-2026)

[bewerken | brontekst bewerken]

Op 2 juli 2024 werd Keijzer benoemd tot minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en vicepremier in het kabinet-Schoof.[26] Bij het einde van haar ministerschap werd zij bevorderd tot officier in de Orde van Oranje Nassau.[1]

Beleid op het gebied van woningbouw

[bewerken | brontekst bewerken]

In 2024 stelde ze de adviescommissie STOER (Schrappen Tegenstrijdige en Overbodige Eisen en Regelgeving) in.[1] In juni 2025 nam ze het merendeel van die adviezen over om de woningbouw te versnellen en het verlagen van de bouwkosten door de vereenvoudiging ban regels.[27] Een aantal maatregelen nam zij niet over, omdat deze tegen het VN-verdrag Handicap indruisden.[28] Met het aangepaste beleid wilde Keijzer vanaf 2026 structureel bijdragen aan de bouw van minimaal 100.000 woningen per jaar, zonder afbreuk te doen aan basiskwaliteit en toegankelijkheid.[29]

In 2025 diende ze een wetsvoorstel in waarin voorrang van statushouders bij sociale huurwoningen werd geschrapt. Van de Raad van State kreeg dit dictum D, het meest negatieve advies. Volgens de Raad leidde het voorstel tot ongelijke behandeling en was het daarom strijdig met de Nederlandse Grondwet.[30] Haar opvolger schrapte het wetsvoorstel een half jaar later.[31]

Taken ministerie van Asiel en Immigratie

[bewerken | brontekst bewerken]

Na het terugtrekken van alle PVV-ministers op 3 juni 2025 uit het kabinet-Schoof, eiste Keijzer de positie van minister voor Asiel en Immigratie voor zichzelf op.[26] Ook David van Weel (VVD) en Eddy van Hijum (NSC) opteerden voor dat ministerschap. De functie werd uiteindelijk verleend aan Van Weel, maar ter compensatie kreeg Keijzer als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening een deel van de taken van dat ministerie toebedeeld.[32]

Andere functies in het kabinet

[bewerken | brontekst bewerken]

Na het vertrek van de NSC-bewindslieden op 22 augustus 2025 kreeg Keijzer de portefeuille van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdelijk onder haar beheer.[33]

Opnieuw Tweede Kamerlid (2025-heden)

[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 stond Keijzer op de tweede plaats van de kandidatenlijst van BBB. Ze haalde 111.839 voorkeurstemmen, bijna net zoveel als lijsttrekker Caroline van der Plas die er 122.624 vergaarde.[34]

Nadat Van der Plas op 20 februari 2026 terugtrad als fractievoorzitter en partijleider, werd niet Keijzer – zoals haar in oktober 2025 beloofd was – maar Henk Vermeer door de rest van de fractie naar voren geschoven als fractievoorzitter en daarmee als partijleider. Volgens Vermeer was het vertrouwen in Keijzer "echt geknakt". Naar zijn zeggen zou Keijzer buiten de fractie om gesprekken hebben gevoerd met de Groep Markuszower, maar wilde ze niet vertellen wat er besproken was. Keijzer stapte op 23 februari 2026 uit de BBB-fractie en ging verder als zelfstandig Kamerlid.[35][36] Zij had volgens Vermeer al tientallen keren eerder gedreigd om uit de BBB te stappen.[37]

In april 2026 diende Keijzer samen met JA21 en de Groep Markuszower opnieuw een wetsvoorstel in om de voorrang van statushouders bij sociale huur te schrappen.[38]

Op 27 augustus 2026 maakte Keijzer bekend een nieuwe sociaal-conservatieve beweging te starten onder de naam Project2029. Bij voldoende interesse wil ze daarmee een partij oprichten die meedoet bij Provinciale Statenverkiezingen in maart 2027.[39]

Verkiezingsuitslagen

[bewerken | brontekst bewerken]
Jaar Lichaam Partij Pos Stemmen Resultaat Ref
Zetels Individueel
2010 Tweede Kamer Christen-Democratisch Appèl 67 422 21 Niet verkozen
2012 Tweede Kamer 2 127.446 13 Verkozen
2017 Tweede Kamer 2 165.384 19 Verkozen
2021 Tweede Kamer 7 18.031 15 Verkozen
2022 Gemeenteraad van Edam-Volendam 19 496 Niet verkozen [1]
2023 Tweede Kamer BoerBurgerBeweging 2 43.004 7 Verkozen [40]
2025 Tweede Kamer 2 111.839 4 Verkozen [41]

Keijzer is getrouwd en heeft vijf kinderen. Ze is rooms-katholiek.[1]

Voorganger:
Martijn van Dam
Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
2017–2021
Opvolger:
Stef Blok
(waarnemend als minister)
Voorganger:
Hugo de Jonge
(als minister zonder portefeuille)
Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
2024–2026
Opvolger:
Elanor Boekholt-O'Sullivan
Voorganger:
–
Vierde vicepremier
2024–2025
Opvolger:
–
Voorganger:
Eddy van Hijum
Derde vicepremier
2025
Opvolger:
–
Voorganger:
Eddy van Hijum
Tweede vicepremier
2025–2026
Opvolger:
Bart van den Brink