Mossad

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Mossad
המוסד
המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים
Ha-Mossad le-Modiin ule-Tafkidim Meyuhadim
Mossad seal.svg
Geschiedenis
Opgericht 13 december 1949
Structuur
Directeur Yossi Cohen
Werkgebied Staatsveiligheid
Plaats Vlag van Israël Israël
Hoofdkantoor Tel Aviv
Type geheime dienst
Aantal werknemers 7000
Media
Website http://www.mossad.gov.il/

De Mossad, verkorte naam van: Hebreeuws: המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים - Ha-Mossad le-Modiin ule-Tafkidim Meyuhadim (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) - Instituut voor Informatie-inwinning en Speciale Taken, is een van de drie organisaties binnen de Israëlische geheime dienst, naast de Aman (de geheime dienst van het Israëlisch defensieleger IDF) en de binnenlandse veiligheidsdienst Sjabak, ook wel bekend als Sjien Beet.

In 2018 telde de Mossad zo'n 7000 medewerkers verdeeld over acht afdelingen. Het hoofdkantoor is gevestigd ten noorden van Tel Aviv.

De Mossad dient niet verward te worden met de Mossad Le'Aliyah Bet, die van 1939 tot 1948 illegale immigraties naar Palestina organiseerde.

Organisatie[bewerken]

De Mossad werd opgericht op 13 december 1949 door de toenmalige Israëlische premier David Ben-Gurion.

Bevoegdheden[bewerken]

De Mossad heeft als voornaamste taak voor de veiligheid van de staat te zorgen door het inwinnen van informatie die hiervoor van belang is en door zelf acties te ondernemen tegen terrorisme en andere bedreigingen voor de staat. Daarbij behoren ook ontvoeringen en liquidaties tot de mogelijkheden.

Een andere taak die de dienst heeft, is ervoor te zorgen dat vluchtelingen uit bepaalde landen die in Israël hun toevlucht willen zoeken hierbij worden geholpen. Een voorbeeld hiervan was een operatie waarbij de Mossad in Soedan een duikresort voor toeristen had opgezet, dat als dekmantel fungeerde om joden naar Israël te laten ontkomen.

Directeuren[bewerken]

Kon premier Benjamin Netanyahu het met Meir Dagan en Tamir Pardo maar moeilijk vinden, met de huidige directeur Yossi Cohen is de verhouding dermate goed dat critici hem te weinig onafhankelijk vinden. Zo treedt Cohen bijvoorbeeld op als persoonlijk gezant van de premier en werd onderzocht of hij giften had aangenomen van de Australische miljardair James Packer, die ook betrokken zou zijn bij corruptie waar Netanyahu van wordt beschuldigd (de zogeheten "Case 1000").[1]

Budget[bewerken]

Het totale budget voor de Israëlische geheime diensten (Mossad en Sjabak) komt voor 2019 uit op 10 miljard shekel oftewel 2,73 miljard US dollar. De relatief sterke stijging ten opzichte van de 2,38 miljard voor 2018 zou grotendeels aan de Mossad ten goede komen, die daarmee een inhaalslag maakt op de voorheen veel grotere Sjabak.[1]

Het totale jaarbudget voor de Israëlische geheime diensten Mossad en Sjabak[1]
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Miljard US dollar: 1,37 1,44 1,53 1,55 1,66 1,82 2,10 1,98 2,13 2,15 2,38 2,75

Operaties[bewerken]

De Mossad heeft vele spraakmakende acties op zijn naam staan. Voorbeelden daarvan zijn:

Er wordt geschat dat de Mossad en de andere Israëlische geheime diensten sinds 1948 in totaal ca. 2700 operaties hebben uitgevoerd om vijanden te liquideren, maar deze waren lang niet allemaal succesvol. Na de reeks zelfmoordaanslagen door aanhangers van de Hamas rond het jaar 2000, nam het aantal liquidatieoperaties vanuit Israël sterk toe. De Mossad gaat vaak te werk via twee aanvallers die de tegenstander vanaf een motorfiets neerschieten. De Israëlische regering ziet liquidaties als een middel voor als er geen andere opties meer zijn, maar een nadeel kan zijn dat politici hierdoor denken dat alle problemen op dergelijke wijze kunnen worden opgelost.[2]

Fouten bij operaties[bewerken]

Er zijn echter ook fouten door de Mossad gemaakt, zoals het doden van een onschuldige Arabische ober op 21 juli 1973 in Lillehammer. De man werd verward met Ali Hassan Salameh, een van de leiders van de Zwarte September. Deze moord werd later bekend onder de naam Lillehammer-affaire. Er worden echter ook serieuze vraagtekens geplaatst bij het zogenaamde blunderkarakter van de aanslag.[3]

In 2010 werd Mahmoud al-Mabhouh van Hamas door middel van een injectie met gif vermoord in een hotel in Dubai, wat opzienbarend was aangezien de vluchtende daders door beveiligingscamera's werden vastgelegd. Sindsdien zou de Mossad veel moeite steken in het ontwijken van cameratoezicht. De politie van Dubai toonde later de valse paspoorten die de daders hadden gebruikt, wat niet alleen ontluisterend was voor de landen waarvan die paspoorten afkomstig waren, maar waardoor waarschijnlijk ook de identiteit van de betrokken Mossad-agenten onthuld werd.[1]

Nieuwe methodes[bewerken]

Directeur Tamir Pardo (2011-2016) stond bekend als erg terughoudend als het ging om het uitvoeren van buitenlandse operaties. Daar kwam verandering in met het aantreden van de huidige directeur Yossi Cohen in januari 2016. Onder zijn leiding werd de dienst wat avontuurlijker en werden, met gebruikmaking van nieuwe methodes, weer meer operaties uitgevoerd. Vanwege moderne biometrische identificatiemethodes en het toenemend aantal beveiligingscamera's worden bijvoorbeeld steeds vaker (onwetende) lokale agenten ingezet, zodat medewerkers van de Mossad zelf buiten beeld blijven.[1]

Enkele voorbeelden van aan de Mossad toegeschreven liquidaties die buiten camera's om plaatsvonden:[1]

  • De liquidatie van Mohammed Alzoari, een ingenieur die voor Hamas aan de ontwikkeling van drones werkte, op 15 december 2016 in Sfax in Tunesië.
  • De liquidatie van Fadi al-Batsh, een ingenieur van Hamas, op 21 april 2018 in Kuala Lumpur, de hoofdstad van Maleisië.

Literatuur[bewerken]

  • Ronen Bergman, Schaduwoorlog, Israël en het geheime liquidatieprogramma van de Mossad, uitg. Nieuw Amsterdam, Amsterdam 2018. ISBN 9789046824016

Externe link[bewerken]