Montenaken (Gingelom)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Montenaken
Deelgemeente in België Vlag van België
Montenaken (Gingelom)
Montenaken (Gingelom)
Situering
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Gemeente Vlag Gingelom Gingelom
Coördinaten 50° 43′ NB, 5° 8′ OL
Algemeen
Oppervlakte 10,94 km²
Inwoners (01/01/2006) 1.446 (132 inw./km²)
Overig
Postcode 3890
Netnummer 011
Detailkaart
Montenaken (Gingelom)
Montenaken (Gingelom)
Locatie in Limburg (België)
Foto's
De Sint-Martinuskerk
De Sint-Martinuskerk
Portaal  Portaalicoon   België

Montenaken, is een dorp in de Belgische provincie Limburg en een deelgemeente gemeente Gingelom, in de regio Haspengouw.

Montenaken was tot 1977 een zelfstandige gemeente met 1800 inwoners. In 1971 werden Kortijs en Vorsen aan de gemeente toegevoegd. De drie dorpen maken nu deel uit van Gingelom.

Etymologie[bewerken]

Montenaken werd voor het eerst vermeld in 1139 als Montineis, naar het Galloromeinse Montiniacum dat nederzetting op een heuvel kan betekenen, dan wel: toebehorend aan Montaniacus.

Geschiedenis[bewerken]

Montenaken is gelegen aan de oude heerbaan van Tongeren naar Nijvel. De Romeinen hadden grote invloed en vooral in de 2e eeuw zorgden ze voor bloei. De 5 voormalige tumuli en de resten van een Romeinse villa, welke in 1863 werd blootgelegd, getuigen daarvan. Van de tumuli resten er nog drie; de overige twee zijn in de 19e eeuw genivelleerd.

Montenaken was een vrije Loons heerlijkheid. Naast Montenaken omvatte deze ook Klein-Vorsen, Nerem, Walsbets, (Wals)-Wezeren en Bosschellen.

Het tiendrecht van de parochie werd in 1214, en het patronaatsrecht in 1260, door de Graaf van Loon geschonken aan de Abdij van Val-Notre-Dame, nabij Antheit.

Bij Montenaken vond op 13 oktober 1213 de Veldslag van Steps plaats, waarbij de Brabantse hertog Hendrik I, bij een aanval op het prinsbisdom Luik, door prins-bisschop Hugo II van Pierrepont en diens bondgenoot Lodewijk II van Loon werd verslagen.

De slag bij Montenaken op 20 oktober 1465 werd geleverd tussen troepen van het prinsbisdom Luik en milities van andere steden tegen Karel de Stoute waarbij de Bourgondiërs de Luikenaars versloegen.

Montenaken kende een burcht, die de zuidgrens van het Graafschap Loon moest verdedigen. Deze werd tijdens de Slag bij Montenaken verwoest. In 1822 werden de restanten van de burcht, zoals de motte en de fundamenten van de drie torens, met de grond gelijk gemaakt. De burcht werd bewoond door burggraven, oorspronkelijk van het geslacht Van Montenaken, dat in 1480 uitstierf. Daarna kwam ze aan de families De Rubempré, De Chokier-Surlets en De Lamberts-De Cortenbach. In Montenaken zelf hadden de burggraven niet veel te vertellen: Montenaken was namelijk een vrijheid, wat door het 14e-eeuwse perroen werd gesymboliseerd.

Montenaken oogde ooit als een stadje. Het had een perroen, een belfort en hallen, doch het was geen stad en behoorde niet tot de Goede Steden van Prinsbisdom Luik.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Montenaken is een karakteristiek dorp, waarin zich vele 19e-eeuwse vierkantshoeven bevinden. Het stratenpatroon was en is dambordvormig.

Natuur en landschap[bewerken]

Montenaken ligt in Droog-Haspengouw, in de vallei van de Molenbeek. Het is een open akkerbouwlandschap, met in het zuidwesten de Vallei van Zevenbronnen, nabij Walshoutem, waar zich ook een bosgebiedje bevindt. De hoogte bedraagt ongeveer 120 meter en loopt naar het zuiden op tot 129 meter.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Wezeren, Walshoutem, Cras-Avernas, Klein-Vorsen, Gingelom, Niel-bij-Sint-Truiden