Mortierbom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
4 inch Mortierbom

Mortierbommen (eigenlijk -granaten, Engels: shells) behoren tot de zwaarste soort vuurwerk. In veel landen, waaronder Nederland en België, gelden ze als professioneel vuurwerk en worden ze niet aan particulieren verkocht. De bommen hebben doorgaans een ronde of cilindrische vorm. De diameter wordt meestal uitgedrukt in inches, en als maataanduiding gebruikt.

Onder dezelfde naam wordt een kleine variant voor particulieren aangeboden, waarbij de mortierbommen in cakes verwerkt worden.

Een mortierbom (mortiergranaat) wordt afgeschoten met een mortier, oftewel schietbuis. De termen mortier en mortierbom worden nogal eens door elkaar gehaald.

Werking mortier[bewerken]

Mortier[bewerken]

De mortier is een buis met een lengte van een meter of meer, afhankelijk van de diameter van de bom. De buis is meestal gemaakt van glasvezel, meerlaags karton of HDPE. Onderin is deze afgesloten met een eindstop van hetzelfde materiaal.

Afschieten[bewerken]

De bom wordt onderin de mortier geplaatst bovenop een lading kruit, de zogenaamde stijglading. Deze lading is met een lont via de bovenkant van de buis vastgemaakt aan een elektrische ontsteking of een traag brandend lont. Nadat de lont is aangestoken ontbrandt de stijglading, waardoor de bom door de uitzettende gassen met grote snelheid de mortier verlaat.

Effectlading[bewerken]

Bij de ontbranding van de stijglading is tegelijkertijd aan de bom een lont met een gekozen lengte aangestoken (een vertragingslont), dat na een tijdje de lading middenin de bom ontsteekt, de zogenaamde effectlading. Deze lading bevat het specifiek kruit voor het beoogde effect.

Soorten bommen[bewerken]

Cilindrische bommen[bewerken]

De sterren worden binnen de bom in één vlak rondom geplaatst, in tegenstelling tot in de normale bom waar de sterren door de gehele bol worden geplaatst. Hierdoor ontstaat een 'plat' effect. Cilindrische bommen zijn over het algemeen gemakkelijker te maken en hebben soms iets meer kruit dan normale bommen. De lengtes van cilindrische bommen kunnen variëren van 5 cm tot 1,7 m en zelfs langer. Cilindrische bommen worden vooral gebruikt in Europa, voornamelijk in Spanje, Italië en Malta. Bij cilindrische bommen is het gemakkelijker meerdere fases aan te brengen (meerslagen), die na elkaar ontploffen.

Meerslagsbommen of meerslagen[bewerken]

Meerslagsbommen hebben meerdere ladingen die tegelijk of na elkaar in fases afgaan. Meerslagen worden meestal verwerkt in cilindrische bommen. De bom heeft binnenin een zeer snel brandend lont, een zogenaamde schietlont, dat met enkele meters per seconde opbrandt. Soms heeft een meerslagsbom een eindschot, een extra harde knal aan het eind.

Saluutbommen of saluten[bewerken]

Saluten zijn bommen zijn van gevarenklasse 1.1, en hebben als enige effect een knal. Onder de noemer saluut zijn nog verschillende ondersoorten te benoemen.

  • Donker saluut: dit soort is zeer krachtig en bestaat alleen uit flitspoeder (een mengsel van een sterke oxidator en een heel fijn metaalpoeder). Het beoogde effect van deze bommen bestaat veelal alleen uit een zeer harde knal met een sterke maar korte lichtflits.
  • Titanium saluut: dit is als een donker saluut, maar er is titaanpoeder aan toegevoegd. Hierdoor ontstaat bij de explosie niet alleen een sterke flits, maar ook felle witte vonken die een deel van een seconde langer actief blijven dan de enkele flits van een donker saluut.

Pindabommen (Engels: peanut shells)[bewerken]

Bij een pindabom zijn 2 tot 3 ronde bommen boven elkaar geplaatst zodat de bom lijkt op een doppinda. De bommen gaan na elkaar in de lucht af. Bij elke explosie worden de andere bommen weggeslingerd waardoor het lijkt of men meerdere bommen na elkaar heeft afgeschoten.

Enkelschot[bewerken]

Een enkelschot is een klein legaal voorgemonteerd mortiertje. Het buisje is meestal van dik karton en het bommetje bevat ongeveer 1 à 2 gram flitskruit.