Monetarisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Monetarisme is een verzameling denkbeelden over het nationaal inkomen en de economie van het geld. Het monetarisme concentreert zich op de vraag en aanbod van geld, als een primaire manier waarop economische activiteit kan worden geregeld. Inflatie wordt bijvoorbeeld gezien als een verschijnsel dat optreedt als het aanbod aan geld groter is dan de vraag.

Monetaristen kennen dan ook een grote rol toe aan het geld in het economisch verkeer. Zij zijn bang dat door de vergroting van de geldhoeveelheid de inflatie wordt aangewakkerd.

IS-LM-model bij monetaristische school[bewerken]

Op het IS-LM-model hebben zij ook een totaal andere visie. Volgens de monetaristische school loopt de LM-kromme (geldaanbod) verticaal, in tegenstelling tot het horizontale verloop bij de Keynesiaanse school. Kortweg is de monetaristische theorie rond het IS-LM-model als volgt:

  1. op budgettair gebied: door een stijging van de vraag moeten in principe de investeringen (IS-curve) naar rechts, maar aangezien de LM-curve perfect verticaal loopt, gaat bij een stijging van de geldaanbiedingen (-afnemingen) de intrestvoeten (op de y-as) stijgen, met als gevolg dat de bedrijven hun investeringen en aanboduitbreiding gaan afkoelen, waardoor het vorige, stabiele evenwicht van het BNP (op de x-as) in verhouding met een stabiele rente (op y-as).
  2. op monetair gebied: als de geldaanbiedingen stijgen (monetaire expansie), met andere woorden, de LM-curve verschuift, evenwijdig met de vorige toestand, naar onder, terwijl de investeringen hetzelfde blijven, heeft dat lagere rente tot gevolg, waardoor nu niet de bedrijven, maar de particuliere investeerders en beleggers zullen zorgen voor een vernieuwd evenwicht, namelijk door meer te gaan beleggen (investeren), wat voor een multiplicator-effect zorgt, waardoor de vraag naar geld veel sneller zal toenemen dan aanvankelijk de breedte van de monetaire expansie, waardoor er weer een nieuw evenwicht zal ontstaan bij het voormalige evenwichtspunt, tegen een verhoogde rente (reactie van de centrale bankier).

Het is dus duidelijk dat monetaristen in de eerste plaats bezorgd zijn om de inflatoire toestand van een economie, eerder dan de versnelde groei; zij plaatsen een stabiele, gestage groei van de rente, evenredig met de economische groei, in de plaats van een massa-expansie, zoals de Keynesianen die zagen (zonder renteverhogingen).

Verhouding tot de aanbodeconomie[bewerken]

Velen gaan er ten onrechte van uit dat het monetarisme van Milton Friedman en anderen hetzelfde is als de aanbodeconomie van onder andere Robert Mundell; dit is echter niet waar, de monetaristen zijn over het algemeen wel blij met zware belastingverlagingen, maar zien dat alleen belastingverlagingen niet genoeg zijn voor een stabiele groei, vandaar de spanningen met de aanbodeconomen, die ervan uitgaan dat belastingverlagingen voldoende zijn om te zorgen voor stabiele economische vooruitgang.

Verhouding tot de Oostenrijkse School[bewerken]

Ook is het onjuist om de Chicagoschool van de monetaristen over dezelfde kam te scheren als de Oostenrijkse economische school, of anders gezegd: Friedman hetzelfde als Friedrich Hayek; dit is evenwel niet zo, de Oostenrijkse economen gaven zelfs vaak ernstig commentaar op de monetaristen, omdat zij vinden dat de geldomloop ook door particulieren gedaan zou moeten worden, ook volgens de principes van de markt, namelijk via vraag en aanbod, de Oostenrijkse economen en Hayek vooral, bezien deze uitkomst van groei aan geldhoeveelheid, en de door de markt bepaalde rente, als de natuurlijke rente, dat wat de markt echt wil; zij bezien de absolute macht van de centrale bank, zoals de monetaristen die voorstaan, als valse rente, omdat ze vinden dat wanneer de rente hoog staat, de markt veel minder rente vraagt, en wanneer de rente laag staat, ze in feite als hoog op de markt aangezien wordt, waardoor in feite de markt en de investeerders niet goed en onzeker kunnen functioneren. Deze scholen zijn over deze kwestie dus fundamenteel oneens.

Uitvoering van het monetarisme[bewerken]

Vandaag de dag is de sterkte van de centrale bank ook in werkelijkheid hoog. Het beleid van Alan Greenspan, de voormalige Fed-voorzitter en de hedendaagse, Ben Bernanke, voeren duidelijk een monetaristische politiek; ook de oud-ECB-voorzitter Trichet voerde een monetaristische tactiek. Er zijn wel wat kleine verschillen tussen de Fed en de ECB: de Fed neemt beslissingen zonder ze vooraf aan aan te kondigen, de ECB doet dat wel, maar de hedendaagse Fed-voorzitter, Bernanke, voert wel een iets meer aankondigend beleid dan zijn voorganger, Greenspan.